Stopa końsko-szpotawa wrodzona

Zniekształcenie końsko-szpotawe jest złożoną wadą układu mięśniowo-szkieletowego i manifestuje się jako wielopłaszczyznowa deformacja stopy. Etiologia poznana jest tylko w nielicznych przypadkach takich jak wady układu nerwowego, np.: przepuklina oponowo-rdzeniowa, choroby tkanki łącznej takie jak zespół Ehlersa-Danlosa i niektóre zespoły wad wrodzonych. W większości przypadków przyczyna jest jednak niewyjaśniona, czyli idiopatyczna, a klinicznie obserwuje się nieprawidłową budowę tkanki łącznej mięśni, powięzi i ścięgien.

Zniekształcenie końsko-szpotawe stopy obecne w dniu narodzin i niezwiązane z innymi współistniejącymi chorobami nazywa się „stopa końsko-szpotawa wrodzona” i stanowi jednostkę chorobową o przewidywalnej prognozie i wystandaryzowanym sposobie leczenia. Choroba nie ogranicza się jedynie do stopy, lecz także obejmuje podudzie, które jest mniejsze i chudsze.

Częstość występowania wrodzonej stopy końsko-szpotawej w Polsce nie jest dokładnie znana. W Europie to 1,5:1000, w 30-50% dotyczy obu stóp, występując 2-3 razy częściej u chłopców. Roczna liczba urodzeń dzieci w Polsce waha się pomiędzy 350 a 400 tysięcy, a zatem około 500 dzieci rocznie wymaga diagnozy i rozpoczęcia leczenia. Efekty leczenia stopy końsko-szpotawej wrodzonej zależą przede wszystkim od czasu rozpoczęcia leczenia, a w drugiej kolejności od ciężkości zniekształcenia.

Stopy końsko-szpotawe nietypowe lub współistniejące z innymi wadami leczą się trudniej i częściej wymagają korekcji chirurgicznej.

Rozpoznanie i istota stopy końsko-szpotawej

Rozpoznanie wady możliwe jest już w okresie prenatalnym na podstawie badania USG lub w dniu urodzin w oparciu o badanie kliniczne. Charakterystyczny kształt stóp przypomina koniec kija golfowego (ang. clubfoot). Deformację należy różnicować przede wszystkim z izolowanym przywiedzeniem przodostopia oraz stopą ułożeniową.

Deformację końsko-szpotawą stopy tworzy szereg zaburzeń przestrzennych w postaci końskości, szpotawości, odwrócenia i wydrążenia poszczególnych segmentów stopy powodujących obrót stopy do wewnątrz i tendencję do obciążania zewnętrznego brzegu. Do określenia stopnia ciężkości wady wykorzystywane są skale Dimeglio lub Piraniego, oceniające nasilenie zniekształcenia i możliwość jego korekcji.

Leczenie wrodzonej stopy końsko-szpotawej

Leczenie wrodzonej stopy końsko-szpotawej należy rozpocząć jak najwcześniej, najlepiej w pierwszym tygodniu życia.

Zniechęcające wyniki leczenia operacyjnego doprowadziły do opracowania metod zachowawczych. Najskuteczniejszym sposobem jest metoda Ponsetiego  polegająca na redresjach i gipsowaniu (rozciągnięcie przykurczonych mięśni i unieruchomienie stopy w prawidłowym ustawieniu). Do uzyskania pełnej korekcji, głównie elementu końskości, w większości przypadków potrzebne jest przecięcie ścięgna Achillesa, a stopy mają prawidłowy kształt już po zdjęciu ostatniego opatrunku gipsowego.

Po uzyskaniu korekcji i zakończeniu leczenia w gipsach korekcyjnych (zwykle 7 gipsów) stosuje się szynę odwodzącą, która jest jedynym sposobem utrzymania dobrego wyniku leczenia, a zaprzestanie jej stosowania często prowadzi do nawrotu zniekształcenia. Szyna stosowana jest przez kilka lat, a większość nawrotów wady występuje przed 6 rokiem życia. Stosowanie fachowej fizjoterapii podczas leczenia sposobem Ponsetiego poprawia wyniki i zapobiega nawrotom.

Zrozumienie sekwencji redresji i prawidłowa technika gipsowania mają podstawowe znaczenie dla prawidłowej korekcji zniekształcenia. Postępowanie według schematu leczenia zaproponowanego przez Ponsetiego znacznie zredukowało ilość pacjentów leczonych operacyjnie, dając dobre odległe wyniki. Próby modyfikacji tej metody są zatem niewskazane.

Alternatywne metody leczenia wrodzonej stopy końsko-szpotawej oparte na redresjach, unieruchamianiu w ortezach i fizjoterapii mogą prowadzić do równie dobrych wyników, wymagają jednak większego zaangażowania, dłuższego leczenia i częściej dopełniane są leczeniem operacyjnym.

Leczenia chirurgicznego zazwyczaj wymagają stopy atypowe, nawracające lub te, których leczenie rozpoczęto późno.

Porozmawiaj o tym na Forum Ciąża i dziecko »
Lubię to!
0

Komentarze (3)

~Kamila
~Kamila

Stóp końsko-szpotawych nie leczy się masażami i rehabilitacją! Ogólnie cały tekst o leczeniu zawiera tyle głupot, że głowa mała! Wydaje mi się że pisząc o leczeniu tak poważnej wady należałoby zapoznać się dokładnie z tematem. Poza tym temat główny to stopa szpotawa po czym autorka tekstu pisze o stopie końsko-szpotawej, tak jakby to było to samo! Jeżeli ktoś szuka informacji prawdziwych na temat leczenia stóp końsko-szpotawych to zachęcam do przeczytania książki online - http://www.global-help.org/publications/books/help_cfponsetipolish.pdf. Jest też fajna strona www. konskoszpotawe.prv.pl tam można znaleźć wszystkie informacje na temat stóp końsko-szpotawych.

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

@~Kamila: Dziękujemy za uwagi.

Tekst został zweryfikowany i skorygowany przez lekarza ortopedę, specjalizującego się w leczeniu schorzeń u dzieci.

Odpowiedz
~Kamila
~Kamila

Dziękuję serdeczne za skorygowanie tekstu. Teraz jest on bardzo dobrym źródłem podstawowej wiedzy o stopach końsko szpotawych :)
Pozdrawiam!

Odpowiedz

Pytania do specjalistów

Co pomoże mi zajść w ciążę?

Witam Pani/Panie Dr/Dr.! Od pół roku z mężem staram się o dziecko i nasze starania idą na marne. Od pół roku brałam kwas foliowy i używałam testów owulacyjnych, wszystko na nic. Moje miesiączki nie są regularne. Teraz tzn. 4 września 2010 do dziś (08.09.2010)...

Artykuły Zaburzenia rozwoju

Zaburzenia rozwoju Całościowe zaburzenia rozwojowe

Całościowe zaburzenia rozwoju (ang. Pervasive Developmental Disorder, PDD) to grupa wrodzonych zaburzeń dotykających sfery ... jednostki chorobowe – zespół Retta i zespół Hellera oraz pozostałe rozległe zaburzenia rozwoju, kt ... zaburzenia rozwoju niezdiagnozowane inaczej (ang. Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified, PDD-NOS). CZR ... -01-13063-6.Winczura B., (red.), Autyzm – na granicy zrozumienia, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-357-3.(Zaburzenia rozwoju...

Jak radzić sobie z dzieckiem chorym na ADHD?
Zaburzenia rozwoju Jak radzić sobie z dzieckiem chorym na ADHD?

Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci objawia się zwykle trudnościami z koncentracją, impulsywnością, brakiem organizacji oraz tendencją do zapominania o różnych sprawach. Nic więc dziwnego, że dzieci z ADHD zazwyczaj nie najlepiej radzą sobie w szkole, a...

Zaburzenia rozwoju Zaburzenia mowy u dzieci

Umiejętność poprawnego wysławiania się jest bardzo ceniona. Jednocześnie z wielu badań przeprowadzonych przez poradnie logopedyczne w Polsce wynika, iż odsetek dzieci z różnymi wadami wymowy stale wzrasta. Zaburzenia mowy to spory problem, który...

Zaburzenia rozwoju Krzywica u dzieci

(...) Anna Czupryniak(Niedobór witamin, Gęstość kości, Zaburzenia rozwoju...

Zaburzenia rozwoju Płaskostopie u dzieci

(...) Czupryniak(Rozwój dziecka, Ból stóp, Zaburzenia rozwoju...

Zaburzenia rozwoju Zaburzenia rozwoju ruchowego

Zaburzenia rozwoju ruchowego są często współistniejące z zaburzeniami ośrodkowego układu nerwowego. Zdarza się, że pewne nieprawidłowości mijają same. Każdy człowiek posiada bowiem pewne mechanizmy, dzięki którym wszelkie zaburzenia likwidowane są bez pomocy z zewnątrz. Nie należy jednak liczyć na to, że wszelkie opóźnienia ruchowe u naszego dziecka miną samoistnie. Zaburzenia ruchowe mogą ... , Zaburzenia rozwoju...

pokaż 10 następnych