Rola potasu w organizmie

Puchnące ręce lub nogi, nieustające bóle głowy lub problemy ze snem – czy zauważasz u siebie podobne objawy? Ciągłe podenerwowanie i nieregularne bicie serca – to może być znakiem, że w twojej diecie brakuje potasu. Potas jest jednym z elektrolitów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania nerek, ale i całego organizmu. Składnik ten jest również bardzo ważny w procesie kontrolowania ciśnienia krwi.

Spis treści:
  1. 1. Funkcje potasu w organizmie człowieka
  2. 2. Niedobór i nadmiar potasu w organizmie
  3. 3. Potas w diecie

1. Funkcje potasu w organizmie człowieka

Potas jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Bierze udział u transporcie składników odżywczych do wnętrza komórek. Jest on również nieodzownym składnikiem przy pracy mięśni, wpływa także na układ nerwowy. Dzięki niemu mózg jest lepiej dotleniany, a to powoduje, że koncentracja i procesy myślowe ulegają poprawie. Obok sodu i chloru, potas stanowi podstawowy składnik elektrolityczny w komórkach ludzkiego organizmu. Sód, chlor oraz potas są minerałami znajdującymi się we wszystkich płynach zewnątrz- i wewnątrzkomórkowych, które odpowiadają za wytwarzanie ładunków elektrycznych i różnicy potencjałów błon komórkowych.

Potas jest głównym kationem wewnątrzkomórkowym. Uczestniczy w funkcjonowaniu ATP-azy Na/K, która utrzymuje odpowiednie stężenie potasu w komórce, a sodu poza komórką. Poza tym potas uczestniczy w powstawaniu potencjału spoczynkowego i czynnościowego błony komórkowej neuronów oraz w przewodzeniu impulsów nerwowych. Działając antagonistycznie w stosunku do sodu, potas zmniejsza objętość płynów zewnątrzkomórkowych kosztem zwiększania uwodnienia koloidu wewnątrz komórki, a co się z tym wiąże – reguluje gospodarkę wodną organizmu. Jakie jeszcze funkcje spełnia potas? Kontroluje skurcze włókien mięśniowych i pracę mięśni, odpowiada za utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej, reguluje pH wewnątrz komórki i panujące w niej ciśnienie osmotyczne, jest aktywatorem wielu enzymów komórkowych, pobudza wydzielanie insuliny.

2. Niedobór i nadmiar potasu w organizmie

Niedobór potasu to inaczej hipokaliemia. Do niedoboru tego elektrolitu może dojść u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, np. z nadciśnieniem tętniczym, u osób stosujących środki moczopędne oraz leki nasercowe. Niektóre z tych farmaceutyków zwiększają wydalanie potasu z moczem, dlatego w trakcie przewlekłej terapii tymi lekami konieczne jest regularne kontrolowanie jego poziomu w surowicy i ewentualne uzupełnianie braków. Nigdy jednak nie wolno prowadzić suplementacji na własną rękę. Należy ją skonsultować z lekarzem.

Z hipokaliemią można się też spotkać przy intensywnych wymiotach lub biegunkach, najczęściej w przebiegu przedawkowania leków przeczyszczających, przy zatruciach pokarmowych lub przy przewlekłych chorobach jelit. Niedobór potasu występuje również przy niedoborach aldosteronu – hormonu produkowanego przez korę nadnerczy. Niedoczynność tarczycy może prowadzić do wzrostu wydalania tego minerału i jego niedoboru. Rzadsze przyczyny hipokaliemii, to: rozległe oparzenia, urazy, wstrząs, masywne krwotoki, śpiączka cukrzycowa, sterydoterapia, zespół Cushinga.

Objawy niedoboru potasu:

  • ogólne osłabienie,
  • apatia i nadmierna senność,
  • zaburzenia pracy serca, arytmie,
  • zaburzenia funkcjonowania mięśni szkieletowych i gładkich,
  • samoistne drżenia mięśniowe, np. ud lub łydek,
  • obrzęki kończyn dolnych.

Należy pamiętać, że brak potasu w diecie może prowadzić do różnorodnych zaburzeń ze strony organizmu, m.in. do:
• chronicznego zmęczenia,
• zdenerwowania,
wzdęć i zaparć,
• zaburzeń rytmu serca,
trądziku,
• omdleń.

Nadmiar potasu w organizmie to z kolei hiperkaliemia. Jest zjawiskiem bardzo rzadkim. Spotyka się ją najczęściej w zaawansowanych chorobach nerek, które prowadzą do ich niewydolności, lub w wyniku nadmiernej suplementacji tym pierwiastkiem. Potasu spożywanego w formie produktów naturalnych nie można przedawkować. Objawami hiperkaliemii są: zwolnienie akcji serca, spadek siły mięśniowej i parestezje kończyn, czyli odczuwanie mrowienia lub drętwienia.

3. Potas w diecie

Potas jest składnikiem większości produktów, jednak spożywanie go wciąż jest niedostateczne. Dużo potasu traci się przez układ pokarmowy i nerki, dlatego jego zapas powinien być jak najszybciej uzupełniany. Szczególną uwagę na dietę bogatą w potas powinny zwrócić osoby odchudzające się, gdyż to one przede wszystkim narażone są na jego utratę. Dieta obfitująca w sól, słodycze, kawę oraz alkohol także powoduje zwiększenie wydalania tego minerału.

Osoba dorosła powinna przyjmować dziennie około 2000-4000 mg potasu. Eksperci twierdzą, że najbogatszym źródłem potasu są suszone owoce (morele, figi, jabłka, rodzynki), awokado, banany, kiwi, ziemniaki, seler, pomidory oraz grejpfruty. Potas jest również obecny w mięsie.

produkt mg/100 g produkt mg/100 g
Zawartość potasu w produktach spożywczych
mleko 138 kasza gryczana 443
ser twarogowy 96 ryż brązowy 260
polędwica wołowa 382 fasola biała 1188
pierś z kurczaka 385 ziemniaki 443


Niedobory potasu można uzupełniać gotowymi suplementami diety, zawierającymi glukonian potasu oraz przecier banana. Zaleca się przyjmowanie danych preparatów zwłaszcza osobom, które narażone są na stres, prowadzą aktywny tryb życia, oraz osobom, które często mają problemy ze skurczami łydek. Należy jednak pamiętać, że nadmiar potasu może szkodzić, dlatego przed przyjmowaniem preparatów z potasem należy skonsultować się z lekarzem.

Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
1
Komentarze
Wyloguj

Porady ekspertów

Sposoby na zmniejszenie potasu w organizmie

Jaką stosować dietę, żeby pozbyć się nadmiaru potasu w organizmie.

mgr Aneta Kościołek Porady udziela mgr Aneta Kościołek dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.
Co może być przyczyną bólu łydek?

Witam, od dwóch lat biorę tabletki antykoncepcyjne. Od jakiś dwóch tygodni mam...

 Redakcja abcZdrowie Porady udziela Redakcja abcZdrowie Redakcja abcZdrowie.pl to zespół doświadczonych i zaangażowanych osób, z których wielu to eksperci z dziedziny medycyny, dla których dbałość o zdrowie to priorytet.
pokaż 5 następnych

Artykuły Składniki mineralne

Składniki mineralne Cynk w jedzeniu

(...) Dlatego, jeśli chcesz być zdrowa i pięknie wyglądać, powinnaś spożywać pokarmy bogate w ten pierwiastek. (Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Zdrowa...

Składniki mineralne Niedobór fosforu

(...) ilościach wapń i fosfor.(Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Zdrowa żywność, Zdrowa dieta...

Składniki mineralne Sód w organizmie

(...) (Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Zdrowa...

Składniki mineralne Niedobór wapnia

(...) (Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Poziom...

Składniki mineralne Niedobór miedzi

(...) 18 lat powinna wraz dietą dostarczać 2,0 mg, a osoby powyżej 19 roku życia około 3,0 mg miedzi.(Zdrowa dieta, Składniki...

Składniki mineralne Niedobór cynku

(...) (Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Zdrowa...

Składniki mineralne Nadmiar potasu

Potas jest jednym z najważniejszych pierwiastków w organizmie człowieka. Jest on głównym pierwiastkiem płynu wewnątrzkomórkowego. Potas reguluje pracę układu nerwowego oraz jest odpowiedzialny za napięcie mięśni. Ponadto wpływa na...

Składniki mineralne Nadmiar sodu

(...) Stosowanie diety DASH zapobiega nie tylko nadciśnieniu, ale również cukrzycy i miażdżycy.(Zdrowa dieta, Składniki mineralne,...

Składniki mineralne Niedobór sodu

Sód jest mikropierwiastkiem odgrywającym istotną rolę w utrzymaniu gospodarki wodnej w organizmie. Niedobór sodu to hiponatremia, która może być przyczyną przewodnienia organizmu lub zatrucia pokarmowego (wymioty, biegunka). Niedobór sodu jest...

Składniki mineralne Nadmiar wapnia

(...) składniki odżywcze (białko, tłuszcze, węglowodany), a także witaminy i sole mineralne.(Choroby nowotworowe, Składniki...

Składniki mineralne Niedobór jodu

(...) produkty bogate w jod, zwłaszcza ryby morskie.(Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Dieta przy niedoczynności...

Składniki mineralne Wapń w diecie dziecka

(...) ma również aktywność fizyczna dziecka. (Zdrowa dieta, Składniki mineralne, Poziom...

Chrom organiczny
Składniki mineralne Chrom organiczny

(...) ogólnodostępne farmaceutyki nie przyczynią się do trwałej utraty wagi.(Składniki mineralne, Zdrowa dieta,...

Składniki mineralne Selen - często zapominany pierwiastek w żywieniu człowieka

Selen jest śladowym, lecz niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka składnikiem mineralnym. Bierze on udział w wielu procesach biochemicznych i fizjologicznych. W ustroju znajduje się przede wszystkim w trzustce, tarczycy, przysadce...

Składniki mineralne Skutki niedoboru żelaza

Żelazo jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Najczęściej jego niedobór występuje po długotrwałym wysiłku, w okresie okołoporodowym i laktacyjnym, menstruacji i rekonwalescencji po chorobie, ale...

Składniki mineralne Niedobór potasu

Niedobór potasu, czyli inaczej hipokaliemia, oznacza, że poziom potasu w organizmie spadł poniżej 3,6 moli na litr krwi. Taki długotrwały stan może doprowadzić do chorób serca, a nawet paraliżu. Hipokaliemia może być spowodowana stosowaniem leków, które...

Składniki mineralne Wapń w organizmie

Wapń znajduje się w mleku i produktach mlecznych oraz rybach. Wpływa na stan naszych kości już od urodzenia. Jest pierwiastkiem niezbędnym dla naszego życia, a jego niedobory mogą powodować poważne szkody dla zdrowia. Organizm dorosłego człowieka zawiera...

Witaminy na poprawę odporności
Składniki mineralne Witaminy na poprawę odporności

Witaminy i minerały sprawiają, że nasz organizm wzmacnia swoją odporność. Jest to szczególnie ważne w okresach zmiany pór roku. Sezon jesienno-zimowy przynosi apatię i przemęczenie. Nasze funkcjonowanie możemy poprawić dzięki diecie bogatej w owoce i warzywa. Witaminy i minerały na odporność można uzyskać z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Jakie witaminy i składniki mineralne należy uwzględnić w codziennym menu? Witaminy wzmacniające...

Składniki mineralne Cynk w diecie

(...) będą mocne.(Składniki...

Składniki mineralne Potas w jedzeniu

Potas jest pierwiastkiem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Jego najważniejszą funkcją jest kontrola ciśnienia krwi, pracy nerek i regulowanie gospodarki wodno-elektrolitowej. Jeśli odczuwasz nieregularne bicie serca, puchną ci...

pokaż 10 następnych
Zamknij Załóż konto
Zamknij Logowanie

Nie masz konta? Załóż teraz

Zapomniałem hasło Przypomnij hasło

Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij