Wielomocz

Wielomocz, inaczej poliuria, pojawia się wtedy, gdy ilość oddawanego moczu jest nadmiernie zwiększona w stosunku do prawidłowej jego objętości. Wartość prawidłowa dla dorosłego człowieka to 1500-2000 ml moczu na dobę. Wielomocz u dorosłej osoby pojawia się wtedy, kiedy ilość wydalanego moczu przekracza 2,5 litra na dobę. Wydalaniu dużej ilości moczu towarzyszy także częste oddawanie moczu, czyli częstomocz.

Fizjologiczne przyczyny wielomoczu

Wielomocz może wynikać z różnych przyczyn, takich jak:

• zwiększone przyjmowanie płynów,
• zbyt duża ilość przyjmowanej kofeiny (w kawie, czekoladzie, kakao, herbacie),
• przyjmowanie niektórych potraw i napojów (ostre potrawy, kwaśne napoje, odżywki proteinowe),
• nadmierna ilość alkoholu,
• zimno,
• przebywanie na dużych wysokościach nad poziomem morza,
• zażywanie środków moczopędnych (diuretyków).

Polidypsja, czyli nadmierne pragnienie, także może wywołać wielomocz. Polidypsję mogą spowodować: hiperglikemia przy niewyrównanej cukrzycy, moczówka prosta, nadczynność tarczycy, odwodnienie, nadmierne pocenie się. Przyczyną polidypsji mogą być także czynniki psychologiczne – zdarza się tak w przypadku schizofrenii. Także leki stosowane w niektórych chorobach psychicznych powodują uczucie suchości w ustach, co wywołuje u chorych potrzebę ciągłego picia.

Przebywanie na dużych wysokościach nad poziomem morza wpływa na ilość wydalanego moczu. Wielomocz jest dobrym objawem dla osób uprawiających wspinaczkę wysokogórską, gdyż oznacza, że organizm adaptuje się do wysokości. Wielomocz jest również objawem nieprawidłowości dotyczących poziomu witamin i minerałów we krwi:

• hiperkalcemia (podwyższony poziom wapnia we krwi),
• nadmiar witaminy C,
• nadmiar witaminy B2.

Wahania hormonalne, które powodują wielomocz, mogą być spowodowane stanami takimi jak:

• ciąża,
• hipoaldosteronizm (wywołany przez niedoczynność kory nadnerczy),
• nadczynność przytarczyc,
• akromegalia,
• hipogonadyzm.

Choroby wywołujące wielomocz

Choroby, które wywołują wielomocz, to przede wszystkim choroby układu moczowo-płciowego i zwykle od nich zaczyna się poszukiwanie przyczyny tej nieprawidłowości – bada się, czy nie wystąpiły: zapalenie pęcherza moczowego, infekcja układu moczowo-płciowego, kłębuszkowe zapalenie nerek, ostra niewydolność nerek, nerkowa kwasica cewkowa.

Nie zawsze jednak wielomocz ma swoją przyczynę w tej grupie chorób. Wielomocz występuje także w przebiegu innych chorób, są to np.:

• policytemia,
• migrena,
• toczeń rumieniowaty,
• mózgowy zespół utraty soli,
• choroba Glińskiego-Simmondsa,
• zespół Fanconiego,
• zespół Lightwooda-Albrighta,
• wtórna nadczynność przytarczyc pochodzenia nerkowego,
• zespół Reitera,
• Zespół Sjögrena,
• zespół Conna,
• niewydolność serca.

Wielomocz występuje dość często w przypadku napadu częstoskurczu nadkomorowego i migotania przedsionków oraz po operacji usunięcia czynnika blokującego odpływ moczu z okładu moczowo-płciowego. Także częściowe zatkanie moczowodu może wywołać poliurię.

Omawianemu stanowi można przeciwdziałać poprzez ograniczenie przyjmowanych płynów, ograniczenie pokarmów i środków moczopędnych, leczenie zaburzeń hormonalnych i chorób, które wywołały wielomocz. Działania należy wcześniej uzgodnić z lekarzem.