Usunięcie jajników

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Usunięcie jajników, czyli owariektomia, to zabieg chirurgicznego wycięcia jednego lub obu jajników. W przypadku usunięcia tylko jednego jajnika, czynność wydzielnicza drugiego pozostaje bez zmian - kobieta miesiączkuje, a także może mieć dzieci. Jeśli jednak usuwane są oba jajniki, kobieta staje się bezpłodna oraz otrzymuje suplementację hormonalną w celu zastąpienia dotychczas wydzielanych hormonów przez jajniki.

Jakie są wskazania do zabiegu usunięcia jajników?

Zabieg usunięcia jajnika lub jego części wykonywany jest w celu:

usunięcia jajnika dotkniętego rakiem;
usunięcia źródła estrogenu, który stymuluje rozwój niektórych nowotworów;
usunięcia dużej torbieli na jajniku;
wycięcia ropnia;
leczenia endometriozy.

Przygotowanie do wycięcia jajników

Przed operacją lekarz zleca badania krwi i moczu oraz dodatkowe badania, w tym USG i badanie rentgenowskie, dzięki czemu możliwe jest dokładne określenie stanu zdrowia kobiety. Wieczorem przed zabiegiem kobieta powinna zjeść lekką kolację, po czym do czasu operacji nie powinna przyjmować żadnych płynów, pokarmów i leków.

Przebieg operacji usunięcia jajników

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym lub miejscowym. Chirurg wykonuje poziome lub pionowe nacięcie tak, jak w przypadku histerektomii. Poziome nacięcie pozostawia mniej widoczną bliznę, jednak przy pionowym nacięciu lekarz ma lepszy wgląd do jamy brzusznej. Po wykonaniu nacięcia mięśnie nie są przecinane, lecz rozsuwane na boki tak, aby było widać jajniki. Przy wycięciu obu jajników często usuwa się także jajowody. Owariektomię czasami wykonuje się podczas zabiegu laparoskopowego. W jego przebiegu wykorzystuje się rurkę z niewielkim obiektywem i źródłem światła. Wprowadza się ją poprzez małe nacięcie w pępku. Dołączona do rurki kamera pozwala chirurgowi oglądać wnętrze jamy brzusznej na monitorze. Po wycięciu jajników usuwa się je przez niewielkie nacięcie w górnej części pochwy. Niekiedy jajniki rozcina się na mniejsze części, co ułatwia ich usunięcie.

Po zabiegu usunięcia jajników

W celu uniknięcia pooperacyjnej infekcji, pacjentka powinna przyjmować antybiotyki. U kobiet, którym usunięto oba jajniki, rozpoczyna się hormonalną terapię zastępczą, aby złagodzić objawy menopauzy, które pojawiają się, gdy organizm przestaje produkować estrogen. Usunięcie jajników wiąże się ze zwiększeniem ryzyka chorób serca i kości, dlatego też kobiety, które przeszły ten zabieg, powinny zapobiegać tym chorobom poprzez regularną aktywność fizyczną, utrzymywać niskotłuszczową dietę i przyjmować wapń. W zależności od rodzaju zabiegu, proces powrotu do zdrowia trwa od 2 do 6 tygodni. U chorych cierpiących na raka operacja usunięcia jajników towarzyszy chemioterapii i radioterapii.

Powikłania operacji usunięcia jajników

Owariektomia jest stosunkowo bezpieczną operacją, chociaż jak każdy zabieg chirurgiczny wiąże się z pewnym ryzykiem. Do powikłań pooperacyjnych należą:

reakcja alergiczna na podany środek znieczulający;
krwotok wewnętrzny;
powstawanie zakrzepów;
uszkodzenie organów wewnętrznych;
infekcja pooperacyjna.

Konsekwencją usunięcia obu jajników są objawy menopauzy, w tym spadek libido i uderzenia gorąca. Usunięcie jajników może być dla kobiety traumatycznym doświadczeniem. Z tego względu wskazana jest konsultacja z psychologiem.

Przypisy

Berek J.S., Novak E. Ginekologia, Medipage, Warszawa 2008, ISBN 978-83-89769-46-6

Bręborowicz G. Ginekologia i położnictwo, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3082-X

Dębski R. Ginekologia kliniczna Tom 1-3, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-013-9

Linki zewnętrzne

Anatomia prawidłowa i ultrasonograficzna jajnika

Artykuły Usunięcie jajników

Histerektomia (usunięcie macicy)

Histerektomia to zabieg chirurgiczny, podczas którego usuwana jest macica. Zabieg ten przeprowadzany jest u 300 na 100 000 kobiet. Macicę wycina się głównie z powodu występowania nieprawidłowych ...

Histerektomia przezpochwowa z asystą laparoskopową

Histerektomia to usunięcie macicy. W niektórych przypadkach usuwa się także jajniki i jajowody. Najczęściej przeprowadza się histerektomię w przypadku występowania mięśniaków gładkokomórkowych ...

Całkowita laparoskopowa histerektomia macicy.

Sterylizacja chirurgiczna

Jeśli aktywna seksualnie kobieta nie chce zajść w ciążę, powinna wybrać jedną z metod antykoncepcji . Wachlarz możliwości jest tutaj szeroki. Należy pamiętać jednak, że żadna z metod nie chroni w ...

Zabieg podwiązania jajowodów wykonywany przy cesarskim cięciu.

Bezpłodność a niepłodność

Bezpłodność i niepłodność to dwa różne pojęcia medyczne. Bezpłodność jest stanem nieodwracalnym, spowodowanym trwałą niemożnością spłodzenia potomstwa. Niepłodność natomiast jest stanem ciągłego ...

Osteoporoza u kobiet

Osteoporoza to choroba powszechnie występująca u kobiet po 50 roku życia. Co przyczynia się do zachorowania na osteoporozę? Jak jej zapobiegać?

Bolesne miesiączkowanie

Bolesne miesiączkowanie to zespół dolegliwości występujących u niektórych kobiet wraz z pojawieniem się krwawienia miesiączkowego. Nasilone bóle menstruacyjne mogą być pierwotne (bez znanej ...

W czasie miesiączki dochodzi do wydalenia śluzówki macicy oraz niezapłodnionej komórki jajowej. Zwykle jajniki produkują 1 komórkę jajową co ok. 28 dni.

Domowe sposoby na wąsik

Domowe sposoby na wąsik pozwalają w prosty i skuteczny sposób pozbyć się niechcianych włosków nad górną wargą. Wąsik pod nosem to zmora wielu kobiet. Nie wygląda on estetycznie i ujmuje ...

Rak pochwy

Rak pochwy jest bardzo rzadkim rodzajem nowotworu występującym u kobiet. Wszelkie zmiany w pochwie możemy podzielić na pierwotne i wtórne. Do pierwszej grupy należeć będzie pierwotny rak pochwy, ...

Nowotwór płaskonabłonkowy występuje nierzadko w obszarze szyjki macicy.

Endometrioza

Endometrioza, czyli wędrująca śluzówka lub gruczolistość zewnętrzna, jest to innymi słowy rozrost błony śluzowej macicy (czyli endometrium) poza jamą macicy: najczęściej w jamie otrzewnej, ...

Leczenie tego typu nowotworu odbywa się metodą operacyjną.

Irygacje pochwy

Irygacje dopochwowe polegają na płukaniu pochwy wodą lub za pomocą specjalnych mieszanek oraz odpowiednich preparatów farmakologicznych. Kobiety mogą kupić je w sklepie lub aptece, ewentualnie ...

Irygator służący do przepłukiwania pochwy.

Plusy i minusy antykoncepcji

Metod antykoncepcji jest wiele. Każda z nich ma swoje plusy i minusy, wskazania i przeciwwskazania. Możesz wybrać odpowiednią antykoncepcję dla siebie. Skuteczność antykoncepcji ocenia się wg ...

Wybór metody antykoncepcji nie jest łatwy. Jednak można sobie pomóc odnosząc się do kryterium antykoncepcji według Guilebauda. Oto najważniejsze cechy najlepszych środków zapobiegających ciąży:
<ul>
<li>
dostępność cenowa i możliwość kupienia w każdym sklepie,</li>
<li>
prosty sposób stosowania antykoncepcji,</li>
<li>
niemal 100% skuteczność oraz zero negatywnych wpływów na libido i aktywność seksualną,</li>
<li>
pewność i bezpieczeństwo, bez uciążliwych objawów dla zdrowia,</li>
<li>
odwracalność efektu antykoncepcyjnego,</li>
<li>
możliwość stosowania bez konsultacji z lekarzem.</li>
</ul>
Oczywiście, żadna metoda antykoncepcyjna nie spełnia kryteriów Guilebauda. Z pewnością nie wszystkie środki działają tak samo na każdego. Zanim zdecydujesz się na własny wybór, zastanów się – czy wybrane przez ciebie środki zapobiegające ciąży nie są szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli decydujesz się na antykoncepcję hormonalną, idź do lekarza, który wykona szereg badań i zleci odpowiednie metody.

Otyłość

Otyłość jest uważana za pandemię XXI wieku. Częstość występowania otyłości na świecie gwałtownie wzrasta. W USA w latach 1991-2003 liczba osób otyłych zwiększyła się od 15% do 25%. W Polsce ...

Otyli chorują na choroby krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech senny, nowotwory, zapalenie kości i stawów przez obciążenie wynikające z nadwagi.

Pytania do eksperta

Duży brzuch po usunięciu jajnika i wyrostka robaczkowego

Miałam operację 2,5 tyg. temu. Trafiłam do szpitala z powodu zasłabnięcia, a okazało się że miałam torbiel na jajniku, który pękł. Usunęli mi prawy jajnik i wyrostek robaczkowy. Obecnie po operacji czuję się dobrze, blizna goi się szybko i prawidłowo, lecz brzuch jest jeszcze bardzo powiększony. Czy długo muszę czekać na to, by brzuch powrócił do normalnych rozmiarów? Jestem w stałym związku z ...

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Wysięk z rany po operacji przepukliny udowej

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin