Witaminy na wzrok

Witaminy są związkami organicznymi niewytwarzanymi samoistnie w organizmie człowieka, bez których nie można żyć. Muszą być dostarczane razem z pokarmem, nie stanowią źródła energii. To, co jemy ma także wpływ na jakość wzroku. Negatywnie na ostrość widzenia oddziałuje brak w naszej diecie antyoksydantów, które neutralizują szkodliwe działanie wolnych rodników. Konieczna jest zatem odpowiednia dieta na wzrok, bogata w witaminy i mikroelementy.

Znaczenie antyoksydantów

Organizm człowieka codziennie narażony jest na działanie niekorzystnych czynników, które przyczyniają się do zaburzenia jego prawidłowego funkcjonowania. Coraz większego znaczenia nabierają szkodliwe substancje utleniające, tzw. wolne rodniki, degradujące komórki organizmu. Wolne rodniki są szczególnie niebezpieczne dla narządu wzroku, a najbardziej wrażliwe na ich aktywność są siatkówka i nerw wzrokowy. Znajdujące się w nich struktury nerwowe nie posiadają właściwości regenerujących, więc szkody wywołane rodnikami tlenowymi są nieodwracalne.

Wolne rodniki mogą pochodzić ze skażonego powietrza, dymu papierosowego, mocno przetworzonej żywności itp. Zatem tak ważne dla organizmu są przeciwutleniacze, czyli antyoksydanty. Są to minerały, witaminy, quasi-witaminy (antocyjany, luteina, kwercetyna), które mają zdolność usuwania z organizmu związków o działaniu utleniającym. Luteina na wzrok szczególnie korzystnie wpływa na funkcjonowanie siatkówki. Pochłania znaczną część ultrafioletu i światła niebieskiego oraz osłania oko przed promieniowaniem jonizującym komputerów i telewizorów. Źródłem karotenoidów są zielone i pomarańczowe owoce oraz warzywa. Zauważono, że osoby spożywające szpinak mają mniejsze problemy z oczami niż te, które na szpinak patrzą z niechęcią.

Dieta na oczy

Skuteczne działanie antyoksydacyjne przypisuje się także nienasyconym kwasom tłuszczowym omega-3. Należący do tej grupy kwas dokozaheksaenowy (DHA) jest naturalnym składnikiem siatkówki oka. Pełni funkcję zabezpieczającą najbardziej wrażliwe jej obszary, czyli fotoreceptory. Kwasy omega-3 występują głównie w olejach rybnych i roślinnych (sojowy, rzepakowy, z siemienia lnianego). Ich źródłem są także tłuste morskie ryby: halibut, makrela, śledź, łosoś. Występują również w roślinach strączkowych (fasola, soja) oraz w orzechach włoskich.

Antyoksydanty występują w warzywach i owocach mających kolor fioletowy (np. borówki), pomarańczowy (np. marchewka, papryka, dynia, mango, morele). Na dobrą kondycję oczu pozytywnie wpływają produkty bogate w witaminę A. Najwięcej witaminy zawiera drobiowa i wieprzowa wątróbka. Beta-karoten znajduje się we wspomnianej wyżej marchwi, także np. w botwince.

Silną właściwość antyoksydacyjną posiada również biała herbata. Występują w niej polifenole, które chronią przed działaniem wolnych rodników. Równie pozytywny wpływ na wzrok co witamina A ma witamina C. Zawierają ją produkty takie jak: czarne porzeczki, cytrusy i truskawki. Dieta bogata w te owoce zmniejsza ryzyko wystąpienia zaćmy.

Zbawienne na wzrok jest także spożywanie kukurydzy, szpinaku i żółtka jaj – produkty te chronią siatkówkę oka przed szkodliwym działaniem promieniowania słonecznego, gdyż zawierają cenne barwniki. Dbając o swój wzrok, oprócz częstego spożywania wymienionych wyżej owoców i warzyw, należy wzbogacić dietę o rośliny z rodziny kapustnych, jak np. kalafior, brukselka i brokuły.

Witaminy i minerały na wzrok

Witaminy, które są niezbędne dla zdrowych oczu to:

• Witamina A – neutralizuje wolne rodniki w tkankach, w których jest małe stężenie tlenu – w ten sposób uzupełnia działanie witaminy E, reagując z wolnymi rodnikami przy dużych stężeniach tlenu w tkankach. Witamina A jest niezbędna do syntezy rodopsyny – światłoczułego barwnika absorbującego fotony światła. Jest też niezbędna dla funkcjonowania i odnowy tkanki nabłonkowej, co uzależnia prawidłową strukturę i funkcje oka, a tym samym zdolność poprawnego widzenia. Jako silny antyoksydant ochrania też te elementy oka, które są narażone na uszkodzenie w tzw. zjawiskach wysokoenergetycznych. Jest niewątpliwie najważniejszą z witamin dla organu wzroku.
• Witamina E – jest najsilniejszym witaminowym przeciwutleniaczem. Skutecznie zapobiega utlenianiu witaminy A, neutralizuje wolne rodniki i hamuje tworzenie się toksycznych substancji – nadtlenków tłuszczowych, złego cholesterolu itp., uszkadzających naczynia krwionośne i inicjujących miażdżycę. Dodatkowo zwiększa wchłanianie beta-karotenu w jelicie cienkim.
• Witamina C – wzmacnia ścianki naczyń krwionośnych, zmniejszając ich przepuszczalność, poprawia odżywianie soczewek oraz reguluje proces wytwarzania płynu łzowego. Występuje głównie w owocach cytrusowych, głogu i surowych warzywach.
• Cynk – największe jego stężenie w oku znajduje się w siatkówce. Dzięki niemu oko szybko przyzwyczaja się do ciemności. Brak cynku wpływa na pogorszenie wzroku. Znaleźć go można w ostrygach, chudym mięsie, drobiu i rybach. Występuje także w kaszach i chlebie pełnoziarnistym. Zaleca się, aby był przyjmowany łącznie z selenem i miedzią.
• Selen – chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i pomaga pozbywać się z organizmu wolnych rodników. Odgrywa bardzo istotną rolę w leczeniu zaćmy. Źródłem selenu są m.in. ryby, chude mięso, drób, pszenica, brązowy ryż i pestki dyni.
• Miedź – działa przeciwutleniająco, jest składnikiem wielu enzymów o działaniu antyoksydacyjnym. Występuje na przykład w owocach morza, orzechach, grzybach, liściastych warzywach zielonych, pełnoziarnistych produktach zbożowych.

Dieta bogata w antyoksydanty, witaminy, luteinę korzystnie wpływa na zdrowie oczu, jest skutecznym sposobem na to – jak poprawić ostrość widzenia.