Sposoby na ukąszenia owadów

Wakacje to czas odpoczynku, ale także walki z różnymi owadami. Ludzie przyciągają komary, kleszcze i pszczoły, podobnie jak miód przyciąga niedźwiedzie. Ugryzienie insekta jest nie tylko bolesne, ale może także doprowadzić do choroby. Wybierając się za granicę, należy zachować szczególną ostrożność – owady mogą bowiem przenosić wirusy gorączki i innych chorób. Nawet ugryzienie pszczoły może być śmiertelne. Jest kilka sposobów, aby ograniczyć kontakt z owadami, a jeśli nie uda się uniknąć ukąszenia, można zastosować odpowiednie metody leczenia.

W jaki sposób unikać insektów?

Po pierwsze, nie używaj zapachowych mydeł i ostrych perfum, a także unikaj jasnokolorowych ubrań, by nie przyciągać pszczół. Najlepiej jest wybierać neutralne kolory, dzięki czemu będziemy mogli zauważyć kleszcze, które przyczepiły się do ubrania. Aby uniknąć kontaktu z insektami, włóż długie spodnie i bluzę z długimi rękawami. Dodatkową ochronę zapewni ci kapelusz, a także środek na insekty. Powinieneś, jeśli tylko to możliwe, unikać zalesionych, krzaczastych i trawiastych miejsc. Podczas kempingu spryskaj buty i ubranie permetryną, która odstrasza i zabija kleszcze, komary i inne insekty.

Jeśli mechaniczna ochrona przed insektami okaże się nieefektywna, możesz zastosować repelent. Zawsze używaj go wedle instrukcji i przechowuj z dala od dzieci. Spryskaj preparatem ubranie i skórę, ale nigdy twarz. Nie stosuj odstraszacza na ręce dzieci, w okolicach oczu lub w miejscach podrażnienia skóry. Aby zmyć preparat, umyj ciało mydłem i gorącą wodą.

Jak radzić sobie po ukąszeniu?

Doustne leki antyhistaminowe zmniejszają swędzenie, zaś paracetamol uśmierza ból po ukąszeniu. Dodatkowo, w aptece są dostępne leki bez recepty do miejscowego stosowania na skórę, które zawierają takie składniki jak hydrokortyzon, pramoksyna i lidokaina, które zmniejszają ból po ugryzieniu. Jeśli wybierasz się na wakacje z dziećmi, upewnij się, czy mają krótkie paznokcie, aby nie rozdrapywały swędzącej skóry, co mogłoby doprowadzić do infekcji bakteryjnej wymagającej leczenia antybiotykowego.

Jeśli zostaniesz ukąszony przez pszczołę, nigdy nie próbuj wyjmować żądła szczypcami, bo wtedy jad dostanie się głęboko pod skórę. Zamiast tego zeskrob żądło za pomocą płaskiego przedmiotu, jak np. karta kredytowa. Gdy już je usuniesz, umyj podrażniony obszar wodą i mydłem. Aby zredukować opuchliznę, możesz zrobić sobie zimne kompresy. Gdy chcesz usunąć kleszcza, zrób to przed upływem 36 godzin od pierwszego kontaktu z insektem. Właśnie tyle czasu potrzeba, aby pierwotniaki wywołujące boreliozę przeniosły się do twojego ciała. Gdy tylko powrócisz z leśnej wyprawy, sprawdź, czy żaden kleszcz nie przyczepił ci się do skóry. Jeśli tak, usuń go pęsetą. Złap kleszcza tak blisko skóry, jak tylko się da i wyciągnij go delikatnie, aczkolwiek zdecydowanie. Należy unikać kręcenia pęsetą, gdyż jeśli uszkodzimy kleszcza, istnieje ryzyko, że jego głowa nadal pozostanie w naszym ciele. Po usunięciu kleszcza oczyść skórę alkoholem lub mydłem i wodą. Bacznie obserwuj, czy w miejscu ukłucia nie pojawia się czerwony, przemieszczający się rumień. Jeśli wystąpi, niezwłocznie udaj się do lekarza po antybiotyk. Nieleczona borelioza wywołuje poważne, nieodwracalne uszkodzenia stawów, mięśnia sercowego i mózgu, a nawet zgon. 

Kiedy udać się do lekarza?

Większość przypadków ukąszeń owadów nie wymaga kontaktu z lekarzem. Reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie czy opuchlizna, są normalnymi konsekwencjami ugryzienia. Jednakże, gdy owad jest zainfekowany, skutkami ugryzienia mogą być także gorączka i zwiększony ból. W przypadku, gdy w organizmie rozwinie się infekcja, najpopularniejszym sposobem leczenia jest terapia antybiotykowa. Niektórzy ludzie mogą zareagować na ugryzienie anafilaksją – ciężką reakcją alergiczną, która – w najgorszych przypadkach – może doprowadzić do niewydolności układu krążenia i oddychania, a w rezultacie nawet do śmierci. W takim przypadku należy jak najszybciej wezwać pogotowie. Pierwsze objawy anafilaksji to kichanie, świst oddechu, pokrzywka, wymioty, biegunka, zawroty głowy, a także trudności z oddychaniem, ucisk w klatce piersiowej, opuchlizna w okolicach oczu, ust i innych obszarów twarzy. Jeśli ty bądź twoje dziecko mieliście kiedyś reakcję alergiczną po ukąszeniu insekta, powinniście zbadać się u alergologa. Możliwe, że lekarz zaleci wam noszenie przy sobie adrenaliny – lekarstwa na ostre stany alergiczne. Czasem doktor może zalecić zastrzyki przeciwalergiczne.  

Choroby przenoszone przez insekty

Wybierając się na wakacje, szczególnie w ciepłe kraje, warto wiedzieć, jakie choroby mogą być roznoszone przez różne insekty. Dzięki temu będziesz mógł szybciej zidentyfikować chorobę oraz zareagować w odpowiedni sposób.

• Malaria – choroba ta przenoszona jest przez samice komarów. Można się nią zarazić w Afryce. Pierwsze objawy (dreszcze, wysoka gorączka, nudności, wymioty i biegunka) nie są charakterystyczne dla tej choroby. Najpoważniejsze symptomy, występujące w momencie kulminacyjnym choroby, to pojawianie się obfitych potów, a także skoki temperatury. Leki przeciw malarii są dostępne doustnie lub dożylnie. W niektórych krajach dostępne są także w czopkach. Malarię leczy się chlorochiną, meflochiną lub chininą, niekiedy doksycykliną.
• Gorączka Zachodniego Nilu – wirus tej choroby przenoszony jest przez komary. Ma ona objawy podobne do grypy: gorączka, ból głowy i mięśni oraz wysypka. W większości przypadków okres leczenia jest krótki. Zdarza się jednak, że infekcja wywołana przez ukąszenie może być poważna, a nawet śmiertelna.
• Borelioza (choroba z Lyme) – jest to choroba przenoszona przez zainfekowane kleszcze, często występuje w Polsce. Objawy obejmują gorączkę, zmęczenie, rumieniową zmianę na skórze. Nieleczona choroba może doprowadzić do infekcji stawów, serca oraz systemu nerwowego. W leczeniu boreliozy stosuje się terapię antybiotykową. Dodatkowej opieki w przypadku zarażenia potrzebują osoby z problemami serca oraz systemu nerwowego.
• Gorączka plamista Gór Skalistych – następna choroba przenoszona przez kleszcze. Objawami są: gorączka, nudności, wymioty, wysypka, silny ból głowy, ból mięśni, a także brak apetytu. Charakterystyczna wysypka ujawnia się dopiero po 6 dniach od kontaktu z kleszczem. W tym przypadku także stosuje się terapię antybiotykową.

Ukąszenia owadów to nie powód, żeby rezygnować z wakacji. Jest wiele sposobów, aby ustrzec się przez owadami oraz chorobami, które przenoszą. Jeśli nie uda ci się uniknąć zachorowania, udaj się do najbliższej placówki zdrowia. Jeśli byłeś na wakacjach w tropikach, a objawy choroby ujawniły się dopiero po powrocie do kraju, możesz udać się do jednej z klinik zajmujących się medycyną tropikalną. W Polsce takie placówki znajdują się w Gdańsku, Warszawie i Poznaniu.