Suplementy w ciąży
Weryfikacja merytoryczna:
Monika Łapczyńska - położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego...
Właściwa dieta jest jednym z podstawowych elementów odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg ciąży. Powinna zapewnić we właściwych proporcjach potrzebne składniki odżywcze. Witaminy działają jako katalizatory w reakcjach metabolicznych, a ich niedobór może zaburzyć procesy życiowe. Podobną rolę w organizmie spełniają składniki mineralne, stanowiące ok. 4% tkanek ustroju człowieka. Są one składnikami enzymów i hormonów w procesach metabolicznych i biorą udział w tworzeniu elementów strukturalnych ustroju.
Suplementy diety a ciąża
Składniki odżywcze w ciążyJednym z podstawowych elementów odpowiedzialnych za prawidłowy przebieg... »
Kiedy zażywać suplementy diety?
Suplementy diety są zalecane kobietom:
- przed 16 rokiem życia,
- w ciąży wielopłodowej,
- cierpiącym na niepowściągliwe wymioty,
- palącym papierosy,
- pijącym w dużych ilościach kawę,
- przewlekle chorym,
- w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej,
- z niedowagą przed ciążą.
Warto podkreślić, że kobiety przestrzegające diety wegetariańskiej mają ponadto zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B12 i cynk. Do chwili obecnej brak jednak dokładnych i obowiązujących wytycznych dotyczących suplementów diety w okresie ciąży, połogu i laktacji. Fizjologia ciąży wymaga bowiem zupełnie innej podaży witamin i soli mineralnych w różnych jej okresach. Zapotrzebowanie to wzrasta od I trymestru i jest związane z dynamiką wzrostu płodu.
Składniki mineralne w ciąży
Składniki mineralne w ciąży
W czasie ciąży niezbędne są witaminy i składniki mineralne, bo wpływają one na zdrowie ciężarnej oraz na rozwój dziecka w łonie matki. Są to:
- Kwas foliowy
Należy do rozpuszczalnych w wodzie witamin z grupy B. Przyjmowany przed zapłodnieniem oraz przez pierwsze kilka tygodni ciąży w dużym stopniu zmniejsza ryzyko wystąpienia wad cewy nerwowej u dziecka. W Polsce, według zaleceń zespołu ekspertów powołanych przez Ministerstwo Zdrowia, kobiety w wieku rozrodczym, które mogą zajść w ciążę, powinny spożywać 0,4 mg kwasu foliowego dziennie w celu zapobieżenia wystąpieniu u ich potomstwa wady cewy nerwowej.
- Żelazo
To zasadniczy składnik hemoglobiny, która zawiera 2/3 zasobów tego pierwiastka w organizmie, bierze udział w procesie transportu tlenu z płuc do wszystkich tkanek docelowych. Podczas ciąży ilość żelaza w organizmie matki ulega zmniejszeniu ze względu na jego zapotrzebowanie przez płód. Aby zapobiec niedokrwistości z niedoboru żelaza (95% wszystkich niedokrwistości ciężarnych), która na skutek niedotlenienia może być przyczyną porodów przedwczesnych, hipotrofii i zaburzeń przebiegu porodu, zaleca się uzupełnianie niedoborów tego pierwiastka w II i III trymestrze ciąży. Przyjmuje się, że stężenie hemoglobiny poniżej 11 mg%, wymaga oceny stężenia żelaza w surowicy i ewentualnej suplementacji.
- Cynk
Niedobór cynku w ciąży może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia porodu przedwczesnego, niskiej masy urodzeniowej, nadciśnienia indukowanego ciążą oraz powikłań związanych z przebiegiem porodu (przedłużający się poród, krwawienia okołoporodowe). W przebiegu ciąży stężenie cynku w surowicy krwi spada w kolejnych tygodniach.
- Magnez
Pełni rolę aktywatora wielu układów enzymatycznych i przemian energetycznych w komórce. Jest niezbędny do osiągnięcia prawidłowego wzrostu, wspomaga rozwój kości. W okresie ciąży i laktacji zapotrzebowanie na magnez wzrasta.
- Miedź
Jest niezbędna do wytwarzania krwinek czerwonych, metabolizmu tkanki nerwowej, łącznej i kostnej. Przemiana miedzi jest ściśle powiązana z przemianą żelaza. Niedobór miedzi, która jest niezbędna do prawidłowego wchłaniania żelaza, ma ścisły związek z występowaniem niedokrwistości u dzieci, kobiet w ciąży i matek karmiących.
- Jod
Jest składnikiem odgrywającym istotną rolę w regulacji przemiany materii i hormonów tarczycy. W czasie ciąży - ze względu na zwiększenie klirensu nerkowego jodu, wychwytu jodu przez kompleks łożysko-płód oraz poziomu hormonów tarczycy - wzrasta zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Niedobór jodu w ciąży może wiązać się z większym odsetkiem porodów martwych płodów, poronień, wad wrodzonych.
- Mangan
Niedobory tego pierwiastka w okresie ciąży mogą prowadzić do zaburzeń rozwoju kośćca, ataksji noworodków (zaburzenie neurologiczne polegające na niezborności ruchowej noworodka), nieprawidłowego rozwoju narządów wewnętrznych i nieodwracalnego uszkodzenia błędnika.
- Wapń i fosfor
Poza wyżej wymienionymi składnikami niezbędne są wapń i fosfor, gdyż są podstawą struktur kości i zębów. Zapotrzebowanie na wapń w okresie ciąży i laktacji wzrasta. W ostatnim trymestrze ciąży występuje największe zapotrzebowanie płodu na wapń, z powodu kształtowania się układu kostnego. Ponadto wykazano, że przyjmowanie przez matkę wapnia podczas ciąży obniża ciśnienie krwi i zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu.
Witaminy w ciąży
Witaminami, które są niezbędne kobiecie w okresie ciąży, są:- Witamina A
To antyoksydant, przeciwdziała uszkodzeniom lub zaburzeniom procesów metabolicznych, wywoływanym przez wolne rodniki. Umożliwia ona prawidłowe funkcjonowanie siatkówki. W przypadku jej niedoborów może wystąpić upośledzona adaptacja oka do ciemności. Jednak jej przedawkowanie może wpływać negatywnie na rozwój płodu (wodogłowie, małogłowie, wady twarzoczaszki, wady układu krążenia).
- Witaminy z grupy B
Witamina B2 uczestniczy w procesach energetycznych i neurofizjologicznych, pełniąc ważną rolę w czynnościach układu nerwowego. Zapotrzebowanie na witaminę B1 wzrasta szczególnie u palących papierosy, pijących alkohol oraz kawę i w sytuacjach stresowych. Witamina B2 (ryboflawina) bierze udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów, białek. Niedobór ryboflawiny może powodować zapalenie języka, błony śluzowej jamy ustnej, powstanie zajadów oraz zaburzeń ze strony narządu wzroku i układu nerwowego. Witamina B6 (pirydoksyna) również bierze aktywny udział w metabolizmie białek, węglowodanów i tłuszczów. Odgrywa też istotną rolę w powstawaniu hemoglobiny oraz w procesach immunologicznych.
- Witamina E
Podobnie jak witamina A, witamina E jest antyoksydantem. Niski poziom antyoksydantów negatywnie wpływa na stan śródbłonka naczyń. Jest to związane z większym ryzykiem wystąpienia poronień nawykowych i stanu przedrzucawkowego oraz hemolizy, krwotoków wewnątrzczaszkowych, zaburzeń rozwoju u płodu.
- Witamina C (kwas askorbinowy)
Jest niezbędna do prawidłowego przebiegu większości procesów metabolicznych. Bierze aktywny udział w procesie wchłaniania żelaza w przewodzie pokarmowym. Suplementację witaminą C w dawce 80 mg/dobę zaleca się jedynie kobietom, u których występuje zwiększone ryzyko jej niedoboru (ciąża mnoga, nadciśnienie tętnicze indukowane ciążą, cukrzyca w ciąży).
- Witamina D
Nie może się bez niej obejść dieta ciężarnej, ponieważ deficyt tej witaminy wiąże się z krzywicą, zaburzeniami zrostu kostnego i szeregiem chorób metabolicznych. Przedawkowanie witaminy D jest groźne, a jej toksyczność może się objawiać hiperkalcemią i nieprawidłowościami przemian komórkowych. U kobiet w ciąży przedawkowanie może zwiększać ryzyko uszkodzeń teratogennych. Zapotrzebowanie na witaminę D w ciąży jest jednak trudne do ustalenia.
Artykuły Dieta przyszłej mamy
Ciąża jest okresem szczególnie ważnym w życiu kobiety, ale często towarzyszą jej różne dolegliwości. Właściwa dieta przyszłej mamy może złagodzić uciążliwe niedogodności towarzyszące ciąży. ...
W czasie ciąży zdrowa dieta to podstawa. Spożywane przez przyszłą matkę pokarmy muszą być zdrowe i pełnowartościowe, by dostarczyć dziecku niezbędnych składników odżywczych. Od drugiego trymestru ...
Na łamach pisma „Journal of Physiology” opublikowano wyniki badań naukowców z Uniwersytetu Illinois, które wskazują, iż wysokotłuszczowa dieta kobiety w ciąży może przyczynić się do rozwoju ...
Ciąża i zachcianki żywieniowe idą ze sobą ręka w rękę. Skąd się biorą zachcianki w ciąży nadal do końca nie ustalono, natomiast istnieje teoria, że ciało domaga się składników, których może mu ...
Witaminy i różne składniki odżywcze są potrzebne każdemu, jednak panie, które spodziewają się dziecka, muszą dbać o swoją dietę jeszcze bardziej. Najczęściej wiedzą, że powinny przyjmować kwas ...
Żelazo jest niezwykle ważnym składnikiem w naszym organizmie. Jednak szczególną uwagę na prawidłowy poziom tego pierwiastka powinny zwrócić kobiety w ciąży lub planujące dziecko. Aby maleństwo ...
Dieta kobiety w ciąży powinna być przede wszystkim zdrowa. Przyszła mama odżywia się nie tylko dla siebie, ale też dla maleństwa, które w niej rośnie. By ten wzrost i rozwój przebiegał prawidłowo, ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Dziecko
Monika Łapczyńska
położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia,
Mgr Anna Czupryniak
pedagog, terapeuta, doradca rodzinny.
