Samoakceptacja

Samoakceptacja to postawa zaufania, wiary i szacunku dla samego siebie. Stanowi ona emocjonalny komponent poczucia własnej wartości i wyraża się w uczuciach, jakie do siebie żywimy. Jest wiele cech i zachowań, których się w sobie nie lubi, ale nie oznacza to od razu, że mamy się za nie nienawidzić. Niestety, coraz więcej osób wykazuje problemy w zakresie samoakceptacji i chciałoby wszystko u siebie zmienić, począwszy od wyglądu przez inteligencję, a skończywszy na wyborach życiowych. Na czym dokładnie polega samoakceptacja? Jaki jest związek samoakceptacji z samooceną? Jakie konotacje znaczeniowe występują między takimi terminami, jak: autowaloryzacja, autoafirmacja, akceptacja siebie i autoweryfikacja?

Spis treści:
  1. 1. Co to jest akceptacja samego siebie?
  2. 2. Od czego zależy akceptacja samego siebie?
  3. 3. Jak budować samoakceptację?

1. Co to jest akceptacja samego siebie?

Człowiek często ma trudności w zaakceptowaniu siebie takim, jakim jest. Nie potrafi polubić się z całym dorobkiem inwentarza, z zaletami, ale i wadami, z sukcesami, ale i porażkami. Przeciwnością samoakceptacji jest samoodtrącenie, czyli niezdolność do miłości siebie samego.

Erich Fromm, filozof i psycholog, twierdził, że niezdolność kochania samego siebie uniemożliwia miłość do innych. Umiłowania siebie samego nie wolno mylić jednak z egoizmem. Egoista nie lubi siebie i żyje w wiecznym strachu o swoje „Ja”. W psychologii wyróżnia się wiele terminów dotyczących samego siebie, czyli struktury „Ja”. Są to m.in. takie pojęcia, jak:

  • samoocena – emocjonalna reakcja człowieka na samego siebie;
  • autowaloryzacja – dążenie do obrony, podtrzymywania lub nasilenia dobrego mniemania o sobie;
  • autoweryfikacja – dążenie do zgodności i spójności między już istniejącymi przekonaniami o sobie a nowo napływającymi informacjami na własny temat;
  • samopoznanie – dążenie do pozyskania rzetelnej, prawdziwej i dokładnej wiedzy na temat własnej osoby;
  • samonaprawa – dążenie do rzeczywistego poprawienia własnych cech, umiejętności, dobrostanu czy stanu zdrowia;
  • samoakceptacja – uczucia, jakimi darzymy własną osobę;
  • autoafirmacja – potwierdzenie wartości własnej osoby jako kogoś dobrze przystosowanego, moralnego, sprawiającego wrażenie wewnętrznie spójnego.

2. Od czego zależy akceptacja samego siebie?

Stosunek emocjonalny do siebie wyraża się w poziomie samoakceptacji lub samoodtrącenia. Zwykle samoakceptacja kształtuje się wcześniej niż samoocena i bardziej zależy od doświadczeń wczesnego dzieciństwa. W dużej mierze akceptacja siebie to wynik tego, czy jako małe dziecko doświadczyło się poczucia bezpieczeństwa i bezwarunkowej miłości.

Erich Fromm uważał, że bezwarunkowa miłość jest charakterystyczna dla miłości macierzyńskiej, a miłość warunkowa – dla miłości ojcowskiej. Według niego, matka kocha dziecko za to, że jest, a ojciec – za to, jakie jest, za to, czy spełnia jego oczekiwania. A więc na miłość ojca trzeba zasłużyć. Można oczywiście polemizować, czy taki podział miłości do dziecka ze względu na płeć rodzica w ogóle istnieje. Nie zmienia to jednak faktu, że rodzic musi umieć okazać bezwarunkową miłość dziecku, by te mogło zaakceptować siebie i pokochać za własną niepowtarzalność i unikalność. Konieczność zasługiwania na miłość powoduje, że człowiek nie jest w stanie akceptować siebie w sposób bezwarunkowy. Źródła samoakceptacji będą poza nim, np. w jego atrakcyjności fizycznej lub spektakularnych sukcesach. Warunkowa samoakceptacja jest jednak niebezpieczna, bo gdy nastąpi zmiana sytuacji (porażka, utrata urody), człowiek odbiera sobie prawo do miłości własnej i cała misterna konstrukcja poczucia własnej wartości zaczyna się chwiać.

3. Jak budować samoakceptację?

Aby pokochać siebie, należy zaakceptować swoje ograniczenia i poznać własne potrzeby, aspiracje, marzenia. Dać sobie prawo do pomyłek, błędów, odpoczynku. Starać się docenić za własną niepowtarzalność. Umieć zaakceptować odmienność innych oraz być otwartym na zmiany. Potrafić uśmiechać się do siebie i zdystansować do własnych niepowodzeń.

Unikaj niekorzystnych porównań społecznych i przestań dorastać do wymagań stawianych przez innych. Staraj się zaspakajać swoje potrzeby. Stawiaj cele na miarę swoich możliwości. Wsłuchuj się w swoje uczucia i wyrażaj je otoczeniu. Miej świadomość własnych praw. Samodzielnie podejmuj decyzje i licz się z ich konsekwencjami. Zaprzyjaźnij się ze sobą i dawaj sobie wsparcie.

Dążąc do wzmocnienia samoakceptacji, pamiętaj jednak o innych ludziach. Nie koncentruj się wyłącznie na sobie, by nie popaść w niezdrowy narcyzm, który tak naprawdę jest wynikiem nadkompensacji braku miłości do siebie i zasadza się na niedostatku poczucia bezpieczeństwa i satysfakcji.

Bibliografia

  • Fromm E., O sztuce miłości, Sagittarius, Warszawa 1994, ISBN 83-86078-01-4.
  • Fromm E., Ucieczka od wolności, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1970, ISBN 83-07-02758-6.
  • Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2002, ISBN 83-88495-81-X .
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Problem z samoakceptacją

Witam. Być może moje pytanie będzie dość pospolite, a może wręcz przeciwnie. Otóż mam 15 lat i (jak każdy "książkowy przykład nastolatki"?) mam problem z samoakceptacją. Zawsze wydawało mi się, że coś ze mną nie tak, często zamykałam się w sobie, izolowałam...

Problemy z samoakceptacją a bulimia

Moje pytanie dotyczy tego, do jakiego specjalisty pójść, aby sobie pomóc. Jestem DDA i 2 lata temu przeszłam terapię, po której moje życie znacząco zmieniło się na lepsze. Podczas terapii poruszany był problem bulimii, z którą zmagałam się kilka lat....

Odpowiada: Mgr Kamila Krocz Mgr Kamila Krocz i 1 inny
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

staystrong Pytania do specjalistów 1 odpowiedź Osłabienie kondycji włosów po bulimii staystrong:

Witam. Mój problem jest taki że miałam włosy bardzo ale to bardzo grube . Zaczełam nienawidzić siebie bo dokuczano mi w szkole i zaczełam malować włosy potem zachorowałam na bulimie dużo stresu którego nie mogłam wytrzymać i teraz mam bardzo cienkie włosy...

~a...r Pytania do specjalistów 2 odpowiedzi Problem z samoakceptacją po licznych zdradach i porzuceniu ~a...r:

Witam. Mam od jakiegoś czasu problem z samoakceptacją. Nie lubię nic związanego z moją osobą. Najbardziej swojej twarzy, mam straszne kompleksy.Nie wiem co mam z tym zrobić. Najczęściej bywa tak, że wpadam w histerie nie chce na siebie patrzeć .

pokaż 5 następnych

Artykuły Samoocena

Samoocena Czy drzemie w tobie narcyz?

(...) zaburzenie osobowości, Poczucie własnej wartości, Relacje międzyludzkie, niska samoocena...

Jak sobie radzić z nieśmiałością?
Samoocena Jak sobie radzić z nieśmiałością?

(...) społecznym oraz zaniżoną samooceną i brakiem wiary w siebie, które z kolei determinują niesprawność funkcjonowania w kontekście ... , Warszawa 2002, ISBN 83-01-13280-9.(Fobia społeczna, Relacje międzyludzkie, Pewność siebie, Niska...

Samoodtrącenie
Samoocena Samoodtrącenie

(...) ównież poczucie własnej wartości składa się z trzech komponentów: poznawczego – w skład którego wchodzi samoocena ... swojej osoby. Samoodtrącenie wiąże się z poczuciem krzywdy, poczuciem winy, niską samooceną, pretensjami i żalem do siebie. Osoby ... ów, uczy się, że na miłość trzeba sobie zasłużyć. Jego samoocena jest niestabilna, bo zależna od czynników zewnętrznych ... przed poważnymi problemami natury psychicznej.  (Objawy depresji, Negatywne emocje, Poczucie własnej wartości, Niska...

Samoocena Autowaloryzacja

(...) wysoka samoocena? Jak kreować wizerunek własnej osoby? Dlaczego ludziom zależy na robieniu dobrego wrażenia? Jakie wyróżnia się ... faktycznie dobre. Na bazie tych wszystkich motywów kształtuje się samoocena, czyli zgeneralizowana postawa względem własnej ... , życzliwy, miły, koleżeński, zdolny, szczery, rozsądny, ma ponadprzeciętne poczucie humoru czy zdolności. Pozytywna samoocena wydaje ... na temat własnej osoby, które są sprzeczne z jej samooceną redukowanie dysonansu, gdy rozbieżności są istotne dla...

Samoocena Samoutrudnianie

(...) często ludzie z niską samooceną, którzy w razie porażki mają szansę usprawiedliwić się i zrzucić winę na splot ... , że ucierpi twoja samoocena, to jeszcze istnieje ryzyko, że uwierzysz, że jesteś do niczego, nie masz zdolności ani kompetencji w danej ... . Zyskała twoja samoocena – „Zobaczcie wszyscy, jaki jestem świetny. Poradziłem sobie, mimo tylu piętrzących się ... . Odnosisz porażkę, ale twoja samoocena nie spada, bo masz usprawiedliwienie – „To przez wczorajszą balangę”,...

Wysoka samoocena
Samoocena Wysoka samoocena

Wysoka samoocena wiąże się z pragnieniem kontroli zdarzeń, motywacją osiągnięć, wytrwałością, potrzebą aprobaty społecznej i skłonnością do częstego przeżywania uczuć pozytywnych. Osoby z wysoką samooceną cechują się lepszym samopoczuciem psychicznym i lepszym stanem zdrowia somatycznego. Podkreśla się, że wysoka samoocena sprzyja szczęściu i umożliwia realizację ambitnych osiągnięć życiowych. Czy są zatem jakieś minusy wysokiej samooceny? Jak manifestuje się wysokie poczucie własnej wartości? Czy wysoka...

Jak pozbyć się kompleksów?
Samoocena Jak pozbyć się kompleksów?

(...) wartości? Jak pozbyć się kompleksów? Jak sprawić, by samoocena była stabilna i nie zaburzały jej takie drobnostki ... i nie pozwalają osiągać wyznaczonych celów, bo nie wierzy się w możliwość ich realizacji. Niska samoocena każe myśleć ... własnych kompleksów odbiera sobie szansę na bycie szczęśliwym.(Poczucie własnej wartości, Niska...

Jak podnieść poczucie własnej wartości?
Samoocena Jak podnieść poczucie własnej wartości?

(...) Nierzadko zaniżona samoocena z katalogiem powyższych zachowań i cech mogą przyczynić się do rozwoju depresji. Jak budować i podnieść ... psychologicznej funkcjonuje wiele terminów-substytutów stosowanych zamiennie: obraz siebie, samoocena, poczucie wartości ... . Wymienia się zatem: komponent intelektualny – inaczej samoocena, samoopis, odpowiedź na pytanie: „Jaki jestem ... autoprezentacji oraz reakcjach na niepowodzenia i stresy. Rodzaje samooceny Samoocena jest najlepiej zbadanym składnikiem poczucia...

Niska samoocena
Samoocena Niska samoocena

(...) samoocena to ocena własnej wartości. Gdy jest nieadekwatnie niska, niezależnie od obiektywnie osiąganych sukcesów, a człowiek ... niska samoocena? Jak pozbyć się kompleksów? Jak podnieść poczucie własnej wartości i uwierzyć we własne możliwości? Cechy ... ;Nic mi nie wychodzi”, „Nikt mnie nie lubi” itp. Niska samoocena jest czymś destrukcyjnym, mającym wpływ na całe życie. Tkwi ... w swoją siłę. Niska samoocena obniża jakość życia. Do najpopularniejszych cech niskiej samooceny zaliczane...

Samoocena Egocentryzm

(...) nie wiąże się z wysoką samooceną. Osoby o wysokim poczuciu własnej wartości nie muszą domagać się zainteresowania ze strony innych ... ...

pokaż 10 następnych