Tularemia

Tularemia (inaczej gorączka zajęcza) to odzwierzęca choroba bakteryjna, którą najczęściej zarażają gryzonie, jej nosicielami są również psy, koty i ptaki. Choroba występuje w Europie, Ameryce Północnej i Chinach, głównie na obszarach zalesionych, dlatego zalicza się ją do chorób zawodowych leśników. Bakterie Francisella tularensis, które ją wywołują, przenikają do organizmu przez ranę kąsaną, a czasami również spojówki. Zarazić można się też przez ugryzienie kleszcza, pchły czy komara, które przenoszą chorobę, a także drogą wziewną (wdychanie zakażonego bakterią kurzu), pokarmową czy kontaktową. Nie występują zarażenia między ludźmi.

Objawy tularemii

Bakteria Francisella tularensis wnika do wnętrza komórek zainfekowanego organizmu. Atakuje ona głównie makrofagi, rodzaj krwinek białych, czyli tych odpowiedzialnych za odporność organizmu. Dzięki takiemu działaniu choroba jest w stanie zająć wiele organów i układów – płuca, wątrobę, układ limfatyczny i oddechowy.

Objawy tularemii nie pojawiają się od razu: okres wylęgania to 1-14 dni, najczęściej między 3. a 5. dniem.

Ta choroba odzwierzęca objawia się:
  • powiększonymi i ropiejącymi węzłami chłonnymi,
  • nagłą i wysoką gorączką,
  • dreszczami,
  • biegunką,
  • bólami mięśniowymi,
  • bólami stawowymi,
  • bólami głowy,
  • obniżeniem masy ciała,
  • brakiem apetytu,
  • postępującym osłabieniem,
  • owrzodzeniami na skórze i w jamie ustnej,
  • zaczerwienieniem i pieczeniem oczu.

W niektórych przypadkach występuje także posocznica. Dość częste w przypadku zakażenia bakterią Francisella tularensis są zapalenia gardła i zapalenia płuc, które wywołują suchy kaszel i gorączkę. Tularemia może doprowadzić także do śmierci, w 1-2,5 proc. przypadków prowadzi do śmierci nawet mimo leczenia. W przypadku braku leczenia śmiertelność wynosi ok. 10 proc.

Diagnostyka i leczenie tularemii

Wyróżniamy postacie kliniczne tularemii: skórno-węzłową, która występuje najczęściej, płucną, która ma najcięższy przebieg, jako śródmiąższowe zapalenie płuc, żołądkowo-jelitową oraz postać węzłowo-oczną, wrzodziejąco-węzłową, anginową, wziewną, trzewną i septyczną.

Ta choroba zakaźna rozwija się nagle, pojawia się wysoka gorączka, ból głowy, mięśni, gardła, suchy kaszel, czasem biegunka, wymioty, a następstwem jest utrata masy ciała, osłabienie organizmu. Aby mieć pewność, że objawy oznaczają tularemię, a nie inną chorobę, niezbędne są badania serologiczne, a także biopsja dotkniętych chorobą tkanek (np. węzłów chłonnych, jeśli są owrzodzone i powiększone). Stosuje się także tzw. hodowlę, na podstawie pobranych próbek odkrztuszanej wydzieliny lub śliny.

W leczeniu wykorzystuje się farmaceutyki, przede wszystkim podaje się antybiotyki: aminoglikozydy i tetracykliny. Poprawę odnotowuje się zazwyczaj już po dwóch dobach od rozpoczęcia leczenia. Należy poinformować lekarza, jeśli osoba zainfekowana jest w ciąży, ma obniżoną odporność lub uczulenie na leki. Profilaktyka natomiast obejmuje szczepienie osób w grupie ryzyka, ostrożność przy kontakcie ze zwierzętami oraz używanie specjalnych aerozoli odstraszających owady podczas pobytu na świeżym powietrzu.

Przypisy
Gładysz A., Juszczyk J., Diagnostyka różnicowa chorób zakaźnych, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1998, ISBN 83-200-2208-8
Boroń-Kaczmarska A. Choroby zakaźne w zarysie, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2004, ISBN 83-89318-35-0
Prokopowicz D. Zakażenia - obraz kliniczny, rozpoznanie, leczenie, Ekonomia i Środowisko, Białystok 2004, ISBN 83-88771-43-4
Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A., Choroby zakaźne i pasożytnicze - epidemiologia i profilaktyka, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-010-0

Artykuły Tularemia

Trądzik pospolity (acne vulgaris) jest schorzeniem dotykającym głównie osób młodych, związanym z nadczynnością gruczołów łojowych, cechującym się obecnością zaskórników, wykwitów ...

Powstawanie trądziku związane jest ze wzmożonym wytwarzaniem łoju i rogowaceniem komórek przewodu wyprowadzającego gruczoły łojowe skóry.

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »