Wycięcie odbytu

Weryfikacja merytoryczna:

Lek. Tomasz Makos - lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu gastroenterologii i onkologii klinicznej.

Wycięcie odbytu to najczęściej stosowana metoda leczenia raka odbytu, która czasem bywa łączona z chemioterapią i radioterapią, w ramach leczenia skojarzonego. Nowotwór odbytu jest najczęściej występującym rodzajem nowotworów jelita grubego (ok. 50%), rozwijającym się częściej u mężczyzn niż u kobiet. Powstaje  najczęściej na podłożu zmian polipowatych, przewlekłych stanów zapalnych i czynników genetycznych. Rozwojowi raka odbytnicy sprzyjają także czynniki środowiskowe, takie jak: niewłaściwa dieta, nieodpowiedni styl życia, palenie papierosów.

Objawy raka odbytnicy

Do najbardziej charakterystycznych objawów raka odbytnicy należą:

• krwawienie (utajone lub jawne) podczas oddawania stolca. Krwawienie jest najczęściej spotykanym objawem zmian nowotworowych odbytu, dlatego każdy pacjent, który zauważył, że stolec pokryty jest jasnoczerwoną krwią, powinien jak najszybciej zgłosić się do lekarza,
• śluz pokrywający stolec,
• zwężone, ołówkowate stolce,
• bóle w dole brzucha,
• uczucie wzdętego brzucha,
• nieregularne wypróżnienia,
• kłopoty z wypróżnieniem,
• chudnięcie i brak apetytu,
• powiększenie wątroby - przerzut raka do tego narządu.

Wszystkie wymienione wyżej objawy nie powinny być bagatelizowane. Warto po zaobserwowaniu krwi na papierze toaletowym skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu lub z lekarzem gastrologiem. Często już po pierwszym badaniu poprowadzą oni ścieżkę diagnostyczną.

Leczenie raka odbytnicy

W celu wczesnego wykrycia raka odbytnicy zaleca się, aby u osób po 50. roku życia, szczególnie u mężczyzn, wykonywać przynajmniej raz w roku badanie per rectum, tj.  zbadanie odbytnicy za pomocą palca. Pomimo iż jest to badanie nieprzyjemne i unikane przez wiele osób, pomaga we wczesnym wykryciu raka odbytu - aż 50% wszystkich guzków i 30% wszystkich nowotworów znajduje się w w zasięgu. Innymi badaniami stosowanymi w celu wykrycia raka odbytu są:

• retroskopia - wziernikowanie odbytnicy,
• USG przezodbytnicze,
• kolonoskopia - wziernikowanie całego jelita grubego,
• wlew kontrastowy doodbytniczy - badanie radiologiczne całego jelita grubego,
• badanie ultrasonograficzne i tomografia komputerowa - te badania przeprowadza się w zaawansowanym stadium nowotworu. 

Operacja raka odbytnicy

Radykalną, ale i najskuteczniejszą, metodą leczenia nowotworu końcowego odcinka jelita grubego jest wycięcie odbytu. Podczas operacji usuwa się nie tylko zmieniony nowotworowo fragment, ale i przylegające do niego okolice, szczególnie tkanką okołoodbytniczą zawierającą węzły chłonne i nacieki nowotworowe. Do najczęściej wykonywanych zabieg usunięcia odbytu należą:

• amputacja brzuszno-kroczowa sposobem Miles'a - polega ona na wycięciu całej odbytnicy wraz ze zwieraczami odbytu. Najczęściej wykonuje się ją od guzów znajdujących się w dolnym odcinku odbytnicy,
• resekcja przednia odbytnicy sposobem Dixona - wykonuje się ją najczęściej w przypadku guza znajdującego się w górnej i środkowej części odbytnicy. Za pomocą brzusznego wycięcia odbytnicy może być leczone aż 85% przypadków nowotworów odbytu.

Czasem, aby zaoszczędzić zwieracze, stosuje się napromieniowanie przedoperacyjne. Wykorzystanie radioterapii pomaga także zmniejszyć masę guza i ograniczyć występowanie wznowień raka odbytnicy.