Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Selen w organizmie

httppixabay-comensushi-japanese-delicious-asian-354629_0012.jpg
Zdjęcie aiutorstwa adonlinepromo / CC0 1.0

Selen jest pierwiastkiem śladowym w organizmie człowieka, który długo był posądzany o działanie wyłącznie toksyczne. Dopiero w latach 60. XX wieku odkryto ważne funkcje selenu. Selen pomaga w produkcji specjalnego enzymu. Ów enzym sprawia, że błony komórkowe są chronione przed niebezpiecznym działaniem wolnych rodników. Na atak bakterii i wirusów jesteśmy szczególnie narażeni zimą, kiedy nasza odporność spada. Warto wiedzieć, jakie są źródła selenu. W jego dostarczaniu do organizmu pomocna będzie też zdrowa dieta i zdrowa żywność.

1. Źródła selenu

Zdrowa żywność jest bogata w mikroelementy. Dlatego też selen w sporych ilościach można znaleźć w orzechach brazylijskich, tuńczyku, nasionach słonecznika. Inne źródła selenu to wątroba, owoce morza i ryby. Zdrowa dieta powinna być bogata w selen. W tym celu warto jeść warzywa obfitujące w mikroelementy, to jest czosnek i cebulę. Źródła selenu to również: brązowy ryż, kiełki pszenicy, drób i warzywa z terenów, gdzie ziemia jest bogata w selen. Selen jest najlepiej przyswajalny w formie organicznych związków – selenocysteiny i selenometioniny. Występują one w naturalnych produktach spożywczych.

Selen jest pierwiastkiem nietrwałym w organizmie i w zetknięciu z węglowodanami, zwłaszcza cukrami prostymi, staje się nieprzyswajalny i bezużyteczny dla organizmu. Dlatego osoby przejadające się słodyczami pozbawiają się tego cennego biopierwiastka. Bardzo dobrym źródłem selenu są drożdże piwne, pod warunkiem, że zostaną pozbawione aktywności pod wpływem wysokiej temperatury, np. zalania wrzątkiem. Spożycie dziennie około 2 gramów drożdży zapewnia odpowiednią dawkę selenu. Należy pamiętać, że witamina C osłabia wchłanianie selenu. Do takiej sytuacji dochodzi, gdy w organizmie jest jej za dużo. Inaczej niż witamina C działa witamina E. Sprawia ona, że selen łatwiej się wchłania. Selen działa synergistycznie z witaminą E, blokując szkodliwe procesy utleniania w tkankach.

2. Właściwości selenu

Selen odgrywa dużą rolę w organizmie. Wśród licznych właściwości selenu najważniejszą jest wzmacnianie układu odpornościowego. Po zaaplikowaniu optymalnych dawek selenu osobom z jego niedoborem organizm wielokrotnie zwiększa poziom wytwarzanych ciał odpornościowych, limfocytów i makrofagów, czli komórek żernych. Podobnie jak i inne mikroelementy, selen wspomaga walkę organizmu z różnymi bakteriami i wirusami. Osoby często chorujące na opryszczkę powinny szczególnie uważać, by niedobór selenu u nich nie wystąpił. Selen broni organizm przed opryszczką i półpaścem. Selen wchodzi w skład peroksydazy glutationowej, enzymu broniącego błony komórkowe i czerwone ciałka krwi przed niszczącym działaniem wolnych rodników. Unieszkodliwianie wolnych rodników zapobiega powstawaniu zmian nowotworowych w tkankach i narządach.

Inne właściwości selenu wiążą się z jego działaniem przeciwzapalnym. Mikroelementy, w tym właśnie selen, powinny przyjmować osoby cierpiące na choroby przewlekłe. Wskazane jest, by zdrowa dieta, np. na reumatoidalne zapalenie stawów czy na toczeń, była bogata w selen i inne mikroelementy. Selen pomaga w wydalaniu z organizmu szkodliwych metali ciężkich i uczestniczy w wytwarzaniu hormonopodobnych substancji, prostaglandyn, zapobiegających stanom zapalnym, a zwłaszcza autoagresji reumatoidalnej. Ten pierwiastek śladowy wpływa niszcząco na pleśnie i neutralizuje toksyczne działanie wytwarzanych przez nie aflatoksyn.

Selen jest też zalecany osobom cierpiącym na zmiany chorobowe, wynikające z dolegliwości związanych z układem krwionośnym. Powinny brać go też osoby, które są obciążone genetycznie tego typu chorobami. Selen przeciwdziała miażdżycy. Dlatego lekarze zalecają selen w profilaktyce chorób krążeniowych. Selen chroni serce i naczynia wieńcowe przed zmianami chorobowymi.

Mikroelementy pomagają ludzkiemu organizmowi w walce ze szkodliwymi substancjami. Selen przyspiesza pozbywanie się z organizmu pierwiastków toksycznych. Regularnie przyjmowany zmniejsza ryzyko wystąpienia raka prostaty, raka odbytu, płuc, szyjki macicy i jajników. Ponadto, selen zwiększa libido. Ma również wpływ na prawidłowy rozwój płodu, szczególnie jego układu nerwowego oraz odpornościowego, dlatego powinien być uwzględniany w menu przez kobiety w ciąży. Zdrowa żywność powinna być bogata w selen. Wiedzą o tym także osoby chorujące na zaćmę lub zwyrodnienie plamki żółtej oka. Selen posiada też inne właściwości: pomaga ustabilizować metabolizm hormonu tarczycy, łagodzi objawy menopauzy i dodaje energii. Selen tworzy barierę ochronną skóry przed szkodliwym działaniem słońca.

3. Niedobór i nadmiar selenu

Niedobory selenu mogą powodować bóle mięśni, osłabienie i uczucie ciągłego zmęczenia, częstsze „łapanie” infekcji, a także przyczyniać się do rozwoju chorób wątroby i trzustki. Niedobór selenu u mężczyzn może skutkować niepłodnością. Selen należy do mikroelementów, których poziom w organizmie trudno jest utrzymać w optymalnych granicach. Szkodliwy jest niedobór, jak również jego nadmiar. W dużych dawkach selen jest trujący dla ludzi i zwierząt. W Kolumbii i w niektórych rejonach Brazylii, gdzie gleba zawiera bardzo duże ilości selenu, występują choroby ludzi i bydła spowodowane jego nadmiarem w pokarmach. Selen powoduje np. ślepotę koni, wypadanie sierści, zębów, deformację rozwoju kończyn, zatrucia drobiu itp. U ludzi nadmiar selenu powoduje łysienie, uszkodzenia skóry i paznokci, nadwrażliwość, nudności i wymioty.

Bibliografia

  • Gertig H., Przysławski J., Bromatologia. Zarys nauki o żywności i żywieniu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, ISBN 83-200-360-38.
Beata Kłoczko, Joanna Krocz,
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Składniki mineralne - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Kawa smakowa

~filizankakawy • ostatni post 11 godzin temu

4
Artykuły Składniki mineralne
Składniki mineralne

Niedobór potasu

Niedobór potasu, czyli inaczej hipokaliemia, oznacza, że poziom potasu w organizmie spadł poniżej 3,5 mmoli/litr krwi. Taki długotrwały stan może doprowadzić do chorób serca, a nawet paraliżu. Hipokaliemia może być spowodowana stosowaniem...

Składniki mineralne

Selen - często zapominany pierwiastek w żywieniu człowieka

Selen jest śladowym, lecz niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka składnikiem mineralnym. Bierze on udział w wielu procesach biochemicznych i fizjologicznych. W ustroju znajduje się przede wszystkim w trzustce, tarczycy, przysadce...

Składniki mineralne

Czy owoce i warzywa przestaną być zdrowe?

Według nowych badań, których wyniki zamieszczono w międzynarodowym magazynie internetowym „PLoS ONE" - warzywa i owoce, które dostarczają największej porcji witamin i składników mineralnych oraz błonnika, są w dużej mierze zależne od pszczół i innych...

Składniki mineralne

Niedobór wapnia

Niedobór wapnia w organizmie (hipokalcemia) prowadzi do zaburzeń pracy organizmu, osteoporozy i tężyczki u dzieci. Najczęstszą przyczyną niedoboru wapnia jest nieprawidłowo zbilansowana dieta. Przyczyny niedoboru wapnia  Wapń jest makropierwiastkiem...

Składniki mineralne

Niedobór cynku

Cynk jest mikroelementem pełniącym wiele funkcji w organizmie. Każda komórka do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje tego pierwiastka. Cynk jest niezbędny do prawidłowego wzrostu organizmu, regeneracji tkanek oraz bierze udział w procesach rozrodczych i...

Składniki mineralne

Cynk w jedzeniu

Cynkjest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Odpowiada za aktywność około 200 enzymów, dlatego ma wpływ na wszystkie procesy życiowe zachodzące w ciele. Niedobór cynku objawia się zmianami skórnymi,...

Składniki mineralne

Minerały w jedzeniu

Składniki mineralne dostarczane w pożywieniu pełnią tak samo ważną role jak witaminy. Witaminy i minerały współpracują ze sobą. Często są zawarte w tych samych produktach spożywczych. Dlatego własne powinniśmy pamiętać o zbilansowanej diecie i spożywaniu produktów bogatych odżywczo... Składniki mineralne zawarte w pożywieniu Wapń Składnik ten znajduje się głównie w kościach i zębach. Jest niezbędny do ich prawidłowego funkcjonowania. Wapń w pożywieniu zmniejsza produkcje tłuszczu w...

Składniki mineralne

Rola potasu w organizmie

Puchnące ręce lub nogi, nieustające bóle głowy lub problemy ze snem - czy zauważasz u siebie podobne objawy? Ciągłe podenerwowanie i nieregularne bicie serca - to może być znakiem, że w twojej diecie brakuje potasu. Potas jest jednym z elektrolitów...

Składniki mineralne

Wapń w diecie dziecka

Specjaliści od żywienia alarmują, że coraz więcej dzieci spożywa za mało wapnia. Oznacza to, że nie są w stanie osiągnąć optymalnej masy kości, co przekłada się na ryzyko złamań i osteoporozy. Mocne kości są niezwykle istotne, dlatego rodzice powinni...

Składniki mineralne

Niedobór fosforu

Niedobór fosforu, czyli fosfatemia, prowadzi do zaburzeń pracy wielu narządów, w tym serca i nerek. Fosfor jest makropierwiastkiem budującym kości, dlatego też zaburzenia gospodarki fosforu prowadzą do zmniejszenia gęstości kości, a tym samym do...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500