Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Stężenie wapnia

Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty, leukocyty czy płytki krwi. W niektórych przypadkach lekarz zleca wykonanie badania biochemicznego osocza. Dzięki badaniom osocza można dowiedzieć się, m.in.: jaki jest poziom enzymów, białek, elektrolitów i pierwiastków śladowych w organizmie. Biochemia krwi daje obraz funkcji prawie wszystkich narządów ciała.

1. Na czym polega badanie biochemiczne krwi?

Po odwirowaniu krwi pełnej, czyli takiej, która zawiera wszystkie prawidłowo występujące elementy komórkowe, otrzymuje się słomkowojasny płyn – osocze. Po oczyszczeniu go z włóknika zostaje surowica. W uproszczeniu można napisać, że składnikami osocza są:
  • enzymy;
  • hormony;
  • białka;
  • elektrolity i pierwiastki śladowe – tu zalicza się wapń;
  • inne substancje.
Wyniki badania biochemicznego krwi dają obraz funkcji prawie wszystkich narządów, gruczołów, stanu nawodnienia i odżywienia lub postępu choroby. Schorzenia nie mogłyby być diagnozowane i leczone, gdyby nie ocena zmian składu w osoczu krwi. Opracowano grupy oznaczeń, które mają ułatwić ocenę funkcjonowania określonych narządów. Są to, tzw. profile oznaczeń. Wyróżnia się:
Każdy składnik osocza podczas badania biochemicznego krwi ma ustalone wartości referencyjne, czyli granice normy. Mogą się one różnić w zależności od przyjętych ustaleń danego laboratorium. Każdy składnik osocza jest oznaczany skrótem. Bywa i tak, że ten sam związek ma kilka obowiązujących skrótów.

2. Wapń i jego rola w organizmie

Wapń (Ca) stanowi 1,4-1,6% ogólnej masy człowieka. Jest pierwiastkiem, który w organizmie bierze udział w neurotransmisji bodźców w mięśniach szkieletowych i w mięśniu sercowym oraz w procesach krzepnięcia krwi. Ponad 99% procent wapnia znajduje się w kościach, a pozostała część w płynach zewnątrz- i wewnątrzkomórkowych. Około 40% wapnia w osoczu jest związana z białkami, głównie z albuminą. Wapń we krwi w 10% występuje w postaci cytrynianów, mleczanów, fosforanów, a pozostałe 50% stanowi wapń zjonizowany, wolny. Wapń zjonizowany ma decydujące znaczenie kliniczne i diagnostyczne.

3. Od czego zależy stężenie wapnia?

Stężenie wapnia zależy od jego podaży z pokarmem, stopnia wchłaniania z jelit, mobilizacji z kości i jego stopnia wydalania wraz z moczem. Witamina D oraz hormon przytarczyc – parathormon – zwiększają wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego, pobudzają jego mobilizację z kości oraz hamują jego wydalanie z moczem.

4. Wapń – normy i wyniki poza normą

Prawidłowe stężenie wapnia we krwi u dorosłego, zdrowego człowieka to 2,1-2,6 mmol/l (8,5-10,5 mg/dl). Zwiększony poziom wapnia występuje w:
  • nadmiernym wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego;
  • nadmiernym uwalnianiu wapnia z kości spowodowanym zwiększonym wydzielaniem hormonów tarczycy, niektórymi nowotworami czy przedawkowaniem witaminy A;
  • zbyt małym wydalaniu wapnia z moczem, spowodowanym stosowaniem leków tiazydowych (zatrucie glinem).
Zmniejszony poziom wapnia w surowicy krwi – hipokalcemia – występuje w:
  • zaburzeniach syntezy parathormonu;
  • niedoczynności przytarczyc;
  • ostrym zapaleniu trzustki;
  • przypadku przerzutów raka piersi i raka prostaty;
  • niedoborze witaminy D i jej aktywnych metabolitów;
  • upośledzeniu wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego;
  • nadmiernym odkładaniu się wapnia w tkankach;
  • nadmiernej utracie wapnia z moczem;
  • niedoborze magnezu;
  • nadmiernym wytwarzaniu kalcytoniny.
Zmniejszenie stężenia wapnia powoduje powstanie tężyczki, w wyniku nadmiernej pobudliwości mięśni do skurczu, jak również zaburza procesy krzepnięcia i przewodzenia. Hiperkalcemia (zbyt wysokie stężenie wapnia we krwi) z kolei charakteryzuje się zaburzeniami czynności nerek (zaburzenie zagęszczania moczu, wielomocz), przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, zaparcia), serca (tachykardia, dodatkowe skurcze), obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego (depresja, senność, osłabienie odruchów ścięgnistych).

Bibliografia

  • Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Jakob M., Normy laboratoryjne, Via Medica, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-7555-232-4

Źródła zewnętrzne

Redakcja abcZdrowie.pl,
Komentarze

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Stężenie wapnia - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Stężenie wapnia
Profilaktyka osteoporozy

Źródła wapnia

Źródła wapnia to przede wszystkim mleko i jego przetwory. Dzienne zapotrzebowanie na wapń dla osoby dorosłej to około 800 mg. Największe zapotrzebowanie na ten biopierwiastek mają dzieci i młodzież w okresie dorastania, a także osoby w podeszłym...

Składniki mineralne

Niedobór wapnia

Wapń jest mikropierwiastkiem pełniącym wiele funkcji w organizmie. Niedobór wapnia w diecie jest przyczyną tężyczki, osteoporozy oraz zaburzenia pracy serca.

Składniki mineralne

Nadmiar wapnia

Wapń jest ważnym dla funkcjonowania organizmu minerałem, ale jego nadmiar nie jest korzystny dla człowieka. Jakie są objawy nadmiaru wapnia w organizmie?

Normy laboratoryjne

Stężenie glukozy

Stężenie glukozy

Stężenie glukozy jest jednym ze wskaźników sprawdzanych podczas badania krwi. Analiza biochemiczna krwi pozwala ustalić na ile nasz organizm funkcjonuje prawidłowo. Poziom glukozy we krwi daje informację o metabolizmie cukru oraz ewentualnych chorobach...

Magnez

Stężenie magnezu

Organizm człowieka zawiera około 1000 mmol/l (24 g) magnezu. W kościach zgromadzone jest 50% zawartości magnezu, w płynie wewnątrzkomórkowym 45%, natomiast w płynie zewnątrzkomórkowym 5%. Magnez (Mg) jest niezbędny do procesu translacji,...

Samokontrola okołoposiłkowa

Stężenie glukozy po posiłku

  Prawidłowa regulacja stężenia glukozy we krwi zależy w głównej mierze od wydzielania insuliny przez komórki B wysp Langerhansa oraz od działania insuliny na komórki docelowe. W pierwszej kolejności glukoza musi być wchłonięta,...

Normy laboratoryjne

Stężenie cynku w moczu

Stężenie cynku w moczu może zmieniać się u różnych osób. Warto go jednak badać, ponieważ zbyt wysoki poziom cynku w moczu może świadczyć o niektórych chorobach, np. wątroby czy jelit.

Badania dla cukrzyków

Stężenie kwasu mlekowego w surowicy

Stężenie kwasu mlekowego w surowicy jest czułym parametrem, świadczącym o niedokrwieniu tkanek obwodowych. Parametr ten ma dużą wartość rokowniczą w ostrych stanach przebiegających ze wstrząsem, ale wzrasta też w innych sytuacjach np. przy stosowaniu...

Badanie krwi

Badania krwi - stężenie białka całkowitego

Badania krwi - stężenie białka całkowitego Odtwórz wideo

Białko całkowite stanowi zbiór wielu klas białek znajdujących się w płynnej krwi, takich jak np. albuminy i globuliny. Białka są ważną częścią wszystkich komórek i tkanek. Przykładowo albumina zapobiega wyciekowi płynu z naczyń krwionośnych....

Cukrzyca

Niski poziom wapnia u chorych na cukrzycę a cesarskie cięcie

Badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Liverpoolu wykazały, że siła skurczów macicy u kobiet chorych na cukrzycę jest wyraźnie mniejsza niż u pozostałych kobiet, co zwiększa ryzyko cesarskiego cięcia. Stan ten jest związany...

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500