Szczepienia obowiązkowe

Kalendarz szczepień jest to zbiór zaleceń specjalistów chorób zakaźnych, ustalany przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zatwierdzony jest on przez Ministerstwo Zdrowia i publikowany jako Program Szczepień Ochronnych. W kalendarzu podane są rodzaje szczepień zarówno obowiązkowych, jak i zalecanych, jakim należy poddać dziecko, a także okres życia dziecka, w jakim szczepienia te należy wykonać. Przestrzegając zaleceń zawartych w kalendarzu szczepień, dba się o zdrowie dziecka i jego ochronę przed wieloma groźnymi chorobami. Szczepienia obowiązkowe są wykonywane za darmo, za szczepienia dodatkowe trzeba zapłacić. Oba rodzaje szczepień są jednak ważne dla zdrowia.

Szczepienia obowiązkowe dla dzieci

Kalendarz szczepień wyróżnia dwa rodzaje szczepień:

• szczepienia obowiązkowe dla dzieci i młodzieży oraz obowiązkowe dla osób w
  Obowiązkowe szczepienia ochronne

  Dopiero od kilkunastu lat szczepienia masowe pozwalają uniknąć epidemii... »

  szczególny sposób narażonych na zakażenie. Szczepienia te są bezpłatne, finansowane ze środków publicznych;
• szczepienia zalecane – schemat szczepień ukazuje się w kalendarzu szczepień, jednak nie są one finansowane z budżetu Ministerstwa Zdrowia.

Różnica pomiędzy szczepieniami obowiązkowymi a zalecanymi wynika przede wszystkim ze sposobu finansowania danego szczepienia.

W 2010 roku do obowiązkowych dla dzieci i młodzieży należały szczepienia przeciwko:

• gruźlicy – jedna dawka w ciągu doby po urodzeniu,
• WZW typ B wg schematu: pierwsza dawka w ciągu doby po urodzeniu, kolejne w 2 i 7 miesiącu życia,
• błonicy, tężcowi, krztuścowi (DTP) wg schematu: 2, 4, 6, 18 miesiąc życia, 6 rok życia oraz dawki tylko przeciwko tężcowi w 14 i 19 roku życia,
• Poliomyelitis wg schematu: 4, 6, 18 miesiąc życia – szczepionka zabita, w 6 roku życia podaje się szczepionkę żywą,
• Haemophilus influenzae typ b wg schematu: 2, 4, 6, 18 miesiąc życia,
• odrze, śwince, różyczce (MMR) – dwie dawki wg schematu: 14 miesiąc życia, 10 rok życia.

Szczepienia obowiązkowe dla osób szczególnie narażonych na zakażenie

W 2010 roku do obowiązkowych dla osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie należały szczepienia przeciwko:

• WZW typ B

Są one obowiązkowe u osób wykonujących zawody medyczne, narażonych na zakażenie (uczniowie średnich i policealnych szkół medycznych, studenci akademii medycznych i innych uczelni wyższych kształcących się na kierunkach medycznych, w ciągu pierwszego roku akademickiego), u osób z bliskiego otoczenia chorych na WZW typu B i nosicieli HBV (domownicy oraz osoby przebywające w zakładach opiekuńczych, wychowawczych i zakładach zamkniętych), dla chorych z przewlekłym uszkodzeniem nerek, zwłaszcza osób dializowanych, oraz z przewlekłym uszkodzeniem wątroby o etiologii wirusowej, autoimmunologicznej, metabolicznej lub alkoholowej, w szczególności z przewlekłym zakażeniem HCV. Ponadto szczepienie to jest obowiązkowe u chorych zakażonych HIV, a także dzieci z wrodzonym lub nabytym defektem odporności oraz u chorych przygotowywanych do zabiegów wykonywanych w krążeniu pozaustrojowym.

• Haemophilus influenzae typu b

Dla dzieci do ukończenia 2 roku życia niezaszczepionych w schemacie podstawowym od 2 miesiąca życia.

• Zakażeniom Streptococcus pneumoniae

Podawane domięśniowo lub podskórnie dla dzieci od 2 miesiąca życia do ukończenia 5 roku życia po urazach i z wadami ośrodkowego układu nerwowego przebiegającymi z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego lub chorujących na: przewlekłe choroby serca z niewydolnością układu krążenia, schorzenia immunologiczno-hematologiczne, małopłytkowość idiopatyczną, ostrą białaczkę, chłoniaki, sferocytozę wrodzoną, asplenię wrodzoną lub po splenektomii, zespół nerczycowy o podłożu genetycznie uwarunkowanej strukturopatii, pierwotne zaburzenia odporności, zakażenie HIV, przed planowanym przeszczepem lub po przeszczepie szpiku, narządów wewnętrznych lub wszczepieniu implantu ślimakowego. Ponadto szczepienie to jest obowiązkowe u dzieci przedwcześnie urodzonych do ukończenia pierwszego roku życia, chorych na dysplazję oskrzelowo-opłucną.

• Błonicy

Wykonywane ze wskazań indywidualnych i dla osób ze stycznością z chorymi na błonicę oraz w zależności od sytuacji epidemiologicznej.

• Ospie wietrznej

Szczepienie obowiązkowe dla dzieci do ukończenia 12 roku życia: z upośledzeniem odporności o wysokim ryzyku ciężkiego przebiegu choroby, z ostrą białaczką limfoblastyczną w okresie remisji, zakażonych HIV, przed leczeniem immunosupresyjnym lub chemioterapią oraz dla dzieci do ukończenia 12 roku życia z otoczenia osób określonych punktem dotyczącym Streptococcus pneumoniae, które nie chorowały na ospę wietrzną.

• Durowi brzusznemu, wściekliźnie, tężcowi, zakażeniom Neisseria meningitidis

Wykonywane ze wskazań indywidualnych i w zależności od sytuacji epidemiologicznej.

Lekarz Tomasz Szafarowski