Triglicerydy

Triglicerydy są to lipidy występuje fizjologicznie w organizmie. Dostarczane są także w pokarmie jako triglicerydy egzogenne. Badanie triglicerydów wykonuje się najczęściej, gdy badany jest całkowity profil lipidowy organizmu. Badanie stężenia trójglicerydów we krwi jest badaniem, dzięki któremu możliwa jest ocena ryzyka rozwoju chorób serca. Wykonuje się je także w trakcie leczenia hipertriglicerydemii.

Kiedy wykonywane jest badanie poziomu triglicerydów?

Triglicerydy, czyli trójglicerydy, to organiczne związki chemiczne należące do tłuszczów prostych (lipidów). To estry gliceryny i trzech kwasów tłuszczowych. Stanowią materiał energetyczny (podobnie jak wolne kwasy tłuszczowe), który jest zużywany na bieżące potrzeby organizmu lub magazynowany w postaci tkanki tłuszczowej.

Badanie poziomu triglicerydów wykonywane jest w trakcie badania całego profilu lipidowego organizmu, tzn. oznaczanie cholesterolu, LDL, HDL i triglicerydów. Trójglicerydy oznacza się podczas badań kontrolnych oraz w trakcie leczenia hipertriglicerydemii, charakteryzującej się wysokim poziomem jedynie triglicerydów. Dzięki badaniu stężenia triglicerydów możliwa jest ocena ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca. Badanie szczególnie jest istotne u chorych na cukrzycę, ponieważ przy wysokim poziomie glukozy we krwi, wzrasta także poziom triglicerydów. Badanie to wykonuje się także w celu oceny skuteczności leczenia, mającego na celu obniżenie poziomu triglicerydów we krwi. Przed wykonaniem badania nie należy spożywać posiłków przez 12-24 godziny, ze względu na to, że posiłek dostarcza lipoprotein bogatych w trójglicerydy, a to zaburzyłoby wynik badania. Próbka krwi do badania pobierana jest z opuszki palca lub żyły łokciowej.

Normy triglicerydów

Biochemia krwi z oznaczeniem stężenia triglicerydów może przyjmować takie wartości:

• norma: poniżej 200 mg/dl (mniej niż 2,3 mmol/l) – taka wartość nie powoduje wzrostu ryzyka choroby niedokrwiennej serca;
• norma u kobiet: 35-135 mg/dl (0,40 – 1,54 mmol/l);
• norma u mężczyzn: 40-160 mg/dl (0,45 – 1,82 mmol/l);
• norma u dzieci: poniżej 100 mg/dl (1, 13 mmol/l);
• łagodna hipertriglicerydemia: 200-500 mg/dl (2,3-5,6 mmol/dl);
• znaczna hipertriglicerydemia: więcej niż 500 mg/dl (5,6 mmol/l).

Podwyższony poziom trójglicerydów ma większy wpływ na ryzyko zawału serca czy udaru mózgu niż podwyższony poziom cholesterolu. Poziom triglicerydów powyżej 1000mg/dl zwiększa ryzyko występowania zapalenia trzustki. Poziom triglicerydów może zmieniać się w zależności od dnia, dlatego niewielkie zmiany w ich stężeniu nie powinny niepokoić pacjenta.

Przyczyny wysokiego poziomu trójglicerydów

Niektóre przyczyny wzrostu stężenia trójglicerydów to choroby metaboliczne, np.:

• hiperlipidemie pierwotne;
• hiperlipidemie wtórne;
• złożona hiperlipidemia; 
• pospolita hiperlipidemia;
• cukrzyca.

Do wysokiego stężenia triglicerydów we krwi może przyczynić się także nadmierne spożywanie alkoholu, otyłość, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, zapalenie trzustki oraz dna moczanowa. Podwyższony poziom triglicerydów występuje także w przebiegu zespołu Cushinga, akromegalii, tocznia rumieniowatego trzewnego, lipodystrofii czy ciąży.
Wysoki poziom trójglicerydów może powodować zażywanie doustnych środków antykoncepcyjnych, leków moczopędnych, betaadrenolityków, retinoidów czy glikokortykosteroidów. Spadek stężenia obserwuje się u osób przewlekle hospitalizowanych i u osób chorych psychicznie.