Szczepienia w ciąży
Monika Łapczyńska - położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia, instruktor rekreacji ruchowej, absolwentka Warszawskiego...
Szczepienia w ciąży budzą wiele emocji zarówno wśród lekarzy, jak i samych ciężarnych. Obawy przed wpływem szczepienia na stan zdrowia matki i płodu są w pełni uzasadnione. Jednak wieloletnie obserwacje kobiet, które zostały zaszczepione nie wiedząc, że są w ciąży, umożliwiły stworzenie ogólnych zasad szczepienia ciężarnych. Mimo tego, że szczepienia w ciąży są odradzane, istnieją pewne okoliczności, gdy wybranie szczepionki jest „mniejszym złem”. Wówczas kobieta w ciąży informowana jest o potencjalnych zagrożeniach.
Odradzane szczepienia w ciąży
W okresie ciąży nie zaleca się szczepienia szczepionkami żywymi, gdyż istnieje teoretyczne ryzyko przeniesienia drobnoustroju szczepionkowego na płód. W ciąży nie powinno podawać się szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym:
Szczepienie w czasie ciążyJeśli jest konieczność zaszczepienia ciężarnej, najlepiej zrobić to w II... »
„Przypadkowe” podanie żywej szczepionki, a raczej podanie szczepionki kobiecie nieświadomej własnej ciąży, nie stanowi wskazania do przerwania ciąży. Kobieta powinna być wówczas poinformowana o możliwych, potencjalnych działaniach niepożądanych.
W uzasadnionych sytuacjach:
- gdy korzyści przewyższają ewentualne ryzyko dla płodu,
- gdy istnieje duże ryzyko ekspozycji, a ewentualna choroba powoduje poważne powikłania u matki lub płodu,
- gdy szczepionka jest bezpieczna dla płodu,
Nieszkodliwe szczepienia w ciąży
Ciężarna może zostać zaszczepiona przeciwko:
- grypie – zalecana po 14. tygodniu ciąży od października do grudnia (w sezonie grypowym) oraz u kobiet z chorobami przewlekłymi niezależnie od czasu trwania ciąży;
- WZW B – zalecana u kobiet z grup ryzyka (możliwość ekspozycji na zakażenie, liczni partnerzy – w tym biseksualni, uzależnienie od środków podawanych dożylnie, domownik chory na WZW). W razie ekspozycji na zakażenie należy podać immunoglobulinę oraz szczepienie (współżycie z osobą z ostrym WZW typu B, domownik z ostrym WZW typu B, gwałt);
- tężcowi – zalecane u kobiet, które nie były wcześniej szczepione lub szczepione przed 10 laty (dawka przypominająca);
- błonicy – kobiety, które nie były wcześniej szczepione, lub ewentualnie podanie dawki przypominającej, jeśli od ostatniego szczepienia minęło więcej niż 10 lat;
- wściekliźnie – w razie ekspozycji;
- tzw. meningokokom – szczepienie można rozważyć u kobiet z brakiem śledziony, upośledzoną odpornością, z potencjalnym kontaktem z zakażonymi (domy dziecka, domy opieki).
Jeśli jest konieczność zaszczepienia ciężarnej, najlepiej zrobić to w II lub III trymestrze, natomiast jeśli istnieje poważne zagrożenie zdrowia lub życia, można podać szczepienie w każdym trymestrze ciąży.
Szczepienia przed ciążą
Już przed zajściem w ciążę kobieta powinna zadbać o zdrowie i bezpieczeństwo swojego dziecka. Istnieje szereg infekcji bakteryjnych i wirusowych, których przebycie w okresie ciąży jest niezwykle groźne dla rozwijającego się płodu. Taka infekcja może być przyczyną poronień, anomalii w budowie i wad wrodzonych płodu. Dlatego też zaleca się uodpornienie kobiet poprzez szczepienia przeciwko najważniejszym patogenom:
- różyczce, odrze, śwince,
- ospie wietrznej,
- wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B),
- grypie.
W okresie karmienia piersią można podawać inaktywowane szczepionki. Istnieją doniesienia naukowe, że ani szczepionki żywe, ani inaktywowane nie przenikają do mleka matki. Nie ma przeciwwskazań do szczepienia szczepionką członków rodziny ciężarnej przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR). Żywe, osłabione wirusy zawarte w szczepionce nie przenoszą się z osoby szczepionej na innych. Nieco inaczej wygląda kwestia szczepienia przeciwko ospie wietrznej. Jeśli ciężarna przechorowała ospę wietrzną w dzieciństwie, może spokojnie zaszczepić na tę chorobę swoje starsze dziecko.
Natomiast szczepienie przeciwko ospie wietrznej osób z otoczenia ciężarnej, która na ospę wietrzną nigdy nie chorowała (nie posiada odporności), jest przeciwwskazane. Wynika to z tego, iż zaobserwowano możliwość przeniesienia wirusa z osoby zaszczepionej na tą nieposiadającą odporności. Zatem należy unikać kontaktów z zaszczepionymi, u których pojawiły się wykwity typowe dla ospy. Nie zauważono, aby infekcja u matki miała wpływ na rozwój płodu.
Zdarza się, że może dojść do kontaktu ciężarnej, która nie była szczepiona przeciwko różyczce ani nie chorowała na tę chorobę, z osobą chorą. W takim przypadku warto oznaczyć poziom przeciwciał we krwi przeciwko temu wirusowi, gdyż zdarza się, że ciężarna przebyła w przeszłości różyczkę zupełnie bezobjawowo. Stwierdzenie przeciwciał klasy IgG świadczy o przebyciu choroby i posiadanej odporności. W przypadku niestwierdzenia przeciwciał – braku odporności na tę infekcję – należy podać ciężarnej immunoglobulinę, jeśli jest w I trymestrze ciąży. Jeśli kobieta jest w II lub III trymestrze ciąży, nie ma zagrożenia dla dziecka.
Lekarz Monika Szafarowska
Artykuły Zdrowie w ciąży
Chorujesz na cukrzycę typu 2 lub cierpisz z powodu otyłości? Nie dziw się, że masz problemy z zajściem w ciążę! Według ostatnich badań tłuszcz nagromadzony w jajnikach może hamować rozwój płodu.
Niepokojąco wzrasta liczba przypadków udaru mózgu u kobiet ciężarnych. Czy odpowiadają za to otyłość i niezdrowy tryb życia?
Według ostatnich doniesień naukowych kontakt kobiety ciężarnej z polem magnetycznym emitowanym przez różnorodne urządzenia AGD może doprowadzić do rozwoju astmy u mającego się narodzić dziecka.
Stan zdrowia kobiety w czasie ciąży ma ogromny wpływ na zdrowie dziecka. Według ostatnich badań stres, jakiemu poddana jest ciężarna kobieta, może skutkować problemami emocjonalnymi u dziecka.
Palenie w ciąży zwiększa ryzyko poronień i przedwczesnego porodu. Dodatkowo dym papierosowy wpływa na rozwój dziecka, skutkując wadami takimi jak rozszczepienie podniebienia czy deformacja czaszki.
Kobiety w ciąży rzadko decydują się na szczepionkę przeciw grypie w obawie przed konsekwencjami. Jednak to zachorowanie na grypę w ciąży obarczone jest dużym ryzykiem.
Parwowirus B19 w ciąży może skutkować obrzękiem, ostrą niedokrwistością i obumarciem płodu. Zakażenie parwowirusem w pierwszym trymestrze ciąży grozi poronieniem. Wirus przenosi się drogą kropelkową.
Od dawna zalecano matkom rzucenie palenia, jeśli decydowały się na dziecko. Jednak dopiero teraz odkryto dowody potwierdzające słuszność takiego działania, nawet w tak późnym momencie, jak ...
Nowe badania przeprowadzone na zwierzętach sugerują, że istnieje związek pomiędzy spożyciem przez ciężarną sodu a rozwojem nerek u potomstwa. Zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża ilość soli w diecie ...
Spaliny samochodowe są źródłem toksycznych związków, które w dużym stopniu przyczyniają się do rozwoju astmy , szczególnie u dzieci i osób starszych. Mogą one powodować problemy z oddychaniem ...
Przedwczesne odklejenie łożyska to jedno z powikłań ciąży. O przedwczesnym oddzieleniu się łożyska od ściany macicy mówi się, gdy następuje po 20 tygodniu ciąży, a przed spodziewanym terminem porodu.
Cukrzyca ciążowa to przypadłość dotykająca kobiet spodziewających się dziecka. Ten rodzaj cukrzycy pojawia się i znika nagle. W trakcie ciąży cukrzyca jest dużym zagrożeniem dla kobiety i dziecka.
Padaczka w ciąży może mieć równie zaostrzony przebieg, jak i przed ciążą. Jeżeli kobieta chora na padaczkę decyduje się zajść w ciąże, musi znajdować się pod kontrola lekarza.
Depresja ciążowa to choroba, która wymaga leczenia. Zaniedbana może wywołać poważne konsekwencje ciążowe (przedwczesny poród, mała masa dziecka) lub poporodowe (zaburzenia snu u dziecka, lęk).
Konflikt serologiczny to niezgodność antygenów krwi matki i dziecka. U malucha może pojawić się, odziedziczony po tacie, czynnik D (Rh+), podczas gdy we krwi matki może go nie być (Rh-).
Antybiotyki w ciąży mogą negatywnie wpłynąć na rozwój płodu. Przyjmowanie leków w ciąży powinno odbywać się pod kontrolą lekarza. Kobieta powinna jednak znać ryzyko, które się z tym wiąże.
Alergia w ciąży, podobnie jaki i inne choroby, niesie ze sobą pewne ryzyko. Kobiety ciężarne powinny szczególnie zadbać o swoje zdrowie. Przyjmowanie leków w ciąży może spowodować nieprawidłowości.
Leki w ciąży powinny być zawsze przyjmowane po konsultacji z lekarzem. Choć są wielkim dobrodziejstwem medycyny, to jednak nie mają obojętnego wpływu na rozwój płodu.
Toksoplazmoza w ciąży, zwłaszcza w jej pierwszym trymestrze, skutkuje poważnymi powikłaniami u płodu. Toksoplazmoza jest chorobą odzwierzęcą, zakaźną i pasożytniczą, a wywołuje ją pierwotniak.
Zdrowie w ciąży ważne jest zarówno dla matki, jak i dziecka. Wszystkie choroby, dolegliwości i infekcje, jakie dotykają ciężarną, mogą odbić się na rozwoju płodu. Różne dolegliwości w ciąży , ...
Video
Konsultanci działu Dziecko
położna, fizjoterapeuta, instruktorka szkoły rodzenia, masażystka I stopnia,
pedagog, terapeuta, doradca rodzinny.
