Sposoby na reumatyzm

Reumatyzm – tym mianem w języku potocznym określamy zespół około dwustu schorzeń kości i stawów. W całej Europie na reumatyzm cierpi około 100 milionów ludzi, w Polsce – 9 milionów. Schorzenia reumatyczne różnią się objawami i przebiegiem. Mogą zaatakować nieoczekiwanie, bez względu na wiek. Bóle reumatyczne potrafią skutecznie utrudnić normalne funkcjonowanie. Najmocniej dają się we znaki ranem, podczas wstawania z łóżka. Każdy ruch staje się torturą, a ty myślisz, jak się go pozbyć.

Przyczyny i objawy reumatyzmu

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to choroba układu immunologicznego, który zamiast bronić organizm przed szkodliwymi bakteriami i wirusami wytwarza tzw. mediatory zapalenia, czyli substancje, które zaczynają niszczyć tkanki własnego ciała. Przyczyny reumatyzmu tkwią zatem w nieprawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Mediatory zapalenia atakują błonę maziową, która wyścieła stawy, powodując jej niszczenie i procesy zapalne.

Początkowo reumatyzm objawia się bólem i obrzękiem jednego stawu – kolana, ręki lub stopy. Jednak liczba destrukcyjnych komórek wzrasta w sposób niekontrolowany i choroba zaczyna rozprzestrzeniać się na inne stawy oraz narządy. Przyczyn nieprawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego organizmu przy reumatoidalnym zapaleniu stawów do końca nie poznano. Wiadomo jednak, że prawdopodobieństwo pojawienia się choroby mogą zwiększać pewne defekty genetyczne w rodzinie.

Przyczyny reumatyzmu mogą tkwić także we wcześniej przebytych zakażeniach wirusowych, stresie i zaburzeniach endokrynologicznych. Reumatoidalne zapalenie stawów pojawia się zwykle nieoczekiwanie. Najczęściej atakuje osoby między 30. a 50. rokiem życia. Na reumatyzm stawów trzykrotnie częściej zapadają kobiety niż mężczyźni. Być może ma to związek z zaprzestaniem produkcji pewnych hormonów.

Reumatoidalne zapalenie stawów niszczy stawy i uszkadza narządy wewnętrzne. Prowadzi do trwałego kalectwa. Chory czuje się zmęczony, nie ma apetytu, trudności sprawia mu poruszanie się. Jego stawy stają się sztywne i ulegają deformacji, a sam chory odczuwa niezmierne bóle reumatyczne, które uniemożliwiają mu wykonywanie ruchów i zakłócają sen. Co trzeci pacjent cierpiący na RZS traci zdolność do pracy w ciągu 2 lat od rozpoznania choroby. Groźne w skutkach są też zmiany psychiczne – poczucie lęku przed cierpieniem, zamykanie się w sobie, izolacja od otoczenia i popadanie w depresję.

Ruch w walce z reumatyzmem

Reumatyzm wcale nie dotyczy tylko i wyłącznie osób starszych. Może również dotknąć ludzi młodych i w średnim wieku, a nawet dzieci. Pacjenci z dolegliwościami reumatycznymi żyją średnio o 10 lat krócej niż ludzie zdrowi. Leczenie reumatyzmu ma charakter kompleksowy i obejmuje indywidualny, w zależności od stopnia rozwoju choroby, dobór środków farmakologicznych, dietę oraz zespół metod rehabilitacyjnych.

Leki zmniejszają wytwarzanie mediatorów zapalenia, a więc substancji odpowiedzialnych za chorobę, produkowanych przez białe ciałka krwi. W leczeniu reumatyzmu konieczna jest także rehabilitacja ruchowa, a więc zestaw ćwiczeń, bez których stawy ulegają coraz większym zniekształceniom. Pomimo tego, że ruch sprawia ból, paradoksalnie powstrzymuje proces choroby. Brak ruchu wpływa niekorzystnie na odżywianie chrząstki stawowej i wytwarzanie przez błonę maziową specjalnego płynu, który zmniejsza tarcie między powierzchniami stawowymi.

Leczenie reumatyzmu polega na ochronie stawów oraz usprawnianiu stawów, stąd tak ważna jest rehabilitacja: masaże, leczenie ciepłem i zimnem, elektroterapia, ultrasonoterapia, magnetoterapia oraz aktywność fizyczna. Jednak aby móc się rehabilitować, konieczne jest pozbycie się paraliżującego bólu.

Sposoby na bóle reumatyczne

Podejście do chorób reumatycznych oraz metody ich leczenia w ciągu ostatnich lat zmieniły się. Jeszcze nie tak dawno leczenie reumatyzmu polegało na zwalczaniu objawów: bólu, zapalenia i ograniczenia ruchów w zaatakowanych stawach. Przepisywano środki farmakologiczne i stosowano je według tzw. piramidy terapeutycznej, tzn. najpierw podawano leki najsłabsze, ale najmniej szkodliwe dla organizmu. Dopiero w miarę postępu choroby stosowano leki silniejsze.

Obecnie, np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, już na początku wprowadza się silne leki cytostatyczne, blokujące podziały komórkowe, które u wielu chorych potrafią całkowicie zahamować postęp choroby. W niektórych przypadkach pomagają tylko leki najnowszej generacji, tzw. leki biologiczne. Wiążą one rozwijające się w sposób niekontrolowany białe ciałka krwi, które niszczą stawy. W ten sposób rozwój choroby jest zatrzymywany. Kuracja lekami biologicznymi jest jednak bardzo kosztowna. Dla pacjenta oznacza ona wydatek rzędu 5 tysięcy złotych miesięcznie. Dlatego dostępność tego typu leczenia reumatyzmu jest dość ograniczona.

Partnerem sekcji edukacyjnej "Toczeń" jest firma GSK