Uremia

Uremia, inaczej zwana mocznicą, jest zespółem objawów spowodowanych krańcowym upośledzeniem funkcji nerek. Dochodzi wówczas do zaburzeń w funkcjonowaniu całego organizmu i wszystkich jego narządów. Najważniejsze z nich to zaburzenia wodno-elektrolitowe i toksyczne działanie licznych produktów przemiany materii, które ulegają akumulacji w organizmie. Mocznica może być także spowodowana przyczynami pozanerkowymi, np. utratą płynu pozakomórkowego lub krwi czy blokadą w odpływie moczu w przebiegu kamicy moczanowej lub nowotworu.

Przyczyny uremii

Przyczyną uremii są najczęściej różne choroby doprowadzające do niszczenia miąższu nerkowego, rzadziej do utrudnienia odpływu moczu lub zmian naczyniowych pogarszających ukrwienie nerek. Inne objawy to:

• pierwotne lub wtórne glomerulopatie,
• nefropatia cukrzycowa,
• cewkowo-śródmiąższowe choroby nerek,
• nefropatia nadciśnieniowa,
• choroby naczyń,
• zwężenie tętnicy nerkowej,
• naczyniowe stwardnienie nerek,
• choroby małych naczyń,
• wielotorbielowatość nerek,
• pierwotna lub wtórna amyloidoza,
• nowotwory układu moczowego,
• szpiczak mnogi,
• dna moczanowa.

Objawy uremii

Najczęstszymi objawami towarzyszącymi uremii są:

• narastająca drażliwość,
• pobudliwość lub senność,
• uczucie drętwienia i kurcze kończyn,
• niesmak w ustach,
• nudności, wymioty, niekiedy biegunka,
• niedokrwistość,
• uporczywe bóle głowy,
• zaburzenia rytmu serca,
• suchość i łuszczenie się skóry,
• mocznicowy zapach z ust,
• zwiększenie i zmniejszenie objętości płynów ustrojowych,
• hipernatremia/hiponatremia,
• hiperkaliemia/hipokaliemia,
• kwasica metaboliczna,
• hipokalcemia,
• hiperfosfatemia,
• nadciśnienie tętnicze,
• niewydolność serca lub obrzęk płuc,
• zapalenie osierdzia,
• kardiomiopatia,
• przyspieszenie rozwoju procesu miażdżycowego,
• niedociśnienie,
• płuco mocznicowe,
• osteodystrofia nerkowa,
• osteomalacja,
• bladość skóry,
• przebarwienia,
• świąd,
• wybroczyny,
• mocznicowy szron,
• nietolerancja węglowodanów,
• niedożywienie białkowo-energetyczne,
• hipotermia,
• zaburzenia wzrostu,
• bezpłodność,
• brak łaknienia,
• zapalenie żołądka i jelit,
• wrzód trawienny,
• krwawienia żołądkowo-jelitowe,
• wodobrzusze,
• zapalenie otrzewnej,
• znużenie,
• drżenia rąk,
• pobudliwość mięśniowa,
• neuropatie obwodowe,
• porażenia, kurcze mięśni, napady padaczkowe,
• zaburzenia świadomości,
• śpiączka,
• leukopenia.

Zapobieganie i leczenie uremii

Leczenie polega na stosowaniu diety, którą zalecił lekarz oraz na bieżącym zwalczaniu objawów i dolegliwości. Najlepsze wyniki w leczeniu daje przeszczep nerki, jednak ze względu na koszt operacji oraz inne utrudnienia, związane m.in. z pozyskaniem dawcy czy problemem odrzutu, nie jest to praktyka powszechna. Leczenie dializą polega na pozanerkowym oczyszczaniu krwi z substancji toksycznych dla organizmu. Chorzy z niewydolnością nerek, którzy nie zostali zakwalifikowani do leczenia dializami i pozostają w domu, wymagają:

• ograniczenia wysiłku fizycznego do granic jego tolerancji,
• systematycznego podawania leków zaleconych przez lekarza do zażywania w domu,
• rygorystycznego przestrzegania zaleconych ograniczeń dietetycznych, przede wszystkim w odniesieniu do podaży produktów białkowych i ilości wypitych płynów,
• systematycznych, okresowych kontroli laboratoryjnych i specjalistycznych lekarskich.

Chorzy zakwalifikowani do przeszczepu nerki, oczekujący na termin jego wykonania, powinni:

• prowadzić oszczędzający psychicznie i fizycznie tryb życia,
• kontynuować zalecone przez lekarza objawowe leczenie farmakologiczne i dietetyczne, pod jego systematycznym nadzorem,
• unikać kontaktu z osobami gorączkującymi, chorującymi na schorzenia zakaźne itp.,
• zgłaszać lekarzowi prowadzącemu wszelkie niedomagania i stany gorączkowe,
• przestrzegać regularności dializ.

Zapobieganie mocznicy to zapobieganie zapaleniom nerek i zakażeniom dróg moczowych oraz skuteczne ich likwidowanie w razie wystąpienia.