T4 i fT4
Badanie ma na celu pomiar całkowitej ilości T4, czyli hormonu tarczycy. Tarczyca produkuje hormony, zwane trójjodotyroniną (T3) i tyroksyną (T4). Oba hormony pełnią ważną funkcję – regulowanie przemiany materii w organizmie. Aktywność T3 jest większa niż aktywność T4. Jednak znaczenie obu hormonów w organizmie jest równie ważne. Bez nich organizm nie może sprawnie funkcjonować. Badanie umożliwia oznaczenie hormonu tyroksyny w postaci związanej z białkami (T4) i formy wolnej (fT4).
Kiedy mierzy się poziom T4?
Produkcja hormonów T3 i T4 jest kontrolowana przez podwzgórze oraz przysadkę mózgową. Kiedy ilość tych hormonów w organizmie nie jest wystarczająca, podwzgórze wydziela hormon, który stymuluje tyreotropinę (TSH), która z kolei zmusza tarczycę do produkowania tych hormonów. Kiedy w organizmie pojawiła się odpowiednia ilość hormonów T3 i T4, aktywność TSH jest hamowana.Badanie jest zalecane zazwyczaj po stwierdzeniu nieprawidłowego poziomu TSH (za wysokiego lub za niskiego). Zbyt wysoka ilość T4 może wskazywać na nadprodukcję hormonalną gruczołu tarczowego (nadczynność tarczycy). Natomiast za niska ilość T4 może oznaczać zbyt małą produkcję hormonów wydzielanych przez gruczoł tarczowy (niedoczynność tarczycy). Obecnie w badaniach stosuje się oznaczenie wolnej formy T4, czyli fT4. Test umożliwia również ocenę stanu pacjenta z istniejącym wolem, tj. przerostem gruczołu tarczowego. Czasami badanie poziomu tyroksyny we krwi pomocne jest przy diagnozowaniu niepłodności u kobiet.
Przebieg badania T4 i fT4
Próbkę krwi pobiera się z żyły łokciowej i wprowadza się do probówki. Poziom hormonu przeprowadza się za pomocą badania immunologicznego. Po odpowiednim przygotowaniu próbki wprowadza się ją na płytkę, gdzie znajdują się swoiste przeciwciała, które tworzą kompleks z hormonem. Następnie dodaje się substancję wykrywającą ten kompleks, która emituje światło lub daje barwne połączenie. Wykonuje się pomiar natężenia zabarwienia lub ilości emitowanego światła. Im większa wartość tym większa ilość badanej substancji w probówce.Co może wykryć badanie?
Badanie jest pomocne przy diagnozowaniu nieprawidłowości w obrębie tarczycy. Może to być niedoczynność tarczycy - kiedy ilość T3 i T4 jest zmniejszona, a poziom TSH podwyższony lub nadczynność tarczycy - kiedy ilość T3 i T4 jest zwiększona, a poziom TSH obniżony. Badanie wykonuje się między innymi u pacjentów z tzw. wolem, czyli przerostem gruczołu tarczowego oraz u kobiet, które zmagają się z problemem niepłodności.Co może wpłynąć na nieprawidłowe wyniki badania T4?
Na nieprawidłowe wyniki badania T4 wpływają:- leki zawierające estrogeny;
- środki antykoncepcyjne zawierające hormony;
- leki przeciwpadaczkowe;
- duże ilości aspiryny;
- materiały kontrastowe stosowane w badaniach obrazowych.
Wyniki badania poziomu T4 i fT4
Samo oznaczenie poziomu tyroksyny T4 nie daje informacji o stanie hormonalnym organizmu, ponieważ wykrywane są także postacie nieczynne hormonu. Obecnie głównie stosuje się oznaczenie wolnej frakcji tyroksyny fT4.Prawidłowa wartość fT4 to 10 - 25 pmol/l (8 - 20 ng/l), przy poziomie hormonu TSH w normie, tj. 0,4 - 4,0 µIU/ml. Przy niedoczynności tarczycy (hipotyreoza) wartość TSH wynosi powyżej 4 µIU/ml, a fT4 poniżej 10 pmol/L (8 ng/l). Hipertyreoza (nadczynność tarczycy) charakteryzuje się natomiast obniżonym poziomem TSH poniżej 0,4 µIU/ml i poziomem fT4 powyżej 25 pmol/l (20 ng/l).
Artykuły T4 i fT4
Objawy wielu chorób tarczycy wynikają z nieprawidłowego wydzielania hormonów przez gruczoł. Na ich nadmiar (czyli nadczynność tarczycy ) wskazywać będą następujące objawy: nietolerancja ciepła, ...
Choroba Plummera to inaczej wole guzkowe toksyczne. Ta choroba tarczycy charakteryzuje się występowaniem guzków na tarczycy wydzielających dodatkowo hormony tarczycy, prowadząc do jej nadczynności.
Choroba Hashimoto to zapalenie gruczołu tarczowego, które jest jedną z najczęstszych przyczyn niedoczynności tarczycy. Ta choroba autoimmunologiczna częściej występuje u kobiet powyżej 50. roku życia.
Choroba Gravesa-Basedowa to choroba autoimmunologiczna przebiegająca z nadczynnością tarczycy. Pojawia się wole tarczycowe, a także charakterystyczna orbitopatia tarczycowa.
Bezsenność należy leczyć, ważne jest zatem poznanie jej przyczyn. W celach diagnostycznych lekarz może zlecić szereg mniej lub bardziej skomplikowanych badań, aby móc skierować pacjenta do ...
Trijodotyronina (T3), obok tyroksyny (T4), jest hormonem produkowanym przez tarczycę. Działanie tego hormonu jest niezbędne do dobrego funkcjonowania organizmu, a szczególnie ważne jest dla ...
Nadczynność tarczycy to zwiększone wydzielanie hormonów tarczycy ponad ilości, których potrzebuje organizm. Nadczynność tarczycy zwana jest często hipertyreozą (ang. hyperthyreosis lub ...
Niedoczynność tarczycy, inaczej hipotyreoza, związana jest z brakiem wydzielania hormonów tarczycy. Przyczyny hipotyreozy są różne. Czasem może być to choroba wrodzona.
Cukrzyca typu 1 to inaczej cukrzyca insulinozależna. Choroba ta jest wynikiem niewydolności trzustki w zakresie wytwarzania insuliny. Jej skutkiem jest podwyższony poziom cukru we krwi. Cukrzyca ...
Badania przeciwciał przeciwtarczycowych stosuje się przede wszystkim w celu diagnozy chorób, takich jak autoimmunologiczne schorzenia tarczycy oraz wszelkie stany zapalne tego gruczołu. Wyróżniamy ...
Badanie krwi jest jednym z najbardziej znanych i najczęściej wykonywanych badań. Krew można badać jednak nie tylko pod kątem składników morfologicznych takich, jak erytrocyty , leukocyty czy ...
Przemiana materii określana jest również mianem metabolizmu . Są to wszystkie procesy biochemiczne zachodzące w organizmie, polegające na pobieraniu przez komórki nowych substancji odżywczych i ...
TRAb są to przeciwciała przeciw receptorowi hormonu tyreotropowego (TSH). Przeciwciała te występują w przypadku choroby Gravesa-Basedowa . Badanie na obecność TRAb zleca się, kiedy pacjent ma ...
Implanty jednofazowe to alternatywa dla implantów dwufazowych. Efekt obu zabiegów jest podobny, jednak implanty jednoczęściowe to jednorazowy zabieg i krótsza rekonwalescencja.
Tarczyca to gruczoł położony z przodu szyi, w jej dolnej części. Leży tuż przed tchawicą. Składa się z prawego i lewego płata, które są ze sobą połączone. Gruczoł ten przypomina swym kształtem ...
Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...
Badanie przeciwciał anty-TPO stosowane jest w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy. Jest to badanie krwi wykonywane zazwyczaj jednocześnie z badaniem stężenia tyreoglobuliny oraz w ...
Błonnik pokarmowy to grupa substancji pochodzenia roślinnego, które nie są trawione ani wchłaniane w organizmie człowieka. Błonnik pełni ważną rolę w prewencji wielu chorób cywilizacyjnych ( ...
Konsultanci działu Zdrowie
farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.
lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu
lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku
