Ropień płucny

Ropień płucny to choroba obecnie dość rzadko występująca w naszej populacji. Dotyczy układu oddechowego. Niegdyś przyczynami ropnia płuc były ropnie popneumiczne po klasycznych odmianach zapalenia płuc. Obecnie ropień płucny występuje dość rzadko przy obecności ciała obcego w oskrzelach, może zdarzyć się u osób z zaburzonym odruchem połykania, a także u małych dzieci. W dzisiejszych czasach tylko gronkowce lub klebsiellowe zapalenie płuc mogą być realną przyczyną ropnia płuc.

Co to jest ropień płucny?

Jest schorzeniem ciężkim z możliwością przerzutów, np. do mózgu lub możliwymi komplikacjami, takimi jak np. zgorzel (gangrena) płuc. Powikłanie przewlekłego ropnia płuc utrzymuje się dłużej niż 6 tygodni. W przypadku ropnia płuc wyróżniamy: ropień pierwotny i ropień wtórny.
  • Ropień pierwotny – powstaje w niezmienionej tkance płucnej na podłożu zakażonej krwiopochodnej lub pojawienia się ciała obcego w oskrzelach.
  • Ropień wtórny – powstaje na podłożu istniejącego już procesu chorobowego w tkance płucnej: zapalenie, zawał serca, nowotwór czy torbiele.
Ropień płucny może być pojedynczy lub mnogi. Wielkość ropnia zależy od choroby podstawowej układu oddechowego i czasu jej rozwoju. Może osiągnąć rozmiary od jednego do nawet kilkunastu centymetrów średnicy.

Objawy ropnia płucnego

Ropień płucny, w zależności od stadium rozwoju, może dawać różne objawy. Początkowo pojawia się zapalenie płuc, następnie martwica i rozpad zmian martwiczych, które stopniowo są usuwane, a po ognisku zapalnym pozostaje jama ropna.

Typowe objawy ropnia płucnego, to:

  • kaszel,
  • odkrztuszanie dużej ilości żółto-zielonej ropnej plwociny, niekiedy z domieszką krwi,
  • wysoka gorączka,
  • dreszcze,
  • rżenie drobnobańkowe,
  • szmer oskrzelowy,
  • leukocytoza,
  • wzrost OB.

Diagnostyka i leczenie ropnia płucnego

Rozpoznanie ropnia płucnego odbywa się na podstawie wywiadu z pacjentem, u którego pojawiły się wyżej wymienione objawy oraz w wyniku badania radiologicznego wykazującego obraz jamy z poziomem płynu. Dawniej wykonywano bronchografię kontrastową, która polegała na wprowadzeniu do drzewa oskrzelowego środka kontrastowego z utrwaleniem obrazu na zdjęciu rentgenowskim. Badanie wykonuje się nadal, po pobraniu wycinka do badania histopatologicznego, cytologicznego czy też bakteriologicznego, a także na obecność grzybów i prątków gruźlicy.

Dawniej stosowano surowicę i szczepionki, dziś stosuje się drenaż ułożeniowy, terapię antybiotykową oraz sulfonamidy. Penicylina stosowana jest drogą dooskrzelową – wlewów i rozpyleń. W początkowym stadium choroby leczenie ma charakter zachowawczy. W sytuacji przeciwnej, gdy leczenie trwa około 10 dni i nie pomaga, konieczna jest operacja. U chorego wykonuje się nakłucie klatki piersiowej i wprowadza do jamy ropnia antybiotyk zawieszony w specjalnej paście, która długo pozostaje w jamie ropnej i umożliwia skuteczne jego działanie. W przypadku przewlekłego zapalenia płuc rokowania są poważne. Doprowadzić może do raka płuc, przerzutów, a nawet spowodować śmiertelny krwotok wewnętrzny. Po wygojeniu się ropnia płuc mogą pozostać blizny o nieznacznie bardziej wysyconym obrazie w stosunku do reszty płuc.

Ropień płucny – choć to rzadka choroba układu oddechowego w naszym kraju, powoduje poważne powikłania dla całego organizmu. Jakichkolwiek objawów ze strony tego układu nie wolno ci bagatelizować, szczególnie jeśli jest to nietypowa wydzielina czy krwawienie podczas odkrztuszania. Udaj się do lekarza, który postawi diagnozę i zaleci leczenie.

Przypisy
Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
Gabryel-Batura H., Młynarczyk W., Zarys pulmonologii z elementami alergologii, AM Poznań, Poznań 2004, ISBN 83-88732-82-X

Pytania do eksperta

Interpretacja wyników badania RTG płuc

Mam pytanie odnośnie wyników RTG mojej mamy. Przepona ustawiona prawidłowo. Jamy opłucnowe wolne, w prawym środkowy polu widoczny jest szef metalowy łańcuszkowy (z wywiadu pooperacyjny - w 2002 roku wycięcie gruźliczaka). W prawym szczycie widoczna zmiana ogniskowa o średnicy 25 mm wieloznaczna (wymaga pilnej dalszej diagnostyki). Poza tym płuca bez zmian ogniskowych i zastojów. Sylwetka serca ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »