Szczepienie przeciwko grypie

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Grypa to infekcja wirusowa, która przenosi się z człowieka na człowieka poprzez wydzielinę z nosa i płuc w momencie, gdy chora osoba np. kicha. Grypa rozwija się przede wszystkim w płucach. Choroba zwykle powoduje gorączkę, złe samopoczucie i ból w różnych częściach ciała.

Spis treści

Rodzaje wirusa grypy

Szczepienie przeciw grypie

Szczepionka chroni przed wirusem grypy, który cechuje się zmiennością... »

Wirusy grypy podzielone są na trzy grupy – typ A, B, C. Grypa typu A i B odpowiedzialna jest za liczne zachorowania jesienią i zimą. Grypa typu C zwykle daje łagodne objawy, czasami nawet jej symptomy się nie pojawiają, nie powoduje też epidemii.

Pandemię "świńskiej grypy" w 2009 roku wywołał nowy wirus grypy typu A określany jako H1N1. Jego nazwa odnosi się do tego, że wiele genów w nim jest podobnych do wirusa, który atakuje świnie w Ameryce Północnej. H1N1 pierwsze zachorowania wywołał w Meksyku i Stanach Zjednoczonych w marcu i kwietniu 2009 r. Jest on przekazywany z osoby na osobę, choć nie do końca wiadomo w jaki sposób.

Rodzaje szczepionek przeciw grypie

Szczepionki przeciwko grypie dostępne są przeciwko grypie sezonowej w danym roku, ale nie chronią one przed grypą typu H1N1. Są dwa rodzaje szczepionek przeciwko grypie sezonowej: w formie zastrzyku (z martwymi wirusami) i w formie sprayu (zawiera żywe, ale osłabione wirusy). Co roku wirus grypy ewoluuje i dlatego szczepionka chroni przed chorobą tylko w danym roku. Zwykle naukowcy są w stanie przewidzieć, który typ wirusa będzie powodował infekcje, i przygotować odpowiednią szczepionkę. Szczepionka zaczyna działać po dwóch tygodniach od aplikacji i chroni przed tymi wirusami, które są w szczepionce. Grypa sezonowa rozpoczyna się w październiku i trwa do maja. Październik i listopad to najlepszy okres na szczepienie.

Szczepionka w sprayu

Szczepionka w sprayu pojawiła się w 2003 roku. Działa przeciwko tym samym wirusom, co szczepionka podawana domięśniowo, ale w składzie zawiera osłabione żywe wirusy i podawana jest przez nos. Szczepionka ta zalecana jest dla osób w wieku od 2 do 49 lat.

Szczepionka domięśniowa

Niektóre osoby powinny otrzymywać szczepionkę domięśniową zamiast podawanej przez nos. Do tej grupy osób zalicza się dzieci poniżej 5 roku życia, które ciężko oddychają, osoby z przewlekłymi chorobami, ciężarne, osoby z osłabionym systemem odporności, dorośli powyżej 60 roku życia, dzieci do 2 lat.

Szczepionka podawana domięśniowo zawiera martwe wirusy, które stymulują system odpornościowy człowieka. Dzięki temu wytwarzane są przeciwciała przeciwko grypie. Kiedy wirus grypy dostanie się do organizmu, przeciwciała atakują go. Szczepionkę podaje się w jednym zastrzyku, zwykle w ramię, po uprzednim zdezynfekowaniu skóry. Efekty uboczne to tkliwość w miejscu szczepienia, ból mięśni, gorączka, złe samopoczucie, rzadko reakcja alergiczna.

Dla kogo szczepienie przeciw grypie?

Symptomy grypy nie pozwalają zwykle pracować czy chodzić do szkoły. Choroba obciąża organizm. Poza tym może dojść do superinfekcji – gdy górne drogi oddechowe zostaną zaatakowane przez bakterie. Jeśli jednocześnie pojawi się infekcja wirusowa i bakteryjna, mogą obciążyć płuca i cały organizm. U starszych i młodych osób może to prowadzić do śmierci. Dlatego warto chronić się przed grypą, stosując odpowiednie szczepionki.

Szczepionkę przeciwko grypie powinny przyjąć następujące osoby: dzieci od 6 miesięcy do 19 lat, ciężarne, osoby po 50 roku życia i starsze, osoby przewlekle chore, personel medyczny. Nie zaleca się jej natomiast osobom, u których wcześniej już wystąpiła reakcja alergiczna na jajka kurze i szczepionkę, niemowlakom do 6 miesiąca życia, osobom z zespołem Guillain-Barre.

Skuteczność szczepienia przeciwko grypie zależy od dopasowania wirusów w dawce szczepionki z tymi, które w danym roku są aktywne, jak również od wieku i stanu zdrowia danej osoby. Naukowcy podają, że jeśli wirusy są dobrze dopasowane, szczepionka chroni przed chorobą 70-90% osób poniżej 65 roku życia. Wśród dzieci od 1 do 15 roku życia szczepionka z nieaktywnymi wirusami działa w 77-91% przypadków.

Przypisy

Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15154-6

Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Linki zewnętrzne

Szczepienie przeciwko grypie kobiet w ciąży zmniejsza ryzyko zachorowania na grypę u ich dzieci

Artykuły Szczepienie przeciwko grypie

Szczepionka przeciwko grypie

Grypa atakuje zwykle w sezonie jesienno-zimowym. Jeszcze zanim się rozpocznie, warto zastanowić, czy w tym roku chcemy się zaszczepić. Szczepionka przeciw grypie działa zwykle rok, gdyż co roku ...

Jedną z najczęściej wymienianych chorób wirusowych na świecie jest grypa. Rocznie umiera na nią od 10 000 do 40000 osób, a w samej Polsce wirus atakuje około 3 milionów ludzi ( z czego  z powodu powikłań przede wszystkim sercowo-płucnych śmiercią kończy się on dla powyżej 1000 osób). Takie statystyki podaje WHO.<br />
Jakie są rodzaje tej choroby?<br />
<br />
W okresie jesienno-zimowym atakuje grypa sezonowa. Jest ona wywołana jest przez wirusa grypy ulegającego corocznym mutacjom. Znana jest także odmiana pandemiczna, która z kolei wywołana jest przez nowy podtyp wirusa grypy, który powstał w wyniku transmisji szczepu wirusa grypy zwierzęcej i ludzkiej. Typ ten zyskał zdolność łatwego przenoszenia się z człowieka na człowieka. Wymienia się także grypę ptasią, jednak ten rodzaj choroby dotyka najczęściej zwierzęta. Przypadki przeniesienia się tego wirusa na człowieka są bardzo rzadkie.<br />
<br />
Jaki związek istnieje pomiędzy grypą sezonową a świńską? Do tego tematu odniesie się profesor Andrzej Zieliński Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu

Kleszczowe zapalenie mózgu jest to ostra wirusowa choroba zakaźna, która występuje w różnych postaciach klinicznych i dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego. Chorobę wywołuje flawirus. W ...

Szczepienia przeciwko pneumokokom

Szczepienia przeciwko pneumokokom to jedna z metod zapobiegania infekcją, m.in. zapaleniu płuc wywoływanym przez bakterię pneumokokową. Istnieje ponad 80 rodzajów tej bakterii, z czego 23 jest ...

Szkodliwe pneumokoki - obraz mikroskopowy.

Zapobieganie grypie

Wirus grypy atakuje w okresie jesienno-zimowym. Właśnie wtedy odporność naszego organizmu spada, co jest spowodowane wychłodzeniem ciała oraz częstymi infekcjami górnych dróg oddechowych. Grypa ...

W przypadku chorób pandemicznych bardzo ważna jest odpowiednia profilaktyka, która ma za zadanie zapobiegać rozprzestrzenianiu się wirusa. Takie postępowanie jest bardzo ważne np. w przypadku grypy A/H1N1. Ryzyko zakażenia się dotyczy bowiem wszystkich niezależnie od wieku ani stanu zdrowia.<br />
<br />
Objawami choroby są: ból gardła, trudności w oddychaniu, wysoka gorączka, katar z płynną wydzieliną, bóle mięśniowe i stawowe, dreszcze, wymioty, bóle głowy oraz biegunka. Jeśli zauważy się u siebie takie symptomy należy: unikać większych skupisk ludzi (np. transportu miejskiego), zasłaniać usta i nos podczas kaszlu i kichania oraz myć często ręce. Przede wszystkim jednak należy udać się do lekarza, który biorąc pod uwagę stan kliniczny pacjenta zleci odpowiednie leczenie lub nawet podejmie decyzję o hospitalizacji.<br />
<br />
Czy takie sposoby jak noszenie maski, częste mycie rąk czy dieta mogą uchronić przed „złapaniem” wirusa świńskiej grypy? Na ten temat wypowie się profesor Andrzej Zieliński Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Szczepienie przeciwko wirusowi HPV

Szczepionka przeciwko wirusowi HPV stanowi pierwotną profilaktykę przed zachorowaniem na raka szyjki macicy . HPV, szczególnie jego typy onkogenne, jest jednym z wielu czynników, które sprzyjają ...

Wirus HPV to najczęstszy wirus przenoszony podczas stosunku seksualnego.

Szczepienie przeciwko HPV

Istnieje wiele typów wirusa HPV (brodawczaka ludzkiego). Większość nie wywołuje raka szyjki macicy . Jednak typy wysokiego ryzyka mogą powodować rozwój nieprawidłowych komórek, prowadzący do ...

Szczepienie przeciwko KZM

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu zalecana jest osobom przebywającym na terenach częstego występowania choroby oraz pracującym w lasach. Schemat podawania szczepionki obejmuje 3 dawki i ...

Grypa

Grypa jest ostrą chorobą zakaźną układu oddechowego. Wywoływana jest przez wirusy grypy, występujące w podtypach A, B oraz C. Jest to schorzenie przenoszone drogą kropelkową, więc ryzyko zakażenia ...

Jak walczyć z grypą?

Grypa jest chorobą zakaźną przenoszoną drogą kropelkową, dlatego szybko się rozprzestrzenia. Kaszel , katar , gorączka , bóle mięśni, osłabienie - to jej najczęstsze objawy. Jak z nią walczyć? ...

Chorobą zakaźną, która jest wywoływana przez wirusa jest grypa i wyróżnia się jej kilka odmian. Przyczyną cięższych zachorowań są wirusy A i B. To właśnie one mogą osiągać rozmiary epidemii. Jeśli zaś chodzi o typ C, to powoduje on zachorowania o lżejszym przebiegu i nie wywołuje epidemii.<br />
<br />
Jak jest klasyfikowany wirus grypy A? Otóż dokonuje się tego w oparciu o rodzaj białek tworzących otoczkę białkową (hem aglutynina HA lub H) oraz neuraminidazy (NA lub N), które są niezbędne do poprawnej replikacji wirusa. Jeśli chodzi o rodzaje tej choroby to wyróżniono ich aż 144, czyli 16  podtypów HA (H1-H16) oraz 9 podtypów NA (N1-N9). Tak duża kombinacja segmentów genowych powoduje istnienie ogromnej różnorodności wirusów typu A.<br />
<br />
Wirus A/H1N1 został znaleziony u świń, jednak nie potwierdzono jest występowania u zwierząt polskich. Czy jest to nowa choroba, która jest mutacją grypy sezonowej? Na pytanie odpowiedzi postara się udzielić profesor Andrzej Zieliński Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Czy szczepić się w ciąży?

Kobiety w ciąży rzadko decydują się na szczepionkę przeciw grypie w obawie przed konsekwencjami. Jednak to zachorowanie na grypę w ciąży obarczone jest dużym ryzykiem.

A/H1N1 to odmiana grypy, która może doprowadzić do pandemii. Jest to nowy wirus, więc mało kto jest na niego uodporniony, a do tego bardzo łatwo się on przenosi z osoby na osobę, co w konsekwencji może doprowadzić do zarażenia nawet całego świata.<br />
<br />
Mianem epidemii określa się występowanie w określonym czasie i na określonym terenie przypadków zachorowań, zachowań lub innych zjawisk związanych ze zdrowiem w liczbie istotnie większej niż oczekiwana. Termin ognisko epidemiczne zaś odnosi się do epidemii o niewielkiej liczbie przypadków zachorowań ograniczonej do określonego obszaru i czasu. Przykładem może być ta, które wybuchnęła w 1963 roku we Wrocławiu. Była to wtedy ospa.<br />
<br />
Czym różni się epidemia od pandemii? Otóż ta druga obejmuje rozległe obszary, np. cały kontynent lub nawet świat. Można więc powiedzieć, że jest to epidemia danej choroby zakaźnej, która występuje w tym samym czasie w różnych krajach i na różnych kontynentach. Przykładem może być ta, która została odnotowana w 1918 roku. Grypa „hiszpanka” uśmierciła wtedy 50 milionów ludzi.<br />
<br />
Czy A/H1N1 jest zatem pandemią? Na ten temat wypowie się profesor Andrzej Zieliński, Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Szczepienie przeciw WZW B

Szczepienie przeciw WZW B obowiązkowo powinno zostać wykonane u niemowląt, jak i osób należących do grupy wysokiego ryzyka. Wirusowe zapalenie wątroby typu B to schorzenie wywołane wirusem HBV. ...

Wirus zapalenia wątroby typu B powoduje zapalenie wątroby typu B. Jest to jedna z najczęstszych chorób zakaźnych występujących, która może prowadzić do śmierci i wywoływać powikłania prowadzące do marskości wątroby lub raka wątroby. Do zakażenia tym wirusem dochodzi poprzez kontakt z zakażoną krwią lub innymi płynami ustrojowymi, w konsekwencji powstanie zapalenie wątroby. Ostre zapalenie wątroby może trwać od kilku tygodni po kilka miesięcy. Przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B to choroba, która towarzyszy człowiekowi przez całe życie i prowadzi do poważnych dolegliwości wątroby.<br />
<br />
Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B może zapobiec, dzięki szczepieniom ochronnym. Ich działanie wpływa na wykształcenie odporności czynnej w organizmie. Układ odpornościowy organizmu kojarzy antygen wirusa, a w momencie kontaktu z nim, uruchamia się reakcja, która natychmiastowo zwalcza zakażenie. Jaki jest schemat szczepień na WZW B?

Szczepienie WZW typu B

Szczepienie WZW typu B jest szczepieniem obowiązkowym, czyli refundowanym przez NFZ. Szczepionkę przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B podaje się w ciągu pierwszej doby po urodzeniu dziecka.

Jakie czynniki mogą powodować choroby wątroby? Jak się okazuje, są to nie tylko wirusy.<br />
<br />
innymi przyczynami pojawienia się takiej dolegliwości może być również niewłaściwa dieta, która  w konsekwencji doprowadza do podwyższenia poziomu cholesterolu, ale także do choroby tej przyczynia się brak ruchu. Do tego dochodzi także cukrzyca i otyłość. Na skutek wymienionych czynników dochodzi do zaburzeń metabolicznych, a one prowadzą do zmian o charakterze zapalnym. Często takie przyzwyczajenia są lekceważone przez pacjentów, a to prowadzi do takich stanów, jak stłuszczenie wątroby, które wymaga natychmiastowego leczenia i zmiany trybu życia.<br />
<br />
Takie nieprawidłowości prowadzą także do zmian w enzymach wątrobowych. Warto więc co jakiś czas sprawdzać, jaki jest poziom cukru w organizmie, czy cholesterol utrzymuje się na stałym poziomie oraz jak wygląda gospodarka lipidowa.<br />
Największym problemem związanym z chorobami wątroby jest jednak alkohol. To właśnie on uszkadza ten ważny organ, a w konsekwencji może nawet prowadzić do marskości.

Czy szczepić dziecko?

W ostatnich latach w związku z lawinowym wzrostem występowania wśród dzieci chorób autoimmunologicznych, zaczęto zastanawiać się nad przyczynami tego stanu. Wysunięto nawet teorię, że powszechne ...

Świńska grypa

Pod koniec 2009 roku na świecie i w Polsce zrobiło się bardzo głośno o tzw. świńskiej grypie. Media powszechnie w każdych serwisach informacyjnych przedstawiały obraz sytuacji bardzo dramatycznie. ...

Szczepienia zalecane

Kalendarz szczepień jest to zbiór zaleceń specjalistów chorób zakaźnych, ustalany przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zatwierdzony jest on przez Ministerstwo Zdrowia i publikowany jako Program ...

Prawda o szczepionkach

Szczepionki budzą kontrowersje już od wielu lat. Mają swoich zwolenników i przeciwników. Jedni szczepią siebie i swoją rodzinę regularnie, na przykład na grypę , inni boją się tego robić. Jak jest ...

Szczepienia w ciąży

Kobiety ciężarne często zastanawiają się, czy szczepienia w ciąży są bezpieczne. Jak się okazuje, wątpliwości są uzasadnione, gdyż niektóre szczepienia są odradzane przez lekarzy.

Jeśli jest konieczność zaszczepienia ciężarnej, najlepiej zrobić to w II lub III trymestrze, jeżeli natomiast istnieje poważne zagrożenie zdrowia lub życia, można podać szczepienie w każdym okresie ciąży.

Szczepienia przed podróżą

Szczepienia dla podróżnych są to szczepienia wykonywane zgodnie z zaleceniami Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych osobom wyjeżdżającym za granicę, zwłaszcza do krajów strefy tropikalnej, w celu ...

Epidemia grypy

U wielu osób wyraz „epidemia” budzi grozę i wywołuje panikę. W ostatnim czasie coraz częściej słychać o kolejnych przypadkach świńskiej grypy. Panika zazwyczaj wynika z niedoinformowania ...

Ryzyko zarażenia się wirusem grypy dotyczy zarówno osób zdrowych, starszych, dzieci jak i osób z problemami zdrowotnymi. Bez odpowiedniej profilaktyki Ah1N1 może w konsekwencji doprowadzić do pandemicznej odmiany tego wirusa.<br />
<br />
Aby pomóc w niedopuszczeniu do rozprzestrzeniania się grypy należy zakrywać nos i usta chusteczką higieniczną w trakcie kichania czy ataku kaszlu. Jest to bardzo ważne, bo w przeciwnym razie może to doprowadzić do przenoszenia się wirusa drogą kropelkową. Drobinki osiadają bowiem na otaczających powierzchniach np. klamkach, kranach, telefonach, klawiaturze komputera czy pilotach telewizora. Osoby, które będą dotykały tych przedmiotów, a potem dotkną twarzy mogą zarazić się grypą. Tym sposobem wirus zaczyna się rozprzestrzeniać, obejmując swoim zasięgiem coraz większe grupy.<br />
<br />
Czy maseczka ochronna daje pewność, że uchronimy się przed wirusem? Odpowiedzi na to pytanie udziela profesorAndrzej Zieliński Krajowy Konsultant w dziedzinie Epidemiologii.

Szczepienie na HPV

Szczepionka przeciw HPV chroni przed zachorowaniem na raka szyjki macicy, z powodu którego umiera wiele kobiet. W profilaktyce tego nowotworu zaleca się także regularne badanie cytologiczne.

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin