Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

W jaki sposób prawidłowo wykonywać wstrzyknięcia insuliny?

Podawanie insuliny polega na jej podskórnym wstrzykiwaniu. Jest to tzw. iniekcja, czyli podanie leku do tkanek organizmu przy pomocy igły i strzykawki. Do wstrzykiwania insuliny może służyć specjalny dozownik zwany penem. Swoją budową przypomina wieczne pióro, stąd też wzięła się jego nazwa. Wstrzykiwacz gotowy do użycia przypomina długopis przyciskowy. Jest to przyrząd półautomatyczny, który pozwala precyzyjnie dawkować insulinę.

1. Jak działa pen do wstrzykiwania insuliny?

Do wstrzykiwaczy stosuje się specjalne fiolki z insuliną (naboje). Fiolki w górnej części mają gumowy korek, a w dolnym gumowy tłoczek. W insulinoterapii używa się fiolek o pojemności 1,5 ml ze 150. jednostkami międzynarodowymi insuliny, lub fiolek o pojemności 3 ml ze 300. jednostkami międzynarodowymi insuliny.

Każdy pen zaopatrzony jest w instrukcję obsługi, z którą diabetyk musi się dobrze zapoznać. Wstrzykiwacze poszczególnych producentów różnią się między sobą m.in. sposobem ustawiania dawki insuliny. Zmiana fiolki z insuliną w penie przypomina zmianę naboju w piórze. Należy wyciągnąć zużytą fiolkę i włożyć nową do oprawy w penie. W celu odpowietrzenia wstrzykiwacza należy odciągnąć niewielką ilość insuliny i wypuścić ją na wacik.   

2. Jak wykonywać wstrzykiwania insuliny?

Insulina pomaga zachować właściwy poziom cukru u diabetyków. Przed podaniem insuliny należy zdezynfekować miejsce wkłucia. W warunkach domowych wystarczy przemycie skóry wodą z mydłem. W warunkach szpitalnych skórę odkaża się często spirytusem, ale z wkłuciem igły należy wtedy poczekać kilkanaście sekund do momentu wyschnięcia spirytusu. 

Wstrzykiwanie insuliny nie boli, gdy jest ono wykonywane poprawnie. Należy pamiętać o tym, by:

  • iniekcję wykonać głęboko podskórnie;
  • zadbać o spokój i intymność podczas podawania insuliny;
  • poprosić kogoś bliskiego o wykonanie iniekcji, jeśli cierpisz na igłofobię;
  • zmieniać miejsca wstrzyknięć;
  • często zmieniać igły od pena, ponieważ tępe lub zatkane sprawiają ból.

3. Gdzie najlepiej wykonywać wstrzyknięcia insuliny?

Miejsce iniekcji powinno zapewniać łatwe i równomierne wchłanianie insuliny. Insulina będzie wchłaniać się stopniowo, jeśli przy wykonywaniu zastrzyku ujmiesz luźną tkankę skórną w fałd. Miejsca wkłuć należy sukcesywnie zmieniać, aby nie wystąpiły działania niepożądane po insulinie. Podawanie insuliny jest zalecane w takie okolice ciała, jak: pod łopatką, w środkową część ramienia, w okolice brzucha – w odległości 10 cm od pępka, w pośladek oraz w udo.

Miejsca wstrzyknięć można zmieniać według ruchu wskazówek zegara, czyli: łopatka →ramię →brzuch →pośladek →udo. Ważne jest, aby miejsce iniekcji w daną okolicę ciała było odległe o około 2,5 cm od poprzedniego. Insulinę krótko działającą podaje się w okolice brzucha lub ramienia, natomiast insulinę o przedłużonym działaniu wstrzykuje się w udo. Mieszanki insulinowe podaje się w okolice brzucha, ramienia i uda.

4. Zasady wstrzykiwania insuliny

1. Zmierz poziom cukru we krwi przed podaniem insuliny.
2. Sprawdź wygląd preparatu i datę ważności.
3. Dokładnie dawkuj insulinę.
4. Przed podaniem insuliny umyj skórę.
5. Wstrzyknij insulinę 30 minut przed posiłkiem.
6. Po wpuszczeniu insuliny potrzymaj igłę około 10 sekund w skórze.
7. Nie masuj miejsca wkłucia.
8. Zmieniaj miejsca iniekcji.
9. Pamiętaj, że jeden pen służy do podawania jednego rodzaju insuliny.

5. Techniki iniekcji

Pacjent

Zalecana długość igły

Technika iniekcji

dziecko

6 mm

brzuch, udo, zalecane ujęcie fałdu skórnego, kąt 45º, ramię – bez ujęcia skóry w fałd

dorosły, normalna budowa ciała

6 mm

brak fałdu skórnego lub wkłucie w fałd, kat 90º

dorosły, normalna budowa ciała

8 mm

brzuch, udo, ujęcie fałdu skórnego, kąt 45º, ramię – bez ujęcia skóry w fałd

osoba otyła

6 mm

udo, ujęcie skóry w fałd, kąt 90º, brzuch – bez ujęcia fałdu skórnego

osoba otyła

8 mm

ujęcie skóry w fałd, kąt 90º

osoba szczupła

6 mm

bardzo szczupli – przygotowanie fałdu skórnego

osoba szczupła

8mm

ujęcie skóry w fałd, kąt 45º

6. Działania niepożądane po podaniu insuliny

  • lipoatrofia poinsulinowa – polega na zaniku tkanki tłuszczowej w miejscu wstrzyknięcia, a nawet w innej okolicy ciała; tkanka zwłókniała, pozbawiona unaczynienia i unerwienia;
  • hipertrofia poinsulinwa – przerost tkanki podskórnej w miejscu wkłucia, który ma gąbczastą konsystencję;
  • uczulenie – główną przyczyną reakcji alergicznych jest obecność domieszek, gatunek insuliny, pH preparatu, insulinoterapia przerywana oraz błędy w technice zabiegu;
  • poinsulinowe odczyny typu natychmiastowego – odczyny pojawiające się w ciągu 10-15 minut po podaniu insuliny. Mogą się manifestować m.in.: pokrzywką, skurczem oskrzeli, kołataniem serca, omdleniami, zaczerwieniem, bąblem w miejscu wstrzyknięcia, świądem, rumieniem;
  • poinsulinowe odczyny typu opóźnionego – pojawiają się po kilku-kilkunastu wstrzyknięciach insuliny. Mają postać małych, niewidocznych, ale wyczuwalnych i swędzących nacieków albo zaczerwienień skóry. Przy większych odczynach mogą zajmować duże powierzchnie ciała z towarzyszącym im rumieniem skóry i bólem;
  • obrzęki poinsulinowe – pojawiają się u chorych leczonych przez dłuższy czas nieprawidłowo. Są to zazwyczaj obrzęki kończyn dolnych, okolicy krzyżowej i oczu. 

Urządzenia do wstrzykiwania insuliny, czyli tak zwane peny, są nieocenione w leczeniu cukrzycy. Należy jednak stosować się do wskazówek odnośnie do ich właściwego użycia.

Bibliografia

  • Czech A., Tatoń J. CUKRZYCA: Podręcznik diagnostyki i terapii, Elamed, Katowice 2009, ISBN 978-83-61190-01-1
  • Howorka K. Funkcjonalna insulinoterapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 1997, ISBN 83-86019-26-3
  • Gill G.V., Pickup J.C., Williams G. Cukrzyca - trudne pytania, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2001, ISBN 83-88778-13-7
  • Otto-Buczkowska E. Cukrzyca - patogeneza, diagnostyka, leczenie, Borgis, Warszawa 2005, ISBN 83-85284-50-8
Joanna Krocz,
Komentarze

Dyskusje na forum

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Metody podawania insuliny - najnowsze pytania

Artykuły Metody podawania insuliny
Metody podawania insuliny

Pompy insulinowe

Światowe klasyfikacje pozwalają na wyodrębnienie dwóch typów cukrzycy, w zależności od przebiegu procesu chorobowego. W związku z tym możemy mówić o cukrzycy typu 1, w której dochodzi do autoimmunologicznego niszczenia komórek beta wysp trzustkowych,...

Metody podawania insuliny

Pompy insulinowe dla dzieci

Pompy insulinowe są najbardziej polecanym sposobem leczenia cukrzycy typu 1 u dzieci. Ten rodzaj cukrzycy pojawia się w dzieciństwie i wymaga insulinoterapii, czyli podawania insuliny, która przestaje być produkowana w organizmie. Ta nieuleczalna choroba...

Metody podawania insuliny

Jak wybrać najlepszy wstrzykiwacz insuliny?

Wstrzykiwanie insuliny jest obecnie coraz łatwiejsze. Na rynku są dostępne tzw. „peny”, czyli automatyczne wstrzykiwacze insuliny. Za pomocą insulinoterapii leczy się wielu chorych na cukrzycę, a większość z nich korzysta z penów do...

Metody podawania insuliny

Co to są pompy insulinowe?

Cukrzyca typu 1 zaczyna objawiać się najczęściej we wczesnym dzieciństwie. Jest spowodowana nieprawidłowym działaniem układu odpornościowego, który atakuje wyspy trzustkowe produkujące insulinę. Na początku objawów nie ma, pojawiają się, kiedy...

Metody podawania insuliny

Peny

Jedną z metod leczenia cukrzycy jest insulinoterapia, czyli leczenie za pomocą insuliny, hormonu trzustkowego. Obecnie wykorzystuje się trzy główne drogi podawania insuliny: podskórną, domięśniową i dożylną. Najpopularniejszą i najczęściej stosowaną przez...

Metody podawania insuliny

W jaki sposób żyć z pompą insulinową?

Pompy insulinowe są ułatwieniem życia dla cukrzyków, przede wszystkim chorych na cukrzycę typu 1. Dzięki nim leczenie nie jest tak uciążliwe, jak przy zastrzykach czy penach. Umożliwiają ciągły, czyli bardziej naturalny, dostęp organizmu do insuliny.

Metody podawania insuliny

Podstawowe miejsca wstrzyknięć insuliny

Wstrzykiwanie insuliny to dla wielu cukrzyków codzienność, choć wielu jeszcze nie do końca wie, jak wykonywać iniekcje, by uniknąć bólu i powikłań. Działanie insuliny wstrzykiwanej przez pacjenta jest uwarunkowane wyborem miejsca dla wkłucia, a także...

Szczepienia

W jaki sposób działają szczepionki?

Szczepienia ochronne są ważnym punktem w życiu każdego człowieka. Od dziecka podawane nam są różne szczepionki, które mają nas chronić przed groźnymi chorobami. Ponieważ szczepionk

Szybka nauka

Jaki sposób nauki preferują starsi?

Mózg osób starszych pracuje inaczej, dlatego potrzebują oni odmiennych technik uczenia się. Do tej pory twierdzono, że seniorzy nie powinni wykonywać błędów w czasie nauki, gdyż mo

Tomografia komputerowa

W jaki sposób działa tomografia komputerowa?

Tomografia komputerowa to technika obrazowania, która używa promieni rentgenowskich w celu stworzenia przekrojowych obrazów ciała. Tomografia komputerowa szybko wytwarza szczegółow