Wodobrzusze

Wodobrzusze (inaczej puchlina brzuszna) to nagromadzenie w jamie otrzewnowej nadmiernej ilości płynu. Nie jest to choroba, ale objaw wielu chorób. Wodobrzusze zwiększa ryzyko poważnych komplikacji, w tym zakrzepicy, dlatego nie należy lekceważyć jego objawów. Do przyczyn wodobrzusza zaliczamy takie choroby, jak marskość wątroby, niewydolność nerek, nowotwory jamy brzusznej i inne. Główne objawy wodobrzusza to ból brzucha, powiększenie obwodu brzucha i przyrost masy ciała.

Przyczyny i objawy wodobrzusza

Najczęstsze przyczyny schorzenia to:

  • marskość wątroby,
  • gruźlica,
  • zastoinowa niewydolność krążenia,
  • zapalenie trzustki,
  • choroby wątroby przebiegające z nadciśnieniem w układzie wrotnym,
  • zakrzepica żyły wrotnej,
  • niewydolność nerek,
  • nowotwory złośliwe zlokalizowane w jamie brzusznej i w jamie miednicy.

Łagodnej postaci tej dolegliwości łatwo jest nie zauważyć, ale cięższą trudno byłoby przeoczyć. Wodobrzusze charakteryzuje się bowiem następującymi objawami: powiększeniem obwodu brzucha, przyrostem masy ciała, bólem brzucha oraz uczuciem dyskomfortu i rozpierania w jamie brzusznej. Brzuch rozlany jest na boki. Późniejsze objawy to problem z siadaniem i chodzeniem, zaburzenia ze strony układu pokarmowego, obrzęki nóg oraz zewnętrznych narządów płciowych. Wyróżnia się trzy stadia wodobrzusza:

  • Stadium I – dolegliwość jest łagodna i można ją zaobserwować jedynie dzięki badaniu ultrasonograficznemu lub tomografii komputerowej.
  • Stadium II – charakteryzuje się powiększeniem obwodu brzucha i uczuciem dyskomfortu.
  • Stadium III – jego objawy są widoczne gołym okiem.

Rozpoznanie i leczenie wodobrzusza

W celu zdiagnozowania wodobrzusza lekarz zleca badanie krwi, podstawowy profil metaboliczny, badanie enzymów wątroby oraz koagulację. Zwykle stosowane jest także pobieranie próbki płynu w celu zbadania jego składu. Przed pobraniem materiału często wykonuje się badanie ultrasonograficzne, które pomaga ocenić rozmiar i kształt narządów znajdujących się w okolicy brzucha. Alternatywą dla ultrasonografii jest tomografia komputerowa. Niekiedy konieczne są dodatkowe badania, na przykład cytopatologia. Aby wyleczyć wodobrzusze, należy leczyć schorzenie podstawowe. Doraźnie nakłuwa się jamę otrzewnową i upuszcza płyn, przyjmuje leki moczopędne i stosuje dietę niskosodową. Jedna z odmian wodobrzusza, czyli wodobrzusze wysiękowe, nie reaguje na terapię lekami moczopędnymi i na dietę niskosodową, dlatego konieczne jest wielokrotne usuwanie płynu i leczenie przyczyn dolegliwości. Nie oznacza to jednak, że zachowawcze metody leczenia nie działają. Wręcz przeciwnie, u wielu chorych widać stosunkowo szybką poprawę. U pacjentów z wodobrzuszem i obrzękami obwodowymi dzienna utrata wagi nie powinna jednak przekraczać 1 kilograma, a u chorych tylko z puchliną brzuszną dzienny spadek wagi nie powinien być większy niż pół kilograma. Jeśli leczenie za pomocą leków moczopędnych nie przynosi pożądanych rezultatów, stosowane są inne metody pozbywania się nadmiaru płynu z organizmu, w tym wspomniany wcześniej drenaż płynu za pomocą specjalnej igły. Ten rodzaj leczenia jest wykorzystywany u pacjentów z ostrą postacią wodobrzusza. Jeśli dolegliwości są związane z poważnym stanem wątroby, rozważany jest przeszczep tego narządu. U niewielkiej liczby chorych, którzy doświadczają nawrotów wodobrzusza, opcją leczenia jest zastosowanie zastawek. Jest ich kilka rodzajów, ale żadne z nich nie przedłużają życia pacjentów i ogólnie uchodzą one za pierwszy krok do przeszczepu wątroby.
 

Przypisy
Czech A., Tatoń J. Diagnostyka internistyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3156-7
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Popiela T. (red.), Davidson Chirurgia. Podręcznik dla studentów, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-128-0

Artykuły Wodobrzusze

Zespół Budd-Chiari'ego (BCS) to zakrzepica żył wątrobowych i/lub niedrożność podprzeponowego odcinka żyły głównej dolnej. Jest to rzadka choroba. W Azji Wschodniej i Afryce Południowej dominuje ...

Niezbędna do zdiagnozowania zakrzepicy jest angiografia.

Żelazo spełnia ważną rolę w organizmie człowieka. Niedobór żelaza powoduje anemię, a jej nadmiar hemochromatozę. Jakie są objawy hemochromatozy?

Przezskórne wstrzyknięcie etanolu do wątroby to technika wykorzystywana w leczeniu raka wątroby . Poprzez cienką igłę przezskórnie wstrzykuje się czysty alkohol dokładnie do guza, by zabić komórki ...

Przezskórna endoskopowa gastrostomia (ang. Percutaneous endoscopic gastrostomy - PEG) to zabieg endoskopowy, polegający na umieszczeniu w żołądku sondy poprzez ściany jamy brzusznej. Stosuje się ...

Narzędzia służą do wstawiania przezskórnej endoskopowej gastrostomii.

Nadciśnienie może wystąpić samoistnie lub też być wynikiem istniejącej innej choroby. Najczęściej dotyka osób, u których wystąpiła nadwaga oraz tych, których członkowie rodziny cierpią na to ...

Nadciśnienie tętnicze może być niebezpieczne dla zdrowia i powodować następujące powikłania:<br />
- choroba niedokrwienna i zawał mięśnia sercowego,<br />
- udar mózgu,<br />
- niewydolność nerek,<br />
- tętniak aorty,<br />
- retinopatia,<br />
- miażdżyca.<br />
<br />
W Polsce na nadciśnienie tętnicze choruje ok. 20% dorosłej populacji. Choroba najczęściej jest wykrywana podczas rutynowego badania kontrolnego. W zależności od normy, nadciśnienie tętnicze dzieli się na:<br />
- łagodne - skurczowe (140-159); rozkurczowe (90-99),<br />
- umiarkowane - skurczowe (160-179); rozkurczowe (100-109),<br />
- ciężkie - skurczowe powyżej 180, rozkurczowe powyżej 90,<br />
- izolowane skurczowe - skurczowe powyżej 140, a rozkurczowe poniżej 90.<br />
<br />
Pomiar ciśnienia tętniczego można dokonać samodzielnie w domu za pomocą aparatu automatycznego.

Choroba Whipple'a (lipodystrofia jelitowa) to rzadka przypadłość związana z zaburzeniem wchłaniania składników pokarmowych z jelita cienkiego. Po raz pierwszy opisana została w 1907 roku przez ...

Uremia, inaczej zwana mocznicą, jest zespółem objawów spowodowanych krańcowym upośledzeniem funkcji nerek. Dochodzi wówczas do zaburzeń w funkcjonowaniu całego organizmu i wszystkich jego ...

W celu wyeliminowania problemu niewydolności nerek bardzo często stosuje się dializoterapię. Dużo bardziej skuteczną metodą walki z tą przypadłością jest jednak przeszczep. Takie rozwiązanie przywraca prawidłową równowagę wewnątrzustrojową, czynność wewnątrzwydzielniczą oraz zapewnia choremu lepszą jakość życia. Chory zostaje bowiem zwolniony z obowiązku udawania się na męczące, trwające kilka godzin dializy w szpitalu, które i tak nie zapewniają 100% efektów.<br />
<br />
Bardzo ważne jest, aby zabiegowi przeszczepu nerki poddać się jeszcze przed osiągnięciem jej schyłkowej funkcji. Operacji poddawane są osoby, które są w trakcie dializoterapii (hemodializoterapii lub dializoterapii otrzewnowej), ale może zdarzyć się i tak, że proces będzie dotyczył także tych pacjentów, którzy są jeszcze przed jej rozpoczęciem.<br />
<br />
Narząd może pochodzić zarówno od żywego, jak i zmarłego dawcy. Warunkiem jest jednak zgodność grup krwi dawcy i biorcy. Liczy się także ujemny wynik próby krzyżowej między limfocytami a surowicą biorcy. Więcej o tym zagadnieniu mówi doktor Joanna Pazik, nefrolog.<br />
<br />
Warto wiedzieć, że w naszym kraju wykonano 10 897 przeszczepów do końca roku 2004.

Rak odbytnicy rozwija się długo i powoli. Początkowo nie daje żadnych objawów, jednak zmiany w oddawaniu stolca ( zaparcie lub biegunka lub obydwa stany na przemian, uczucie parcia na stolec i ...

Badanie kolonoskopem pozwala wykryć nowotwór oraz pobrać wycinki do badań. Daje ponadto możliwość obejrzenia całości jelita w poszukiwaniu ewentualnych zmian.

Rak trzustki stanowi pierwotną chorobę albo jest wtórnym rozrostem nowotworowych ognisk przerzutowych z innych narządów. Choroba może pojawić się w każdym miejscu trzustki. Do tej pory nie ...

Rak trzustki jest zdecydowanie rzadziej spotykany u kobiet. Bardziej narażeni na niego są natomiast przedstawiciele rasy czarnej.

Nefropatia to choroba nerek. Towarzyszy ona różnym schorzeniom. Najczęstszą przyczyną nefropatii jest cukrzyca , powodująca nefropatię cukrzycową. U osób zdrowych, w moczu nie ma cząsteczek ...

Cukrzyca jest przyczyną wielu problemów zdrowotnych, m.in. nefropatii cukrzycowej. Jest to przewlekła niewydolność nerek, która wymaga niestety dializoterapii. Choroba powstaje w wyniku strukturalnego uszkodzenia nerki, co jest niewątpliwie konsekwencją podwyższonego stężenia cukru we krwi.<br />
<br />
Badania dowodzą, że nefropatia występuje u 9% chorych na cukrzycę typu 1 wieku 15-60 lat oraz u 16% chorych na cukrzycę typu 2. W przypadku cukrzycy typu 2 upośledzenie funkcji nerek ma miejsce już na początku przebiegu choroby.<br />
<br />
Chorobę może powodować m.in.: nadciśnienie tętnicze, które przyspiesza proces uszkodzenia nerek. Niewątpliwie duże znaczenie odrywają czynniki genetyczne. W konsekwencji, procesy zachodzące w nerce przyczyniają się do następujących zmian: wydalanie albumin z moczem, występowanie białkomoczu oraz zaburzenia funkcji filtracji narządu.

Leiszmanioza to groźna choroba tropikalna, rozprzestrzeniona w różnych rejonach Azji, Ameryce Południowej i Afryce. Występuje również w krajach basenu Morza Śródziemnego. Choroba pasożytnicza ma ...

Leiszmanioza skórna u dorosłego człowieka.&nbsp;

Chłoniaki to nowotwory tkanki limfatycznej. Wyróżnia się tu ziarnicę złośliwą ( chłoniak Hodgkina ) i chłoniaki nieziarnicze. W trakcie choroby dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych. Komórki ...

Chłoniaki mają charakter złośliwy. Najczęściej leczy się je za pomocą chemioterapii lub też stosuje się leczenie operacyjne.

Rak wątroby jest piątym co do częstości występowania nowotworem, będącym przyczyną zgonów na całym świecie. Częściej dopada mężczyzn niż kobiety. Jego pierwsze objawy trudno rozpoznać. Można ...

Na zdjęciu widoczny duży guz o wywiniętych brzegach, z licznymi owrzodzeniami.

Żylaki przełyku nie stanowią choroby sensu stricto, lecz są objawem innych schorzeń. Najczęściej rozwijają się z powodu marskości wątroby. Przełyk łączy gardło z żołądkiem i ma charakter ...

Wirusowe choroby weneryczne (czyli choroby przenoszone drogą płciową wywoływane przez wirusy) mogą być dość niegroźne – tak jak kłykciny kończyste czy opryszczka genitaliów – lub w większości ...

Wirus HPV to najczęstszy wirus przenoszony podczas stosunku seksualnego.

Marskość wątroby (ang. liver cirrhosis) to problem zdrowotny, który ma charakter przewlekły i rozwija się jako stan zejściowy wielu chorób wątroby. W czasie rozwoju tego schorzenia dochodzi do ...

Marskość wątroby to przewlekła choroba rozwijająca się w ukryciu. Polega na zmianie zwyrodnieniowej i ogniskowej komórek wątrobowych oraz nadmiernego rozrostu tkanki łącznej. Następuje uszkodzenie miąższu narządu, w rezultacie zaburzeniu ulegają podstawowe funkcje wątroby.<br />
<br />
Marskość wątroby jest skutkiem wielu procesów patologicznych zachodzących w organizmie, m.in.: wirusowego zapalenia wątroby, alkoholizmu, zaburzeń immunologicznych i metabolicznych.<br />
<br />
Objawy choroby są mało charakterystyczne. Początkowo obserwuje się utratę apetytu, ubytek masy ciała i skłonności do zaparć z biegunką. Czasami pojawiają się nudności i senność. Następnie obserwuje się rumień dłoni i opuszek palców, pojawiają się bóle w prawym podżebrze i wzdęcia w jamie brzusznej. W ostatnim etapie choroby może dojść do skazy krwotocznej oraz ogólnych obrzęków.

Żółtaczka nie jest chorobą, a jedynie jej objawem polegającym na zażółceniu skóry, białek oczu i błon śluzowych w wyniku podwyższonego stężenia bilirubiny we krwi. Zmienia się także kolor moczu, ...

Wirus HAV powoduje zapalenie wątroby typu A. Ten typ nazywany jest także żółtaczką pokarmową.

Otyłość jest uważana za pandemię XXI wieku. Częstość występowania otyłości na świecie gwałtownie wzrasta. W USA w latach 1991-2003 liczba osób otyłych zwiększyła się od 15% do 25%. W Polsce ...

Otyli chorują na choroby krążenia, cukrzycę typu 2, obturacyjny bezdech senny, nowotwory, zapalenie kości i stawów przez obciążenie wynikające z nadwagi.

Wątroba jest jednym z największych i najważniejszych narządów naszego ciała. Niestety, ze względu na swój udział w wielu procesach, szczególnie w metabolizmie toksyn, jest ona narażona na trwałe ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Swędzenie i zmiany skórne na prąciu

Odpowiada: lek. med. Anna Syrkiewicz

Jak leczyć ruchomą nerkę?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Kiedy wykonać zabieg korekcji wędzidełka?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Kiedy wykonać korekcję wędzidełka?

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »