Włosogłówczyca (trichurioza)

Trichurioza, z łac. trichuriosis, należy do chorób pasożytniczych układu pokarmowego. Trichurioza to inaczej trychocefaloza albo włosogłówczyca. Ta choroba spowodowana jest zarażeniem włosogłówką ludzką (Trichuris trichiura, Trichocephalus trichiurus), robakiem należącym do nicieni i pasożytującym w okrężnicy lub jelicie ślepym człowieka. Zarażenie tym pasożytem jest powszechne na całym świecie, zwłaszcza w klimacie ciepłym i wilgotnym, tropikalnym.

Przyczyny i objawy włosogłówczycy

Do zarażenia może dojść na skutek zjedzenia niedomytych owoców lub warzyw. Możliwe jest także przeniesienie pasożyta podczas stosunku seksualnego, jednak zdarza się to dosyć rzadko. Najwięcej zachorowań na włosogłówczycę notuje się na Karaibach, w Południowej Afryce i w Malezji. Masywne zarażenie powoduje objawy przypominające wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

Bardzo często włosogłówczyca przebiega bezobjawowo. Ma to miejsce wtedy, gdy zakażenie ma stosunkowo łagodną postać. Chory nie zdaje sobie sprawy z tego, że w jego układzie pokarmowym pasożytują nicienie. Przy masywnych zarażeniach, zwłaszcza u małych dzieci, występują jednak objawy choroby. Zalicza się do nich:

  • częste, luźne stolce z krwią i śluzem,
  • nudności i bóle głowy,
  • wzdęcia,
  • osłabienie, uczucie zmęczenia,
  • brak apetytu,
  • spadek masy ciała,
  • niedobory składników odżywczych,
  • niedokrwistość (z powodu krwawienia z błony śluzowej),
  • utratę przytomności (zwłaszcza u dzieci),
  • drgawki,
  • kolkę,
  • zaburzenia snu,
  • nerwicę lub nadpobudliwość.

Zarażenie włosogłówką ludzką może wywołać zapalenie wyrostka robaczkowego, anemię i choroby wrzodowe przewodu pokarmowego. Czasami pojawiają się również alergiczne zmiany skórne. U chorego wzrasta również ryzyko infekcji bakteryjnych. Jeśli oprócz trichuriozy u pacjenta zaobserwowano inne choroby pasożytnicze, a pasożyty są stosunkowo dużych rozmiarów, może dojść do obfitego krwawienia w układzie pokarmowym. Taki stan jest wbrew pozorom dość powszechny.

Rozpoznanie, profilaktyka i leczenie włosogłówczycy

Trichuriozę diagnozuje się na podstawie badania koproskopowego – badania kału oraz wymazu okołoodbytniczego. Jaja pasożyta wydalane są wraz z kałem w trzy miesiące po zarażeniu. Liczbę jaj włosogłówki ludzkiej w kale określa się za pomocą metody Kato i Miury. Wynik poniżej tysiąca osobników na 1 g kału oznacza lekką inwazję, natomiast wynik powyżej dziesięciu tysięcy na 1 g kału oznacza masywne zarażenie. Mimo iż kolonoskopia nie jest standardowo stosowana w rozpoznaniu włosogłówczycy ze względu na fakt, że dorosłe osobniki pasożyta mogą zostać przeoczone, w niektórych przypadkach badanie to pozwoliło ustalić ich obecność. Kolonoskopia jest stosunkowo użyteczna, zwłaszcza u chorych z kilkoma osobnikami rodzaju męskiego, u których w próbce stolca nie wykryto jaj.

W leczeniu włosogłówczycy stosuje się albendazol, mebendazol albo iwermektynę. W ciężkich przypadkach leczenie może wymagać powtórzenia. Choroba nie wymaga hospitalizacji. W niektórych przypadkach wskazana jest suplementacja żelazem. Aby uniknąć zarażenia włosogłówką ludzką, należy 2-3 razy w roku profilaktycznie oczyszczać organizm z pasożytów oraz odtruwać go z toksyn.
 

Przypisy
Buczek A. Choroby pasożytnicze - epidemiologia, diagnostyka, objawy, FnRRRKDN, Lublin 2005, ISBN 83-921869-9-0
Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0
Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9

Choroby zakaźne i pasożytnicze

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »