Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Substancje słodzące

Mianem „substancji słodzących” określa się substancje stosowane w celu nadania słodkiego smaku produktom spożywczym. Cukier rafinowany jest źródłem energii, ale nie dostarcza organizmowi żadnych składników odżywczych. Nadmiar cukru w diecie jest przyczyną wielu chorób, w tym otyłości, próchnicy, cukrzycy. Nic więc dziwnego, że wynalezienie słodzików było uważane za przełom w żywieniu.

1. Wpływ słodzików na zdrowie

Słodziki dostarczają słodkiego smaku i mają niewielkie ilości kalorii. Niektóre z nich są zupełnie pozbawione wartości kalorycznej. Jest to spowodowane faktem, że słodziki, z wyjątkiem aspartamu, nie są trawione przez organizm. Aspartam jest metabolizowany naturalnie, ale jest niezwykle popularną substancją, ponieważ niewielka jego ilość (zaledwie 1/10 kalorii) zapewnia słodki smak równoważony przez łyżeczkę cukru. Obecnieaspartam jest powszechnie stosowany w napojach dietetycznych i innych produktach. Pojawiły się jednak opinie, że słodziki nie powinny być stosowane, ponieważ przyczyniają się do otyłości i innych schorzeń. Rzeczywiście, spożywane w nadmiarze mogą być szkodliwe. Wystarczy jednak zachować zdrowy rozsądek i nie przekraczać określonej dopuszczalnej dawki słodzików. Problem polega na tym, że nie jest to takie proste, ponieważ substancje te są dodawane do wielu produktów. Są to między innymi słodycze, słodkie pieczywo, produkty dietetyczne, płatki śniadaniowe, gumy do żucia, przetwory owocowe i warzywne, a także witaminy w tabletkach oraz napoje gazowane.

 

Co zamiast cukru?

Coraz więcej osób sięga po naturalne słodziki, takie jak:

  • syrop z agawy – jest uzyskiwany z meksykańskiego kaktusa, w smaku przypomina miód o posmaku landrynek,
  • syrop słodowy z orkiszu – jest zwykle dodawany do ciast i twarożku,
  • syrop ryżowy, jęczmienny lub klonowy – stosuje się je do deserów, płatków i napojów,
  • syropy owocowe – najczęściej używa się syropów z winogron i jabłek,
  • ksylitol - cukier brzozowy, pod względem słodkości jest zbliżony do cukru,
  • melasa – gęsty syrop uzyskiwany podczas produkcji cukru spożywczego,
  • fruktoza – jest naturalnym cukrem owocowym zalecanym dla cukrzyków, ponieważ nie podnosi szybko poziomu cukru we krwi,
  • aspartam – jest około 200 razy słodszy od cukru, nie należy go jednak stosować do wypieków, gdyż w temperaturze powyżej 100ºC jest szkodliwy dla organizmu,
  • miód – zawiera witaminy i istotne składniki odżywcze, ale w temperaturze powyżej 50ºC traci swoje zdrowotne właściwości.

Oprócz wymienionych już naturalnych słodkości warto wspomnieć także pozostałe zamienniki cukru. Inne rodzaje słodzików to:

  • acesulfam K – jest równie słodki jak aspartam, ale nie rozkłada się pod wpływem wysokiej temperatury i nie ma skutków ubocznych,
  • sacharyna – jest 300-500 razy słodsza niż cukier, ale ma lekko gorzki smak,
  • sorbitol – magazynuje się w organizmie i może niekorzystnie wpływać na układ nerwowy, w nadmiarze wywołuje biegunki oraz zaburzenia trawienia,
  • malitol – w smaku przypomina cukier i można go stosować do wypieków i gotowania,
  • mannitol – spożycie zbyt dużych jego ilości może skończyć się biegunką,
  • taumatyna,
  • sukraloza,
  • sól aspartamowo-acesulfamowa,
  • cyklaminiany,
  • neohesperydyna,
  • izomalt,
  • laktitol.

2. Zalety i wady stosowania słodzików

Spożywane w niewielkich ilościach substancje słodzące mają kilka zalet. Są to:

  • minimalna wartość kaloryczna przy wyraźnie słodkim smaku,
  • smak zbliżony do cukru,
  • brak szkodliwości dla zębów.

Niestety, oprócz korzyści płynących ze stosowania substancji słodzących, należy liczyć się także z działaniem ubocznym. Do najważniejszych minusów słodzików należą:

  • szkodliwość słodzików na bazie aspartamu dla małych dzieci, kobiet w ciąży i matek karmiących, a także dla chorych na fenyloketonurię,
  • metaliczny posmak w ustach po spożyciu niektórych słodzików, zwłaszcza przy wysokich stężeniach substancji słodzących,
  • niepożądane dolegliwości przy nadmiernym spożyciu, na przykład biegunki,
  • działanie rakotwórcze sacharyny oraz cyklaminianów (substancje te wycofano z obrotu).

Aspartam to najczęściej używana w przemyśle spożywczym substancja słodząca, którą można używać zamiast tradycyjnego cukru. Na czym polega szkodliwość aspartamu? Stosowanie tej substancji może wywołać następujące choroby lub pogorszyć stan już istniejących dolegliwości:

Słodziki zyskały ogromną popularność, ale w nadmiernej ilości mogą być szkodliwe dla organizmu. Niektóre substancje powodują biegunki, inne mają poważniejsze skutki uboczne, czego przykładem jest aspartam. Dlatego też przed rezygnacją z cukru na rzecz słodzików warto zastanowić się, czy taka zmiana jest rzeczywiście na lepsze.

Komentarze (9)
~Paweł Bryła
~Paweł Bryła

No bravo!
"WERYFIKACJA MERYTORYCZNA mgr Aneta Kościołek"
Zapamiętajcie, bo ta Pani nie ma pojecia co to jest ASPARTAM i SYROP Z AGAWY...
BARDZO szkodliwe a Pani pisze ze jest to alternatywa...
Bravo....

Odpowiedz
~bartek
~bartek

@~Paweł Bryła: Aspartam jest bezpieczny. Co do weryfikacji merytorycznej autorki to niestety bardzo słabo.

Odpowiedz
~Bartłomiej Pomorski
~Bartłomiej Pomorski

Nie wiem dlaczego mój komentarz został skasowany. Jeszcze raz chcę podkreślić, że artykuł jest nierzetelny.
Odniosę się do kwestii aspartamu i fruktozy.
Jeśli chodzi o fruktozę, zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, nie zaleca się stosowania fruktozy jako zamiennika cukru (odsyłam do zaleceń z 2013 r.). Wysokie spożycie fruktozy może prowadzić do rozwoju m.in. insulinooporności czy też hipertriglicerydemii.
W kwestii aspartamu dawka NOAEL dla aspartamu wynosi 4000 mg/kg masy ciała/dzień, w związku z tym wartość ADI podzielona przez 100 daje wartość 40 mg/kg m.c/dzień. Żeby zobrazować tę wartość kobieta o masie ciała 60 kg codziennie, przez całe swoje życie, musiałaby spożywać 280 łyżeczek słodzika lub 12 puszek niskokalorycznych napojów bezalkoholowych o pojemności 330 ml (zawierających maksymalną dopuszczalną dawkę aspartamu). W rzeczywistości zawartość asparatamu jest od 3 do 6 razy niższa od maksymalnego dopuszczalnego poziomu, w konsekwencji czego aby osiągnąć wartość zbliżoną do ADI należałoby wypijać 36 (i więcej) puszek napoju. Nikt rzecz jasna takich ilości nie konsumuje, w związku z czym średnie spożycie aspartamu w krajach UE wynosi 4 mg/kg m.c./dzień.
Nawiązując do domniemanych właściwości genotoksycznych i kancerogennych asparatamu podkreślić należy, że od czasu utworzenia EFSA, panel ANS już 3 krotnie (w roku 2006, 2009 oraz 2011) podtrzymywał swoje stanowisko na temat bezpieczeństwa stosowania aspartamu. Do roku 2020 EFSA musi ponownie ocenić wszystkie dodatki do żywności, które zostały dopuszczone w UE przed 20 stycznia 2009 r., dlatego w roku bieżącym bezpieczeństwo aspartamu zostało ocenione po raz kolejny.
8 stycznia br. EFSA opublikował roboczą wersję dokumentu dotyczącego oceny bezpieczeństwa aspartamu i poddała ten projekt publicznej konsultacji. Dane zebrane w dokumencie stanowią efekt szczegółowego przeglądu około 2000 doniesień naukowych, w tym 112 pozycji, które stanowiły podstawę do autoryzacji aspartamu w latach 80-ych. W celu przejrzystości projektu oceny bezpieczeństwa stosowania aspartamu wszystkie badania są dostępne na stronie EFSA.
Główne wnioski panelu ANS w odniesieniu do potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa spożywania aspartamu przez ludzi są następujące:
• Badania nie wskazują na zwiększone ryzyko wystąpienia przedwczesnego porodu u kobiet w ciąży, białaczki, guzów mózgu i różnych nowotworów, w tym mózgu, układu chłonnego i układu krwiotwórczego w związku ze zwiększonym spożyciem aspartamu.
• Dowody sugerują, że spożywanie aspartamu nie ma wpływu na zachowanie i funkcje poznawcze.
• Nie ma dowodów, że spożywanie aspartamu powoduje drgawki.
• Nie ma przekonujących dowodów, że spożywanie aspartamu powoduje bóle głowy.
• Waga dowodów pokazuje, że aspartam nie jest związany z alergicznymi typami reakcji.
Ponadto, dostępne dane nie wskazują na właściwości mutagenne aspartamu (tj. nie oddziałuje na DNA, materiał genetyczny komórek). Jeśli autorka artykułu chce poznać szczegółowe stanowisko EFSA na temat potencjalnego rakotwórczego działania aspartamu zachęcam do zapoznania się z materiałami dostępnymi na http://www.efsa.europa.eu.
I rzecz ostania odnośnie tematu otyłości w związku ze słodzikami. Polskie Towarzystwo Badań nad Otyłością i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne również potwierdzają bezpieczeństwo stosowania niskokalorycznych substancji słodzących w produktach żywnościowych i rekomendują zastępowanie nimi sacharozy przez osoby z rozpoznaniem nadwagi i otyłości, a szczególnie w sytuacji występowania zaburzeń gospodarki węglowodanowej (nieprawidłowej glikemii na czczo, nietolerancji glukozy i cukrzycy typu 2). Odsyłam do stanowiska PTBO i PTD w tej sprawie.

Odpowiedz
~Bartłomiej Pomorski
~Bartłomiej Pomorski

I jeszcze jeden komentarz odnośnie pojęć NOAEL i ADI. W procesie rejestracji niskokalorycznej substancji słodzącej EFSA określa wartość ADI (z ang. acceptable daily intake – dopuszczalne dzienne spożycie). Precyzując, ADI jest to ilość zatwierdzonego dodatku do żywności, który pobierany codziennie przez całe życie z żywnością, według aktualnego stanu wiedzy, nie przedstawia zagrożenia dla człowieka (uznawany jest za nieszkodliwy). Zazwyczaj wartość ADI wynika z maksymalnej dawki dziennej, określanej jako NOAEL (z ang. no observable adverse effect level – poziom niewywołujący dających się zaobserwować szkodliwych skutków), którą można podać zwierzętom doświadczalnym w ciągu ich życia, nie wywołując żadnych działań niepożądanych. ADI oblicza się dzieląc NOAEL przez 100-krotny współczynnik bezpieczeństwa (dla uwzględnienia różnic międzyosobniczych i wrażliwych grup populacji, takich jak dzieci i osoby starsze).

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

@~Paweł Bryła: Szanowny Panie Pawle:
Proszę dokładnie i ze zrozumieniem zapoznać się z tekstem.
Wymienione są w nim substancje słodzące obecne na rynku. Ponadto Opisane są możliwe niepożądane działania aspartamu.
Zgodnie ze stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością aspartam jest bezpieczną substancją słodzącą.
Osobiście uważam iż jednym z bezpieczniejszych substancji słodzących jest ksylitol, miód, a nawet cukier (max 5 łyżeczek na dzień).
Syrop z agawy jest to produkt naturalny stosowany od tysięcy lat i oprócz właściwości słodzących wykazuje działanie przeciwzapalne. IMD zaleca go dla kobiet w ciąży. W ostatnich miesiącach wszystkim zaleca się stewię, ale okazało się że stewiozydy mogą negatywnie wpływać na zdrowie - trwają badania.
A. Kościołek

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

@~Bartłomiej Pomorski: Panie Bartłomieju:
Artykuł jest ogólnie o słodzikach, substancjach słodzących nie koniecznie tych dedykowanych dla cukrzyków.
Fruktoza jest faktycznie dość kontrowersyjna zarówno dla diabetyków, jak również dla osób z trójglicerydemią.
W wątrobie fruktoza przekształca się w glukozę lub kwasy tłuszczowe, co dodatkowo może zwiększać ryzyko jej odtłuszczenia.
Dlatego też osobom z zaburzeniami lipidowymi nie zaleca się spożywanie w dużych ilościach owoców i miodów, a nawet ich ograniczenia do minimum.
Aspartam w organizmie przekształca się do fenyloalaniny, która w nadmiarze działa wykazuje działanie szkodliwe na komórki nerwowe.
nie tylko dla osób z fenyloketonurią.
Zgodnie z twierdzeniem Paracelsusa" Wszystko jest trucizną i nic nią jest tylko dawka decyduje". Każdy organizm jest inny i dla jednych bezpieczna substancja może negatywnie wpływać.
A. Kościołek

Odpowiedz
~Bartłomiej Pomorski
~Bartłomiej Pomorski

@Redakcja: Rozumiem, że artykuł ma charakter ogólny, ale Państwa portal jest poczytny, a formułowane opinie są traktowane przez czytelników poniekąd dogmatycznie.
To prawda, że metabolitem aspartamu jest fenyloalanina, ale warto chyba podkreślić, że aminokwas ten znajdziemy w mleku, mięsie, jajkach i innych bogatobiałkowych produktach. W dodatku fenyloalanina jest aminokwasem egzogennym, który jak doskonale Pani wie musimy dostarczać codziennie z dietą.
Twierdzenie Paracelsusa jest jak najbardziej trafne, dlatego rozważając szkodliwość jakiejś substancji warto się zastanowić czy spożywając ją w zwyczajowych dawkach jesteśmy w stanie sobie zaszkodzić.
Zgodnie z rozporządzeniem MZ w sprawie dozwolonych substancji dodatkowych i substancji pomagających w przetwarzaniu, maksymalna dawka aspartamu w napojach bezalkoholowych wynosi 600 mg/l. Zatem przeciętny Kowalski ważący 75 kg musiałby codziennie wypijać 5 litrów takich napojów (przy założeniu, że w napoju znajduje się maksymalna dopuszczalna dawka słodzika). Teoretycznie ilość ta mogłaby być spożywana codziennie, przez całe życie bez żadnych skutków ubocznych. Podkreślam, że dawka ADI uwzględnia różnice międzyosobnicze i szczególnie wrażliwe grupy. W związku z tym informacje o potencjalnej szkodliwości aspartamu wydają się być nie na miejscu. W każdym razie nie powielają one stanowiska ani EFSA, ani FDA.
Jeśli chodzi o fruktozę napisała Pani, że jest zalecanym słodzikiem dla cukrzyków. Moje pytanie brzmi: przez kogo? Jeśli jest to Pani osobista opinia to proszę to uwzględnić w artykule, bo tak jak wspomniałem stanowiska PTD jest zgoła odmienne.
Pozdrawiam.

Odpowiedz
Redakcja
Redakcja

@~Bartłomiej Pomorski: Panie Bartłomieju, proszę się zapoznać z najnowszymi danymi dotyczącymi aspartamu i innych słodzików. Mam wrażenie, że jednak nie jest Pan na bieżąco z najnowszymi informacjami odnośnie bezpieczeństwa sztucznych słodzików. Polecam publikację Artificial sweeteners produce the counterintuitive effect of inducing metabolic derangements. Trends Endocrinol Metab. 2013 Sep;24(9):431-41. Miłej lektury.
Ten artykuł był weryfikowany w 2011 roku (proszę nie sugerować się datą zamieszczenia artykułu), a wiadomo że dietetyka to nauka, która obecnie bardzo szybko się rozwija.
Pozdrawiam,
A. Kościołek

Odpowiedz
~Bartłomiej Pomorski
~Bartłomiej Pomorski

@Redakcja: Co do artykułu to moja opinia jest zbieżna z przedstawioną tutaj: http://acsh.org/2013/07/sour-study-on-artificial-sweeteners-why-the-headlines/. W jednym zdaniu: post hoc ergo propter hoc.
Co do daty weryfikacji artykułu to usprawiedliwia on jedynie kwestię fruktozy, ponieważ informacja, że "nie zaleca się stosowania fruktozy jako zamiennika cukru" pojawiła się w zaleceniach PTD opublikowanych 15 grudnia 2011 r.
W kwestii szkodliwości stosowania aspartamu proszę o zapoznanie się z kompletną oceną bezpieczeństwa stosowania aspartamu przedstawioną przez panel ANS działający w ramach EFSA. Dokument został opublikowany 10 grudnia 2013 r. Również życzę miłej lektury.
Pozdrawiam.

Odpowiedz

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Substancje słodzące - najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Substancje słodzące
Substancje słodzące

Cukier w leczeniu przewlekłych infekcji bakteryjnych

Dr Collins z Uniwersytetu Bostońskiego dokonał zaskakującego odkrycia – dowiódł, iż cukier zwiększa skuteczność leczenia przewlekłych bakteryjnych infekcji, w tym zakażeń gronkowcami, paciorkowcami, a także gruźlicy i infekcji dróg...

Substancje słodzące

Czy słodziki są bezpieczne?

Niskokaloryczne substancje słodzące, czyli tak zwane słodziki, to związki o minimalnej lub zerowej energetyczności. Ich słodki smak jest niezwykle intensywny, dlatego są dodawane do żywności w niewielkich ilościach. Najczęściej słodziki znajdują się ... nie tylko potwierdzają, że niskokaloryczne substancje słodzące są bezpieczne, ale i precyzyjnie określają rekomendacje odnośnie do ich stosowania ... . Nie wszystkie niskokaloryczne substancje słodzące mogą być jednak stosowane przez kobiety spodziewające się dziecka, czego...

Substancje słodzące

Słodziki a zdrowie

(...) częściej spotyka się zamiast cukru substancje słodzące, tzw. słodziki. Nie zawierają glukozy, więc korzystać z nich mogą w celu ... . Spis treści Zastosowanie substancji słodzących Substancje słodzące stosuje się przede wszystkim w: produkcji napojów ... . Intensywne substancje słodzące - są słodsze od sacharozy, co najmniej 150 razy. A przy okazji dostarczają mniejszą porcję kalorii ... i przetworów owocowych. Jak widać, substancje słodzące możemy znaleźć w każdym produkcie. Należy wziąć to po uwagę przy...

Substancje słodzące

Co to jest sacharoza?

Sacharoza jest dwucukrem, czyli jest zaliczana do węglowodanów prostych, składa się z jednej cząsteczki glukozy i jednej cząsteczki fruktozy. To właśnie sacharozę nazywamy potocznie „cukrem" i używamy jej do słodzenia potraw i napojów. Pozyskiwana jest z...

Dieta w cukrzycy

Substancje słodzące w cukrzycy

Substancje słodzące w cukrzycy zaspokajają potrzeby diabetyków na węglowodany i jednocześnie przeciwdziałają powstawaniu niekorzystnych zmian inicjowanych przez wpływ cukr&o

Profilaktyka grypy

Substancje wzmacniające odporność

Witamina C warunkuje sprawne funkcjonowanie układu odpornościowego. Jej niedobór obserwuje się w trakcie infekcji wirusowych i bakteryjnych. Chroni ona ważne składniki kom&o

Łupież

Substancje w szamponach przeciwłupieżowych

Najpopularniejsze środki na łupież to szampony przeciwłupieżowe. Zawierają one różnorodne substancje, działające na przyczyny łupieżu lub na jego same objawy. Najlepszym spo

Składniki kosmetyków

Co to są substancje naturalne?

Obecnie na rynku kosmetycznym pojawia się coraz więcej kosmetyków naturalnych. W ich skład wchodzą surowce pochodzenia roślinnego, mineralnego lub zwierzęcego. Do ich p

Probiotyki

Naturalne substancje osłonowe

Substancje osłonowe są stosowane do ochrony układu pokarmowego podczas kuracji antybiotykowej. Zazwyczaj razem z antybiotykiem lekarze przepisują także specjalne produkty osłonowe

Dieta dla seniora

Korzystne substancje w diecie dla seniora

Związki chemiczne znajdujące się w świeżych owocach i warzywach nadają im właściwości smakowe, zapachowe i aromatyczne. Spełniają również funkcje ochronne przed promieniowan

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500