Stopa szpotawa

Przyczyn stopy szpotawej należy upatrywać m.in. w czynnikach dziedzicznych. Jednakże nie ma jednoznacznych przyczyn, na podstawie których z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że dziecko będzie dotknięte tym schorzeniem. Istnieją opinie, że nieprawidłowe ułożenie płodu w macicy może mieć związek z wystąpieniem stopy końsko-szpotawej. Wiadomo, że schorzenie to częściej dotyka chłopców i że wada występuje najczęściej na obu stopach.

Objawy stopy końsko-szpotawej

Rozpoznanie wady stóp jest stosunkowo łatwe, ponieważ dostrzegalne już po urodzeniu dziecka. Stopy zwykle skierowane są do środka i mają wyraźny sierpowaty kształt. Dodatkowo można dostrzec, że wewnętrzna krawędź stopy jest uniesiona i skrócona. Z kolei zewnętrzna krawędź jest bardziej uwypuklona, co w przyszłości kończy się tym, że osoba dotknięta tym schorzeniem chodzi właśnie na zewnętrznej części stopy. Efektem tego jest nadmierne obciążenie stopy i pogłębianie się wady. Stopa końsko-szpotawa charakteryzuje się także szczególnym kształtem palców u stóp. Są one młotkowate. Mniejsza ilość włókien mięśniowych powoduje także, że chory z tą wadą stóp ma wyraźnie szczupłe łydki. Jest to jednak widoczne dopiero na etapie samodzielnego poruszania się.

Leczenie stopy końsko-szpotawej

Najwłaściwszym leczeniem stopy końsko-szpotawej jest rozpoczęcie procesu leczniczego kilka dni po urodzeniu dziecka. Początkowo będą to masaże stóp, a następnie unieruchamianie nóg specjalnym, gipsowym opatrunkiem. Ma to na celu utrwalenie uzyskanej korekty stóp. Masaż stóp u noworodków i niemowląt powinien być wykonywany z częstotliwością do kilku razy w tygodniu. U dzieci do lat sześciu, prowadzonych uprzednio poprzez optymalną rehabilitację stóp, można wprowadzić leczenie operacyjne. Jest to praktykowane u tak małych dzieci, z tego względu, że wszelkie zmiany chirurgiczne wykonywane są na tkankach miękkich, bardziej plastycznych. Za pomocą chirurgii wydłuża się mięśnie oraz układa w prawidłowym położeniu stopę. Dzieciom zakłada się na nogi stabilizatory, które podpierają łydki i pomagają usprawniać chód. Operowanie kości stopy i właściwe skorygowanie wady przeprowadza się dopiero po ukończeniu przez dziecko 6 r.ż. Po takiej operacji elementem niezbędnym codziennego funkcjonowania dziecka jest jego długotrwałe unieruchomienie, aby kości stopy miały szansę się zrosnąć. U dzieci po takich operacjach stosuje się także specjalne ortopedyczne obuwie, które ma utrwalać efekt właściwego ułożenia stopy. Stosuje się także urządzenia zabezpieczające przed niekontrolowanym wykrzywieniem stopy.

Nie wszystkie dzieci potrzebują operacji. Te, u których stopa końsko-szpotawa zostaje zadowalająco skorygowana za pomocą leczenia zachowawczego, stosuje się dodatkowo na okres dwóch lat specjalne obuwie. Wszystko zależy od stopnia schorzenia, który diagnozuje się za pomocą skali zmian Dimegliego. Za pomocą tej skali określa się zaawansowanie wady: stopa miękka, stopa miękko-twarda, stopa twardo-miękka i stopa twardo-twarda.

mgr Anna Czupryniak