Trądzik bliznowcowy

Trądzik to problem wielu ludzi, powstaje wskutek zablokowania porów martwymi komórkami i łojem. Pojawia się tam, gdzie licznie występują gruczoły łojowe, czyli na twarzy, karku, plecach i na klatce piersiowej. Najczęściej obserwuje się go u nastolatków (tzw. trądzik młodzieńczy). Problem zazwyczaj znika po okresie dojrzewania. Zmiany trądzikowe są często spowodowane wahaniami hormonalnymi, charakterystycznymi dla tego okresu życia. Na pojawienie się tej choroby skórnej duży wpływ mają geny. Jeśli rodzice borykali się z tym problemem, istnieje dość duże prawdopodobieństwo, że dziecko także będzie miało ten problem.

Rodzaje trądziku

Wyróżnia się kilka rodzajów trądziku. Wśród nich wymienić należy trądzik bliznowcowy, zwany także keloidowym. Jest on odmianą trądziku pospolitego i charakteryzuje się powstawaniem tzw. bliznowców po ustąpieniu wykwitów. Z reguły na karku lub owłosionej skórze powyżej karku umiejscawiają się zmiany trądzikowe. Często jest diagnozowany wraz z trądzikiem ropowiczym oraz skupionym. Ten rodzaj trądziku zaczyna się zazwyczaj wraz z pojawieniem się stanu zapalnego mieszków włosowych. Dotyczy najczęściej młodych mężczyzn oraz osób rasy czarnej. Wyróżnia się następujące rodzaje trądziku:

  • Trądzik młodzieńczy (acne juvenilis).
  • Trądzik ropowiczy (acne phlegmonosa).
  • Trądzik skupiony (acne conglobata).
  • Trądzik bliznowcowy (acne keloidea).
  • Trądzik wywołany.

Przyczyny trądziku bliznowcowego

Dokładna etiologia trądziku nie jest do tej pory znana. Wiadomo jednak, że choroba związana jest z czynnikami genetycznymi. Istotą trądziku bliznowcowego jest zamknięcie ujścia gruczołów łojowych, co prowadzi do nadmiernego rogowacenia skóry. Efektem tego jest rozciągnięcie gruczołu łojowego poprzez gromadzenie się wydzieliny i wtórne nagromadzenie się bakterii, które powodują stan zapalny i ropienie. Następnie dochodzi do zniszczenia tkanki skórnej i powstawania trudnych do zlikwidowania blizn. Bardzo ważną rolę w rozwoju trądziku bliznowcowego odgrywają hormony płciowe, głównie androgeny. Komórki gruczołów łojowych posiadają w swojej strukturze receptory dla tych hormonów. Ich pobudzenie nasila łojotok. Trądzik pospolity jest zależny od nadmiernej produkcji łoju związanej z przestrojeniem hormonalnym w okresie pokwitania. Może nasilać się lub być wręcz wywołany przez hormony kory nadnerczy.

Objawy trądziku bliznowcowego

Typowym objawem są nawracające czerwone plamki lub drobne opuchnięcia skóry, zwykle nazywane pryszczami, które mogą ulec zakażeniu lub wypełniać się ropą i zazwyczaj pojawiają się na twarzy, klatce piersiowej, ramionach i karku. Zmiany mają różną postać, na przykład są to znajdujące się pod skórą i niemające ujścia tzw. wypryski z białymi „czubami”, ciemne zmiany z otwartym ujściem, tj. z czarnymi punktami „czubami”. Czerwone opuchlizny lub guzki, czasem wypełnione ropą krosty, powstają ze zmian z czarnymi i białymi „czubami”.
Istnieją czynniki mogące nasilać objawy trądziku:

  • zbyt silne pocenie się,
  • przebywanie w zbyt wilgotnym klimacie,
  • miesiączka u dziewcząt, a szczególnie okres kilkudniowy przed pojawieniem się krwawienia,
  • ciąża,
  • tabletki antykoncepcyjne,
  • leki, np. kortykosterydy, leki przeciwpadaczkowe,
  • kosmetyki, zwłaszcza pudry, podkłady itd.

Leczenie i zapobieganie trądzikowi bliznowcowemu

Skuteczne i szybkie leczenie trądziku jest bardzo ważne, ponieważ szpecące blizny na skórze mogą stać się powodem kompleksów, szczególnie młodych osób.

Pozbycie się powstałych blizn po trądziku jest niełatwe, dlatego należy rozpocząć leczenie jak najwcześniej. Oto sposoby, które są polecane:
  • Wcieranie w zmienioną chorobowo skórę kremów i maści zawierających kortyzon lub miejscowe stosowanie antybiotyku zawierającego np. erytromycynę lub klindamycynę.
  • Leczenie doustne antybiotykami.
  • Miejscowe zastrzyki, wstrzykiwane w chorą skórę, łagodzące objawy i zmniejszające blizny na skórze.
  • Zabieg chirurgiczny polegający na stopniowym wycinaniu zmian patologicznych i blizn.
  • Zabieg laserowy, leczący chore miejsce.
  • Krioterapia, polegająca na miejscowym zamrażaniu tkanek, podczas której stosuje się płynny azot. Zabieg musi być powtarzany. Zazwyczaj wykonuje się ich od około 5 do 12.  
  • W leczeniu domowym można wykorzystać znane preparaty do mycia twarzy. O stosowaniu tego typu preparatów należy zawsze informować dermatologa, gdyż w połączeniu z niektórymi lekami mogą one powodować podrażnienie skóry. Wskazane jest także okresowe oczyszczanie skóry w gabinecie kosmetycznym. Rozpoczynając terapię trądziku w gabinecie dermatologicznym, nie zawsze należy spodziewać się szybkiego i całkowitego jego wyleczenia, ale systematyczne stosowanie się do zaleceń lekarza pozwoli na złagodzenie objawów.
Przypisy
Adderly B.D., Dubrow T.J. TRĄDZIK Najnowsze metody leczenia i zapobiegania, Aba, Warszawa 2007, ISBN 978-83-61012-02-3
Tourles S. Piękna i zdrowa skóra, Świat Książki, Warszawa 2006, ISBN 83-7391-999-6
Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
Chorzelski T., Jabłońska S. Choroby skóry, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-2430-7

Artykuły Trądzik bliznowcowy

Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest schorzeniem dotykającym głównie osób młodych, związanym z nadczynnością gruczołów łojowych, cechującym się obecnością zaskórników, wykwitów ...

Powstawanie trądziku związane jest ze wzmożonym wytwarzaniem łoju i rogowaceniem komórek przewodu wyprowadzającego gruczoły łojowe skóry.

Pytania do eksperta

Białe plamki na główce penisa

Witam! Od kilku lat mam na główce penisa białe plamy (naloty). Jeśli potrzeba mogę wysłać zdjęcia. Nie odczuwam żadnych dolegliwości z tym związanych, niemniej jednak chciałbym się ich pozbyć. Proszę o poradę, jakie środki zastosować. (Dermatologia)
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Bolesne krostki na penisie oraz pieczenie skóry

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Guzek na szyi po uciśnięciu skóry

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Twarde guzki pod skórą i ból w lewym boku

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Infekcja w miejscu rany po repozycji żuchwy

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »