Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Samoakceptacja

Samoakceptacja to postawa zaufania, wiary i szacunku dla samego siebie. Stanowi ona emocjonalny komponent poczucia własnej wartości i wyraża się w uczuciach, jakie do siebie żywimy. Jest wiele cech i zachowań, których się w sobie nie lubi, ale nie oznacza to od razu, że mamy się za nie nienawidzić. Niestety, coraz więcej osób wykazuje problemy w zakresie samoakceptacji i chciałoby wszystko u siebie zmienić, począwszy od wyglądu przez inteligencję, a skończywszy na wyborach życiowych. Na czym dokładnie polega samoakceptacja? Jaki jest związek samoakceptacji z samooceną? Jakie konotacje znaczeniowe występują między takimi terminami, jak: autowaloryzacja, autoafirmacja, akceptacja siebie i autoweryfikacja?

1. Co to jest akceptacja samego siebie?

Człowiek często ma trudności w zaakceptowaniu siebie takim, jakim jest. Nie potrafi polubić się z całym dorobkiem inwentarza, z zaletami, ale i wadami, z sukcesami, ale i porażkami. Przeciwnością samoakceptacji jest samoodtrącenie, czyli niezdolność do miłości siebie samego.

Erich Fromm, filozof i psycholog, twierdził, że niezdolność kochania samego siebie uniemożliwia miłość do innych. Umiłowania siebie samego nie wolno mylić jednak z egoizmem. Egoista nie lubi siebie i żyje w wiecznym strachu o swoje „Ja”. W psychologii wyróżnia się wiele terminów dotyczących samego siebie, czyli struktury „Ja”. Są to m.in. takie pojęcia, jak:

  • samoocena – emocjonalna reakcja człowieka na samego siebie;
  • autowaloryzacja – dążenie do obrony, podtrzymywania lub nasilenia dobrego mniemania o sobie;
  • autoweryfikacja – dążenie do zgodności i spójności między już istniejącymi przekonaniami o sobie a nowo napływającymi informacjami na własny temat;
  • samopoznanie – dążenie do pozyskania rzetelnej, prawdziwej i dokładnej wiedzy na temat własnej osoby;
  • samonaprawa – dążenie do rzeczywistego poprawienia własnych cech, umiejętności, dobrostanu czy stanu zdrowia;
  • samoakceptacja – uczucia, jakimi darzymy własną osobę;
  • autoafirmacja – potwierdzenie wartości własnej osoby jako kogoś dobrze przystosowanego, moralnego, sprawiającego wrażenie wewnętrznie spójnego.

2. Od czego zależy akceptacja samego siebie?

Stosunek emocjonalny do siebie wyraża się w poziomie samoakceptacji lub samoodtrącenia. Zwykle samoakceptacja kształtuje się wcześniej niż samoocena i bardziej zależy od doświadczeń wczesnego dzieciństwa. W dużej mierze akceptacja siebie to wynik tego, czy jako małe dziecko doświadczyło się poczucia bezpieczeństwa i bezwarunkowej miłości.

Erich Fromm uważał, że bezwarunkowa miłość jest charakterystyczna dla miłości macierzyńskiej, a miłość warunkowa – dla miłości ojcowskiej. Według niego, matka kocha dziecko za to, że jest, a ojciec – za to, jakie jest, za to, czy spełnia jego oczekiwania. A więc na miłość ojca trzeba zasłużyć. Można oczywiście polemizować, czy taki podział miłości do dziecka ze względu na płeć rodzica w ogóle istnieje. Nie zmienia to jednak faktu, że rodzic musi umieć okazać bezwarunkową miłość dziecku, by te mogło zaakceptować siebie i pokochać za własną niepowtarzalność i unikalność. Konieczność zasługiwania na miłość powoduje, że człowiek nie jest w stanie akceptować siebie w sposób bezwarunkowy. Źródła samoakceptacji będą poza nim, np. w jego atrakcyjności fizycznej lub spektakularnych sukcesach. Warunkowa samoakceptacja jest jednak niebezpieczna, bo gdy nastąpi zmiana sytuacji (porażka, utrata urody), człowiek odbiera sobie prawo do miłości własnej i cała misterna konstrukcja poczucia własnej wartości zaczyna się chwiać.

3. Jak budować samoakceptację?

Aby pokochać siebie, należy zaakceptować swoje ograniczenia i poznać własne potrzeby, aspiracje, marzenia. Dać sobie prawo do pomyłek, błędów, odpoczynku. Starać się docenić za własną niepowtarzalność. Umieć zaakceptować odmienność innych oraz być otwartym na zmiany. Potrafić uśmiechać się do siebie i zdystansować do własnych niepowodzeń.

Unikaj niekorzystnych porównań społecznych i przestań dorastać do wymagań stawianych przez innych. Staraj się zaspakajać swoje potrzeby. Stawiaj cele na miarę swoich możliwości. Wsłuchuj się w swoje uczucia i wyrażaj je otoczeniu. Miej świadomość własnych praw. Samodzielnie podejmuj decyzje i licz się z ich konsekwencjami. Zaprzyjaźnij się ze sobą i dawaj sobie wsparcie.

Dążąc do wzmocnienia samoakceptacji, pamiętaj jednak o innych ludziach. Nie koncentruj się wyłącznie na sobie, by nie popaść w niezdrowy narcyzm, który tak naprawdę jest wynikiem nadkompensacji braku miłości do siebie i zasadza się na niedostatku poczucia bezpieczeństwa i satysfakcji.

Bibliografia

  • Fromm E., O sztuce miłości, Sagittarius, Warszawa 1994, ISBN 83-86078-01-4.
  • Fromm E., Ucieczka od wolności, Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1970, ISBN 83-07-02758-6.
  • Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2002, ISBN 83-88495-81-X .
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Samoocena - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Samoocena
Samoocena

Samoodtrącenie

(...) składa się z trzech komponentów: poznawczego – w skład którego wchodzi samoocena, emocjonalnego – na który składa się ... krzywdy, poczuciem winy, niską samooceną, pretensjami i żalem do siebie. Osoby takie zwykle nie potrafią docenić własnych sukcesów ... rodziców, uczy się, że na miłość trzeba sobie zasłużyć. Jego samoocena jest niestabilna, bo zależna od czynników zewnętrznych i...

Samoocena

Autowaloryzacja

(...) wysoka samoocena? Jak kreować wizerunek własnej osoby? Dlaczego ludziom zależy na robieniu dobrego wrażenia? Jakie wyróżnia się mechanizmy ... dobre. Na bazie tych wszystkich motywów kształtuje się samoocena, czyli zgeneralizowana postawa względem własnej osoby. Badania ... , zdolny, szczery, rozsądny, ma ponadprzeciętne poczucie humoru czy zdolności. Pozytywna samoocena wydaje się niemal niezbędna ... w sytuacji, gdy jednostka otrzymuje informacje na temat własnej osoby, które są sprzeczne z jej samooceną redukowanie...

Samoocena

Samoutrudnianie

(...) samooceną, którzy w razie porażki mają szansę usprawiedliwić się i zrzucić winę na splot niesprzyjających okoliczności. Dlaczego ... na realizację celu i odnieść porażkę. Nie dość, że ucierpi twoja samoocena, to jeszcze istnieje ryzyko, że uwierzysz, że jesteś ... i strategią samoutrudniania udało ci się dojść do celu. Zyskała twoja samoocena – „Zobaczcie wszyscy, jaki jestem świetny ... konfrontacji z wyzwaniem. Nie powiodło się. Odnosisz porażkę, ale twoja samoocena nie spada, bo masz usprawiedliwienie –...

Samoocena

Wysoka samoocena

(...) aprobaty społecznej i skłonnością do częstego przeżywania uczuć pozytywnych. Osoby z wysoką samooceną cechują się lepszym samopoczuciem psychicznym i lepszym stanem zdrowia somatycznego. Podkreśla się, że wysoka samoocena sprzyja szczęściu i umożliwia ... wartości? Czy wysoka samoocena sprzyja zadowoleniu z życia? Jak budować dobre mniemanie o sobie i pozytywny obraz siebie ... ”. Pojawiają się takie terminy, jak: „samoocena”, „poczucie własnej wartości”, „schemat...

Samoocena

Czy drzemie w tobie narcyz?

Chociaż narcyzm jako taki stanowi poważne zaburzenie osobowości, większość ludzi posiada w mniejszym lub większym stopniu natężenie cechy narcystycznej. Przejawia się ona, najogólniej mówiąc, „samouwielbieniem” – przesadną koncentracją...

Samoocena

Czy masz wysoką samoocenę?

(...) trudności. Niska i nieadekwatna samoocena predysponuje często do zachorowania na różne choroby natury psychicznej, np. depresje, nerwice, zaburzenia psychosomatyczne. Osoby z wysoką samooceną są natomiast pewne siebie, radosne, otwarte i optymistycznie nastawione do świata. Na szczęście nad samooceną można pracować! Sprawdź, jakie jest twoje poczucie własnej wartości! Twoje poczucie ... wskaże, jaka jest twoja samoocena. Pamiętaj, że test nie jest narzędziem diagnostycznym. Quiz potraktuj raczej jako...

Samoocena

Zaakceptuj swój wygląd i chudnij!

Otyłość to poważny problem nie tylko w Ameryce, ale także w wielu krajach Unii Europejskiej. Według raportu Komisji Europejskiej i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, ponad połowa dorosłych mieszkańców Zjednoczonej Europy ma nadwagę lub cierpi...

Samoocena

Egocentryzm

(...) nawet werbalnie podkreślić własne znaczenie. Wbrew pozorom, egocentryzm nie wiąże się z wysoką samooceną. Osoby o wysokim poczuciu...

Samoocena

Jak sobie radzić z nieśmiałością?

(...) że osoby nieśmiałe charakteryzują się biernością społeczną, lękiem społecznym oraz zaniżoną samooceną i brakiem wiary w...

Samoocena

Małe jest piękne, czyli zalety bycia niskim...

Małe jest piękne, czyli zalety bycia niskim...

Na wzrost nie mamy żadnego wpływu. Każdy z nas rośnie w swoim tempie i w zależności od genów osiąga taki, a nie inny wymiar. To cecha wrodzona przypisana nam przez matkę naturę, niezależna od czynników zewnętrznych. Bywa jednak, że czasem jesteśmy...