Scyntygrafia kości i stawów

Scyntygrafia kości i stawów (badanie izotopowe kości i stawów) ma za zadanie, przy pomocy izotopów promieniotwórczych (radioznaczniów), uzyskać obraz kości i stawów oraz pomóc ocenić ich stan czynnościowy. Radioznaczniki wprowadza się do krwiobiegu za pomocą wenflonu (cewnika dożylnego). Badanie scyntygraficzne kości i stawów służy wykrywaniu ognisk osteolizy, głównie nowotworowych, stanów zapalnych, nietypowych postaci złamań.

Rodzaje scyntygrafii kości i stawów oraz wskazania do badania

Badania izotopowe kości i stawów dzielimy na:
  • statyczną scyntygrafię kości;
  • trójfazową scyntygrafię kości;
  • scyntygrafię zapaleń kośćca;
  • scyntygrafię stawów.
Wskazania do wykonania badania:

1. Statyczna scyntygrafia kości:

  • podejrzenie przerzutów nowotworowych do kości;
  • zapalenie kości krwiopochodne i zewnątrzpochodne;
  • ocena zajęcia kości w owrzodzeniach podudzi, w tym w stopie cukrzycowej;
  • choroby metaboliczne (np. choroba Pageta);
  • ocena gojenia się przeszczepów kostnych;
  • ocena skuteczności radio- i chemioterapii przerzutów kostnych;
  • nietypowe postacie złamań - zaklinowane i powolne (marszowe i stresowe).

2. Trójfazowa scyntygrafia kości:

  • ocena stanu ukrwienia odłamów kostnych.

3. Scyntygrafia stawów:

  • nietypowe postacie zapaleń stawów, a w szczególności wczesna diagnostyka zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa;
  • różnicowanie łuszczycowego i reumatoidalnego zapalenia stawów.

4. Scyntygrafia zapaleń kości:

  • wykrywanie ognisk zapalnych;
  • odróżnienie stanów zapalnych od procesów jałowych i nowotworowych;
  • różnicowanie zespołu bolesnego biodra po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego.

Cel i przebieg badania scyntygraficznego kości i stawów

Dzięki scyntygrafii możliwe jest uniknięcie wykonywania bardzo dużej ilości zdjęć RTG, ponieważ umożliwia ona objęcie badaniem całego kośćca po jednorazowym podaniu radioznacznika. Pozwala również na stwierdzenie miejsc osteolizy już przy utracie wapnia rzędu 8%, podczas gdy badanie radiologiczne ujawnia takie miejsca dopiero przy odwapnieniu rzędu 40% - 50%. Trójfazowa scyntygrafia kości umożliwia ocenę ukrwienia kości i istnienie obrzęku otaczających tkanek miękkich. Scyntygrafia zapaleń kośćca pozwala na odróżnienie występujących zapaleń od procesów jałowych i nowotworowych. Scyntygrafia stawów z kolei służy głównie do odróżnienia reumatoidalnego zapalenia stawów od zapalenia łuszczycowego.

Przed badaniem pacjent powinien oddać mocz by nie zalegał w pęcherzu. Pełny pęcherz przesłaniałby obraz kości krzyżowej na scyntygramie. Z odzieży powinny być usunięte wszystkie metalowe przedmioty. Scyntygrafia stawów i kości wykonywana jest w pozycji leżącej na brzuchu lub plecach. Radioznacznik pozdawany jest dożylnie we wlewie dożylnym, za pomocą cewnika. W zależności od rodzaju badania czas trwania badania może być różny. W statycznej scyntygrafii kości, w scyntygrafii zapaleń kośćca oraz scyntygrafii stawów, po 3 - 4 godzinach od podania radioznacznika wykonuje się pomiary trwające 20 - 40 minut. W trójfazowej scyntygrafii kośćca wykonuje się zdjęcia trzykrotnie. Pierwszy raz ok. 3 minut po podaniu radioznacznika (tzw. faza ukrwienia), następnie ok. 10 minut po (tzw. faza tkanek miękkich) oraz kolejne po 3 - 4 godzinach. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzeń zwanych gammakamerami, sprzężonymi z systemem komputerowym.

Ze względu na wykorzystanie promieniowania w tym badaniu, nie może być ono wykonywane u kobiet w ciąży i w okresie karmienia piersią.
Przypisy
Nowak S., Rudzki K., Piętka E., Czech E. Zarys medycyny nuklearnej, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2273-8
Pruszyński B. Radiologia - diagnostyka obrazowa, Rtg, TK, USG, MR i medycyna nuklearna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4325-9
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Artykuły Scyntygrafia kości i stawów

Badanie izotopowe kości i stawów obejmuje: statyczną scyntygrafię kości, trójfazową scyntygrafię kości, scyntygrafię zapaleń kośćca i scyntygrafię stawów. Badania te pokazują ich obraz. Zabieg ...

Scyntygrafia jest nieinwazyjnym badaniem diagnostycznym, należącym do technik medycyny nuklearnej. Dzięki wykorzystywaniu bezpiecznego dla zdrowia promieniowania gamma umożliwia zobrazowanie ...

Osteoporoza i reumatyzm to dwa schorzenia dotykaj ą ce uk ł adu kostnego, których cz ę sto ść wyst ę powania ro ś nie wraz z wiekiem. Choroby te w odr ę bny sposób prowadz ą jednak do destrukcji ...

Osteoporoza a reumatyzm

Wybór suplementów diety na zapalenie kości i stawów robi wrażenie, jednak nie wszystkie z tych środków działają. Jakie substancje w suplementach przyczyniają się do poprawy funkcjonowania chorych?

Suplementy diety na zapalenie stawów i kości

W większości chorób ból jest sygnałem alarmowym, pojawia się gdy rozpoczyna się choroba. W osteoporozie jest jednak inaczej. Ból jest często dopiero odległą konsekwencją choroby i jej powikłań. ...

Ból kości i stawów

Jałowa martwica głowy kości udowej zwana bywa inaczej chorobą Perthesa. Martwica dotyka tylko głowy kości udowej. Choroba najczęściej występuje u chłopców między 3. a 14. rokiem życia. Przyczyny ...

Na zdjęciu widać dużą zmianę w głowie kości udowej (jest to typowe dla martwicy kostno-chrzęstnej).

Choroba zwyrodnieniowa stawów (ang. Osteoarthritis, OA) to coraz bardziej powszechny problem, jest jedną z tzw. chorób cywilizacyjnych, do których przyczynia się siedzący tryb życia, ...

Artroza jest ściśle powiązana z zużyciem chrząstki stawowej (szczególnie narażone są kolana i biodra).

Złamania kości to uszkodzenie jej struktury, polegające na zaburzeniu ciągłości tkanki kostnej. Złamania kości stopy mogą obejmować urazy kości śródstopia, kości palców i pięty oraz sąsiadujących ...

Złamania kości śródręcza i palców ręki nie należą do częstych złamań, jednak większość przypadków dotyczy osób uprawiających sporty, np. boks. Śródręcze zbudowane jest z pięciu kości. Pierwsza z ...

W obrocie ręki najczęściej spotyka się złamanie szyjki piątej kości śródręcza („złamanie bokserskie”).

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), inaczej zwane gośćcem przewlekłym postępującym, to choroba atakująca stawy. Reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą przewlekłą, z postępującym ...

Reumatoidalne zapalenie stawów atakuje najczęściej stawy nadgarstkowe, palcowo-łokciowe, kolanowe, barkowe i śródręczno-palcowe.  

Operacja wymiany stawu dłoni zakłada zastąpienie zniszczonego stawu sztucznym. Stawy wymieniane w kolanie lub biodrze zrobione są z metalu i plastiku. Jeśli chodzi o wymianę stawu w dłoni, nowy ...

Suplementy na stawy pomagają wzmocnić stawy, ale bez diety i zdrowego trybu życia działanie suplementów nie będzie optymalne. Jeśli chcesz mieć zdrowe stawy, sięgnij m.in. po suplementy z glutaminą.

Spożywaniu suplementów musi towarzyszyć trening siłowy lub fitness.

Łuszczycowe zapalenie stawów to przewlekła choroba, która charakteryzuje się zapaleniem stawów, często współwystępuje z łuszczycą skóry i paznokci. Niekiedy może jednak pojawić się przed ...

Jest to zapalenie stawów, któremu towarzyszą różne rodzaje łuszczyc. Zmiany skórne i stawowe występują równocześnie.

Według wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rozpoznanie osteoporozy możemy postawić na podstawie: złamania niskoenergetycznego bez względu na BMD (czyli gęstość mineralną kości którą ...

Diagnostyka osteoporozy

Złamania kości nadgarstka są często trudne do wykrycia. Nadgarstek umożliwia nam poruszanie dłonią, dzięki niemu jesteśmy w stanie podnosić różne przedmioty czy wykonywać codzienne czynności. Jest ...

Zwyrodnienie stawów kręgosłupa to zmiany podobne do tych, które występują przy zwyrodnieniu stawów kolanowych lub biodrowych. Do tego na różnym poziomie kręgosłupa mogą pojawiać się dyskopatie , ...

Badanie radiologiczne, ogólnie rzecz ujmując, polega na przechodzeniu przez wybraną część ciała osoby badanej kontrolowanych dawek promieni rentgenowskich, które rzutowane są na prostopadłą ...

Zwichnięcie ręki, a dokładniej zwichnięcie stawu ręki, to bardzo częsty uraz ręki, szczególnie u sportowców. Należy je odróżnić od podwichnięcia, stłuczenia czy złamania ręki.

Ochrona stawów jest czynnością szczególnie ważną w dzisiejszym wygodnym trybie życia. Warto stosować profilaktyczną ochronę naszych stawów, a nie tylko wtedy, gdy pojawią się dolegliwości bólowe.

Dzisiejszy styl życia – pośpiech, fatalna dieta, nadmierna ilość spożywanych używek oraz brak ruchu silnie wpływa na nasze zdrowie. Nie zdajemy sobie sprawy, że takie postępowanie również nie jest ...

Co to jest osteoporoza?

Badania

Zdrowie

Pytania do eksperta

Interpretacja wyników badania RTG kręgosłupa u czterdziestolatka

Otrzymałem wynik badania RTG kręgosłupa LS - 2 proj. dn. 05.02.2012 r. Wyrównana fizjologiczna lordoza lędźwiowa przy większym kącie ustawienia kości krzyżowej. Spina bifida w odcinku S. Wysokość trzonów L zachowana. Nieznaczne zwężenie przestrzeni międzykręgowej L5-S1, z kręgozmykiem na ok. 4-5 mm i przerwaniem ciągłości łuków tylnych L5. Wielopoziomowe zmiany przeciążeniowe w stawach ...
Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Interpretacja wyniku posiewu kału u trzydziestolatki

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Interpretacja wyniku badania na cytomegalowirus

Odpowiada: lek. med. Aneta Zwierzchowska

Interpretacja wyniku badania Gdx

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »