Ucho pływaka

Ucho pływaka to zapalenie ucha zewnętrznego, które powstaje w momencie, gdy narząd słuchu wystawiony jest na działanie wilgoci lub wody. Nazwa pochodzi stąd, że najczęściej występuje u osób, które pływają lub nurkują. Pływanie jednak nie jest jedyną możliwą przyczyną tego schorzenia. Istotą tej choroby jest uszkodzenie nabłonka, który wyściela wnętrze ucha. Takie uszkodzenie stwarza warunki do rozwoju bakterii czy grzybów.

Przyczyny i objawy ucha pływaka

Zapalenie ucha zewnętrznego jest wywołane jego stałym zawilgoceniem, stąd nazwa ucho pływaka. Uszy są stale narażone na zwilżanie: podczas pływania, kąpieli i mycia głowy, także obecność nadmiaru woskowiny jest przyczyną wilgotności i lepkości ucha zewnętrznego. Najczęściej osusza się je patyczkami z watą, usuwając jednocześnie część naskórka, a uszkodzenie skóry stwarza dla bakterii chorobotwórczych miejsce do rozmnażania się. Ucho pływaka może również pojawić się, gdy:

• przebywa się dłużej w miejscu o podwyższonej wilgotności powietrza i wysokiej temperaturze (np. w krajach tropikalnych lub w saunie),
• podrażnia się ucho, np. wtykając w nie głęboko patyczek kosmetyczny,
• zbyt głęboko wtyka się do uszu słuchawki,
• zażywa się w lecie kąpieli w nie do końca czystych zbiornikach wodnych lub nie dba o dobre osuszenie uszu po tym, jak dostała się do nich woda.

W tej chorobie dochodzi do uszkodzenia nabłonka wyścielającego przewód słuchowy, co sprzyja rozwojowi bakterii. Chorobę mogą wywołać również grzyby.

Pierwsze objawy to swędzenie przechodzące w podrażnienie i zaczerwienienie. Nieleczone zapalenie ucha przechodzi w pełnoobjawowe zakażenie z wyjątkowo silnym bólem. Wówczas niezbędna jest interwencja lekarska i prawdopodobnie leczenie antybiotykami oraz glikokortykosteroidami. Inne częste objawy to: ból ucha – odczuwany szczególnie podczas jedzenia, dokuczliwe swędzenie, uczucie zatkania ucha, niewielki wyciek z ucha, gorączka.

Zapobieganie i leczenie ucha pływaka

Diagnozę stawia lekarz po badaniu ucha. Najczęściej podawane są krople z antybiotykiem do ucha, czasem antybiotyki doustne. Ból zmniejszają leki przeciwbólowe. Należy pamiętać także, aby w czasie kąpieli chronić ucho przed wilgocią. Niewłaściwie leczone ucho pływaka może się przewlekać, a także przechodzić w głębsze struktury narządu słuchu.

Sposoby zapobiegania i leczenia tej choroby:

• należy osuszać dokładnie uszy po ich kontakcie z wodą,
• należy unikać pływania w zanieczyszczonych zbiornikach,
• należy unikać przeciągów,
• należy stosować odpowiednie krople, które utrzymują prawidłową wilgotność w uchu.
• osoby, które nurkują, mogą korzystać z odpowiednich zatyczek do uszu, a po wypłynięciu powinny zakładać czapkę,
• leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, tj. aspiryna czy paracetamol, złagodzą dokuczliwy ból ucha do czasu wizyty lekarskiej,
• ciepłe okłady także łagodzą ból ucha – można użyć nagrzanego ręcznika, butelki z gorącą wodą lub poduszki elektrycznej ustawionej na słabe grzanie,
• nie wolno całkowicie usuwać woskowiny, która spełnia ważną funkcję ochronną i zabezpiecza zewnętrzny przewód słuchowy poprzez odpowiednie nawilżenie,
• wazelina jest potrzebna w przypadku zanikania woskowiny, gdyż skutecznie ją zastępuje,
• domowe preparaty osuszające są szczególnie wskazane w przypadku skłonności do zapaleń ucha i częstego pływania,
• czysta woda – najlepiej nie kąpać się w brudnej wodzie, np. czysty basen lub kąpielisko stwarzają mniejsze ryzyko zapalenia ucha.