Witaminy w diecie

Organizm człowieka potrzebuje nieustannie witamin i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania. Najlepszym źródłem tych związków są owoce, warzywa, mięso i ryby. Witaminy w postaci naturalnej są najlepiej przyswajane przez organizm. W przypadku awitaminozy, wywołanej brakiem witamin, konieczne jest ich uzupełnienie, np. w formie preparatów i suplementów. Witaminy w diecie są podstawą zdrowia, wigoru i aktywności fizycznej.

Witaminy i minerały niezbędne w diecie

Składniki mineralne można podzielić na:

  • makroelementy: wapń, fosfor, magnez, sód, potas, chlor i siarka, żelazo;
  • mikroelementy: selen, molibden, chrom, cynk, miedź, mangan, jod, fluor, kobalt.

Mikroelementy to pierwiastki, które występują w organizmie w ilościach śladowych. Ich niedobór powoduje nieprawidłowości w funkcjonowaniu organizmu, a nadmiar jest toksyczny.

Witamina C

  • Źródło witaminy C: owoce cytrusowe, ananasy, czarna porzeczka, truskawki, jagody, melony, pomidory, ziemniaki, kapusta, brukselka, zielone warzywa, zielony groszek, słodka papryka, rzodkiewka, cebula. Właściwości witaminy C wspomagane są poprzez obecność witaminy E w diecie.

Witamina E

  • Źródło witaminy E: oleje roślinne, podroby, masło i produkty mleczne, żółtka jaj, pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe, soja, zielone warzywa, orzechy, nasiona.

Żelazo

  • Wchodzi w skład enzymów oksydoredukcyjnych i hemoglobiny.
  • Niedobór powoduje niedokrwistość, która objawia się: stałym uczuciem zmęczenia, obniżeniem sprawności fizycznej, drażliwością, bólem głowy, wypadaniem włosów.
  • Źródła żelaza: żółtko jaj, ryby, podroby, ciemne pieczywo, grube kasze, warzywa strączkowe, szpinak, liście pokrzywy.
  • Poziom żelaza obniża szczaw, rabarbar.

Miedź

  • Tworzy enzymy odpowiedzialne za produkcję hemoglobiny i chlorofilu.
  • Źródło miedzi: podroby, ryby, orzechy, całe ziarna zbóż, rodzynki.

Jod

  • Wchodzi w skład hormonów tarczycy, brak powoduje niedokrwistość tego gruczołu.
  • Źródła jodu: występuje w glebie, wodzie, powietrzu oraz w produktach żywnościowych. W Polsce brakuje go w okolicach podgórskich i tam należy spożywać jodowaną sól kuchenną.

Krzem

  • Pierwiastek antyrakowy.
  • Źródło: skrzyp, pokrzywa, podbiał, buraki.

Selen

  • Zapobiega uszkodzeniom wątroby, zwiększa odporność organizmu na promienie jonizujące, przyspiesza reakcje enzymatyczne.
  • Źródło: siarkowe wody mineralne, kukurydza, jęczmień, soja, ryby morskie, jaja, mleko.

Cynk

  • Wspomaga czynności ośrodkowego układu nerwowego oraz gruczołów płciowych, jest niezbędny do gojenia się ran.
  • Źródło: woda, ziemniaki, ziarna pszenicy, kukurydza, kakao, podroby.

Suplementacja witamin

Witaminy powinny być spożywane w postaci suplementów w określonych porach dnia.

  1. Podczas jedzenia, w przypadku suplementów w postaci syropów, tabletek czy kapsułek. Witaminy i minerały w ten sposób przyjmowane są lepiej asymilowane wraz z innymi składnikami odżywczymi.
  2. Witaminy rozpuszczalne w wodzie (C, B1, B2, B3, B4, B12) należy przyjmować przed jedzeniem, natomiast witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, K, E,) po jedzeniu. W przypadku witamin rozpuszczalnych w tłuszczach należy uważać, aby nie przedawkować.
  3. W trakcie przeziębienia lub w profilaktyce przeziębień. Najpopularniejszą witaminą w tabletkach, którą lekarze radzą przyjmować, jest witamina C.

Magiczna moc warzyw i owoców polega na czymś więcej. Stanowią one źródło metabolitów, czyli wtórnych substancji roślinnych, określanych nazwą fitoskładników. To one sprawiają, że warzywa i owoce w czasie dojrzewania mogą przetrwać zimno, wiatr, deszcze, szkodliwy wpływ słońca czy nagłe zmiany temperatury, a także ataki owadów, bakterii, wirusów oraz grzybów. Nasz ustrój nie gromadzi fitoskładników, dlatego należy regularnie spożywać produkty bogate w te związki. Nauka podzieliła je na kilka grup: karotenoidy (zielone, żółte owoce i warzywa), glukozynolany (kapusta i warzywa korzeniowe), polifenole (owoce, warzywa i ich przetwory), terpeny (owoce cytrusowe), związki siarczkowe (cebula, czosnek, por), fitosterole (nasiona roślin), fitoestrogeny (soja).

Słowa kluczowe dla artykułu

Artykuły Witaminy

Witaminy to substancje niezbędne dla zachowania zdrowia i prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Nazwa witamina pochodzi od łacińskiego słowa „vita”, co oznacza życie, a wprowadził ją ...

Organizm zaopatrywany jest w witaminy wraz z pożywieniem, ponieważ sam wytwarza zbyt małe ich ilości.

Witamina B2 pełni różne funkcje w organizmie: chroni przed zaćmą, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i odpornościowego. Niedobór ryboflawiny powoduje zajady oraz stany zapalne skóry.

Witamina B2

Witamina D jest niezbędna do prawidłowej budowy układu kostnego. Jej niedobór jest przyczyną osteoporozy oraz krzywicy u dzieci, ponieważ wapń nie jest wbudowywany w kości.

Witamina D

Witamina B5 reguluje wiele procesów metabolicznych. Niedobór witaminy B5 powoduje zmiany skórne – trądzik, odbarwienia skóry. Najwięcej witaminy B5 znajduje się w drożdżach, bananach oraz kaszach.

Witamina B6 odpowiada za reakcje biochemiczne. Jej niedobór zaburza pracę układu nerwowego oraz wzrost i rozwój. Częstą przyczyną niedoboru witaminy B6 jest przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych.

Witamina D jest niezbędna do właściwego formowania kości. Jednakże przedawkowanie witaminy D jest groźne dla zdrowia, gdyż zaburza pracę serca oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Witamina B12 występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego. Niedobór witaminy B12 najczęściej występuje u wegetarian oraz kobiet stosujących leki antykoncepcyjne.

Witamina C to inaczej kwas askorbinowy. Witamina ta jest niezbędna, by organizm człowieka mógł normalnie funkcjonować. Przedawkowanie witaminy C jest jednak niekorzystne.

Witamina C jest niezbędna, by organizm człowieka funkcjonował prawidłowo. Jakie są następstwa niedoboru witaminy C w diecie?

Witamina K uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi. Jej niedobór powoduje krwotoki z nosa oraz przedłużające się i obfite miesiączki. Dobrym źródłem witaminy K w diecie są zielone liściaste warzywa.

Witamina K

Witamina B1 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie białka oraz metabolizmie komórek całego organizmu. Niedobór tiaminy powoduje drażliwość oraz apatię.

Witamina B1

Witamina E, zwana witaminą młodości i płodności, chroni przed przedwczesnym starzeniem się organizmu oraz warunkuje prawidłowe procesy rozrodcze. Jej niedobór jest przyczyną bezpłodności.

Witamina E

Witamina C jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Uczestniczy bowiem w syntezie kolagenu, chroni przed rozwojem nowotworów oraz zwalnia tempo starzenia się organizmu.

Witamina C

Witamina A zwana witaminą młodości i płodności jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Spożywając codziennie marchewkę, mamy pewność, że zmarszczki nie pojawią się szybko na twarzy.

Witamina A

Niedobór witaminy B12 nie tylko powoduje anemię lub wady cewy nerwowej. Wykazano bowiem, że brak witaminy w diecie przyczynia się do zmniejszenia objętości mózgu i spadku pamięci i koncentracji uwagi.

Niedobór witaminy B12 uszkadza mózg!

Bierzesz witaminy i suplementy diety? Uważaj! Być może czujesz się dzięki temu bezpiecznie – i bardziej ryzykujesz swoim zdrowiem, niż gdybyś ich nie przyjmował!

Witaminy nie czynią cię niezniszczalnym!

Według ostatnich badań witamina E może zapobiec rozwojowi demencji starczej, w tym chorobie Alzheimera. Racjonalna suplementacja tej witaminy przeciwdziała bowiem pogorszeniu się funkcji poznawczych.

Witamina E poprawia pamięć!

Witamina C nie chroni palaczy przed rakiem płuc - jednak kiedy ją przyjmują, czują się bezpieczniejsi. A co za tym idzie, palą jeszcze więcej.

Palacze podświadomie uważają, że przyjmowanie witamin poprawia ich zdrowie. Jednocześnie mają świadomość tego, że papierosy negatywnie wpływają na ich organizm.

Witamina E występuje naturalnie w ośmiu różnych formach. Ostatnie badania wykazały, że szczególny rodzaj tej witaminy - tokotrienol - wykazuje właściwości ochronne obniżające ryzyko zniszczenia ...

Ocal swój mózg!

Witaminy są niezbędne do rozwoju i wzrostu tkanek oraz prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych w organizmie człowieka. Dzieli się je na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. ...

Kwas foliowy jest witaminą z grupy B. Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa folianum, czyli liść. Jest jasnożółtą substancją, która rozpuszcza się w wodzie, ulega zniszczeniu pod wpływem ...

Kwas foliowy powinny spożywać zarówno kobiety w ciąży, jak i te, które dopiero myślą o macierzyństwie.

Witaminy wzmacniają organizm, pomagają zachować zdrowie, dodają sił i chronią przed stresem. Jak wiadomo, naturalnym źródłem witamin są warzywa i owoce. W aptekach, sklepach zielarskich, a nawet ...

Jak się okazuje układ odpornościowy osiąga pełną dojrzałość w zakresie zdolności obronnych dopiero w wieku 12 lat. W czasie prenatalnym zaś następuje już rozwój funkcji immunologicznych. Warto wiedzieć, że w 2 miesiącu życia wewnątrzmacicznego pojawiają się limfocyty we krwi płodu i pojawia się śledziona oraz grasica. Miesiąc później zaś powstają immunokompetentne limfocyty T, limfocyty B oraz pojawiają się immunoglobuliny (M, D, G, A). W tym okresie funkcja grasicy jest bardzo istotna. W późniejszym etapie dochodzi do kształtowania się odporności humoralnej związanej z wytwarzaniem przeciwciał. W tym czasie odporność płodu zależy przede wszystkim od organizmu matki i nie jest w pełni wykształcona.<br />
<br />
Jeśli chodzi o terminologię odporności, to najkrócej mówiąc jest to zespół reakcji obronnych, których celem jest neutralizowanie lub eliminowanie obcych dla organizmu substancji.<br />
<br />
Jak rozwija się odporność po urodzenia dziecka? Szerzej to zagadnienie porusza w swojej wypowiedzi – prof. dr hab. Adam Jankowski, pediatra, immunolog.

Witaminy z grupy B pełnią ważne role w organizmie, który sam ich nie wytwarza, dlatego należy pamiętać o ich systematycznym dostarczaniu. Odpowiadają za prawidłowy wzrost dzieci, równowagę ...

Witaminy są niezbędne do życia, jednak nasz organizm produkuje je w niewystarczających ilościach. Człowiek musi zatem dostarczać sobie witamin w pożywieniu. Dlatego tak istotne jest, aby dbać o ...

Niedobór witamin, inaczej hipowitaminoza, może być spowodowana mało urozmaiconą dietą, niezdrowym stylem życia i upośledzeniem wchłaniania składników odżywczych z przewodu pokarmowego, a także ...

Awitaminoza to schorzenie polegające na braku witamin w organizmie. Może powodować bardzo różne dolegliwości, w zależności od tego, których mikroelementów nie ma. Wypadanie włosów, ciągłe ...

Otrzymywany z wątroby dorsza i innych gatunków ryb dorszowatych tran jest ważnym składnikiem diety. Ma on bowiem działanie przeciwzapalne, przeciwmiażdżycowe, przeciwnowotworowe oraz immunotropowe. Ten ciekły tłuszcz zapewnia więc zdrowie na dłużej.<br />
<br />
Co ciekawe, tran był podawany dzieciom w latach 60. i 70. w formie płynnej. Dziś składnik ten można najczęściej spotkać pod postacią kapsułek, które są do kupienia w aptece.<br />
<br />
Głównym składnikiem tłuszczu rybiego są glicerydy nienasyconych kwasów tłuszczowych (ok. 85%), w tym kwasów: eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA); glicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych (palmitynowego i mirystynowego) występują w niewielkich ilościach. Ponadto ten składnik diety zawiera witaminy A i D (1 g tranu leczniczego zawiera co najmniej 600 j.m. wit. A i 60 j.m. wit. D). Znaleźć w nim można również witaminę E.<br />
<br />
O tranie opowiada ekspert – dr Leszek Walentynowicz, lekarz rodzinny.

Hiperwitaminoza to zespół objawów chorobowych, które są wywoływane przez nadmiar witamin w organizmie. Chodzi tu przede wszystkim o mikroelementy rozpuszczalne w tłuszczach, czyli A, D, E, K. ...

Witaminy są bardzo ważnym i niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania składnikiem naszego organizmu. Niestety, nie są wytwarzane samoistnie, dlatego muszą być dostarczane wraz z pożywieniem lub w ...

Przez wiele lat uważano, że białka i woda wystarczą do zapewnienia organizmowi procesów życiowych. Witaminy i ich rolę w przemianie materii odkryto znacznie później. Termin witaminy wprowadził ...

Witamina D, podobnie jak pozostałe witaminy, pełni bardzo ważną rolę. Pobudza wchłanianie wapnia i fosforu, a także zapobiega nadmiernemu wydalaniu tych pierwiastków z moczem. Witamina ta ma wpływ ...

Witaminy są niezbędne do życia i codziennego funkcjonowania. Uzyskujemy je z naturalnej żywności albo przez wzbogacenie, czyli suplementację diety. Witaminy są substancjami organicznymi, biorącymi ...