Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zakażenie dróg moczowych

Zapalenie pęcherza moczowego jest to stan zapalny powodowany przez obecność drobnoustrojów w pęcherzu moczowym. W warunkach fizjologicznych mocz znajdujący się w pęcherzu moczowym jest jałowy. W końcowym odcinku cewki moczowej znajdują się zwykle bakterie, ale najczęściej nie powodują one zakażenia.

1. Zachorowania na zapalenie pęcherza moczowego

Najczęściej na zapalenie pęcherza moczowego chorują dzieci, osoby w wieku podeszłym oraz aktywne seksualnie kobiety. Zasadniczo obserwuje się trzy szczyty zachorowań. Pierwszy występuje w wieku niemowlęcym i u małych dzieci. Drugi – u kobiet w okresie ciąży i połogu, co jest najczęściej spowodowane zmianami hormonalnymi oraz wahaniami pH moczu. Trzeci występuje u mężczyzn i jest najczęściej spowodowany przez przerost gruczołu krokowego

Układ odpornościowy człowieka stanowi naturalną barierę chroniącą przed zakażeniem, zapobiegając namnażaniu się bakterii w układzie moczowym. Mechanizmy odpornościowe to m.in.: odpowiednio niskie pH moczu, obecność specjalnych związków wyściełających błonę śluzową dróg moczowych, wydzielanie do moczu przeciwciał odpornościowych, prawidłowy mechanizm opróżniania pęcherza. Wszystkie stany wpływające na obniżenie odporności organizmu sprzyjają jednocześnie zakażeniu.

2. Przyczyny zapalenia pęcherza moczowego

Niemalże we wszystkich przypadkach zachorowań drobnoustroje dostają się do układu moczowego drogą wstępującą z cewki moczowej. W nielicznych przypadkach patogeny mogą być przeniesione do układu moczowego z innych narządów, z krwią lub limfą.

Drobnoustroje odpowiedzialne za zakażenia to najczęściej bakterie. W około 70% przypadków są to pałeczki jelitowe (Escherichia coli)oraz gronkowiec. Grzybicze zakażenie występuje najczęściej u osób z obniżoną odpornością, długotrwale zażywających antybiotyki lub leki immunosupresyjne, zacewnikowanych albo po innych zabiegach wykonanych na drogach moczowych.

Innymi patogenami odpowiedzialnymi za zakażenie dróg moczowych chlamydie, mykolazmy, dwoinka rzeżączki oraz wirusy. Tego rodzaju drobnoustroje są zwykle przenoszone drogą płciową i zakażenie dróg moczowych przez nie wywoływane stanowi główny problem u kobiet aktywnych seksualnie.

Zakażenie dróg moczowych częściej rozwija się u kobiet niż u mężczyzn ze względu na różnice w budowie anatomicznej dróg moczowych. Ryzyko zakażenia układu moczowego jest także większe w przypadku występowania kamicy moczowej. Kamienie powodują zablokowanie drogi odpływu moczu, podrażniają błonę śluzową, co prowadzi bezpośrednio do powstania stanu zapalnego. Są również dogodnym siedliskiem dla bakterii, które namnażają się na ich powierzchni. Szersze omówienie zagadnienia kamicy nerkowej znajduje się w innym opracowaniu na portalu abcbolbrzucha.pl.

Zakażeniu sprzyjają również inne schorzenia powodujące zaburzenia w odpływie moczu. Są to: wrodzone wady budowy układu moczowego, wsteczny odpływ pęcherzowo-moczowodowy, guzy uciskające na drogi moczowe oraz zaburzenia neurologiczne, powodujące zatrzymanie moczu. Mocz zalegający w drogach moczowych stanowi idealne środowisko dla namnażania się bakterii. Jednocześnie nie są one skutecznie wymywane z układu moczowego wraz ze strumieniem moczu.

Podatność na zachorowanie wzrasta również u kobiet w ciąży i w okresie połogu. Jak wyżej wspomniano, odpowiedzialne za ten stan są zmiany hormonalne, które powodują zmniejszenie napięcia mięśni pęcherza i moczowodów. Istotne znaczenie ma również ucisk powiększającej się macicy na pęcherz moczowy. 

U osób w wieku podeszłym czynnikami sprzyjającymi powstawaniu zakażeń i w konsekwencji stanu zapalnego pęcherza są najczęściej: trudności w utrzymaniu higieny osobistej, zaburzenia w opróżnianiu pęcherza przez powiększony gruczoł krokowy u mężczyzn czy opadanie macicy u kobiet. Również zmniejszona odporność wydaje się mieć duże znaczenie. U osób starszych dodatkowym czynnikiem jest często nadużywanie środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych, które osłabiają mechanizmy obronne organizmu oraz uszkadzają nerki.

Narażeni w sposób szczególny na powtarzające się zakażenia są chorzy na cukrzycę. Cukier, obecny w moczu, stanowi doskonałą pożywkę dla bakterii. Ponadto u chorych z cukrzycą dużą rolę odgrywają osłabienie ogólnej odporności organizmu, a także powikłania neurologiczne, prowadzące do zaburzeń opróżniania pęcherza i rozwoju nefropatii cukrzycowej.

Warto również wspomnieć, że czynnikiem paradoksalnie sprzyjającym zakażeniu jest zacewnikowanie pacjenta, które stosuje się z powodu zastoju moczu. Inne zabiegi przeprowadzane na drogach moczowych również sprzyjają zakażeniu poprzez mechaniczne wprowadzenie bakterii do dróg moczowych.

3. Objawy zapalenia pęcherza moczowego

Objawy osiowe obejmują silny ból brzucha, zlokalizowany w okolicy nadłonowej, oraz przykre uczucie w czasie oddawania moczu. Nie występują bóle w okolicy nerek. Charakterystyczne są także częste parcie na mocz, nietrzymanie moczu u niektórych osób oraz wzrost temperatury do 38°C jako objaw stanu zapalnego.

Zdarza się, że zakażenie pęcherza moczowego może przebiegać jako bezobjawowy bakteriomocz. Charakteryzuje się on obecnością bakterii w drogach moczowych, wykrywaną w badaniu ogólnym i bakteriologicznym moczu, która nie powoduje jednak żadnych dolegliwości u chorego.

4. Rozpoznanie zapalenia pęchrza moczowego

W przypadku stanu zapalnego pęcherza moczowego największe znaczenie ma badanie moczu, a przede wszystkim jego osadu, określenie obecności i liczby leukocytów oraz obecności bakterii. Stwierdzenie w moczu, ze środkowego strumienia, znamiennej bakteriurii, czyli obecności minimum 105 bakterii/ml lub mniejszej ich ilości u osób leczonych antybiotykami albo z klinicznymi objawami zakażenia, stanowi podstawę rozpoznania. W przypadku moczu pobranego z nakłucia nadłonowego każda ilość bakterii upoważnia do postawienia rozpoznania. 

Obecność zwiększonej liczby leukocytów w osadzie moczu, przy jednoczesnej obecności znamiennej liczby bakterii, potwierdza stan zapalny. Istotne jest, że leukocyturia (u osób z jałowym moczem) stwierdzana jest zwykle u osób zakażonych dwoinką rzeżączki czy w nierzeżączkowym zapaleniu cewki moczowej. 

Badanie bakteriologiczne, tzw. posiew moczu, ma na celu zidentyfikowanie rodzaju bakterii wywołujących zapalenie oraz ich wrażliwości na różne antybiotyki, aby zoptymalizować leczenie.

W przypadku nawracającego zapalenia pęcherza moczowego lub przy podejrzeniu nieprawidłowości w układzie moczowym zalecane jest wykonanie badań obrazujących drogi moczowe, takich jak: USG jamy brzusznej, urografia czy ureterocystografia mikcyjna.

5. Leczenie zapalenia pęcherza moczowego

Przy właściwym leczeniu objawy ustępują w ciągu kilku dni. W przypadku bezobjawowego bakteriomoczu zakażenie najczęściej ustępuje samoistnie, jednakże przy współistnieniu wad układu moczowego lub innych schorzeń może dojść do rozwoju objawów klinicznych. Należy podkreślić, że w przypadku bezobjawowego bakteriomoczu u kobiet w ciąży, dzieci i osób wykazujących przeszkodę w odpływie moczu bezwzględnie wskazane jest prowadzenie leczenia.

Zasadniczo, postępowanie w stanie zapalnym pęcherza moczowego polega na leczeniu przyczynowym, polegającym na usunięciu przeszkody w odpływie moczu lub wyeliminowaniu i leczeniu czynników sprzyjających zakażeniu. W pozostałych przypadkach postępowanie polega na leczeniu objawowym. Zaleca się: leżenie, przyjmowanie co najmniej 2 litrów płynów na dobę, regularne wypróżnianie pęcherza, utrzymywanie właściwej higieny osobistej, unikanie zaparć oraz odstawienie leków przeciwbólowych uszkadzających nerki. 

W przypadku zapalenia pęcherza moczowego niepowikłanego, tzn. występującego u osób bez czynników predysponujących, leczenie polega na podaniu antybiotyków, głównie z grupy cefalosporyn, bez potrzeby wykonywania antybiogramu. Za dobre efekty terapeutyczne uznaje się ustąpienie dolegliwości bólowych oraz gorączki w ciągu 24 godzin. Po zakończeniu leczenia zaleca się wykonanie kontrolnego badana ogólnego moczu.

W przypadku zapalenia pęcherza moczowego powikłanego u osób, u których występują czynniki predysponujące, leczenie polega na podaniu antybiotyków po uprzednim wykonaniu posiewu moczu i antybiogramu pokazującego, na który lek dana bakteria jest wrażliwa. 

W przypadku zakażeń dróg moczowych bardzo często dochodzi do nawrotów. Za nawrót uważa się wystąpienie zakażenia tym samym gatunkiem bakterii w ciągu 3 tygodni od zakończenia leczenia zapalenia pęcherza moczowego, jeśli po leczeniu mocz był jałowy. Wznowa świadczy o nieskuteczności leczenia i występuje najczęściej u pacjentów z współistniejącymi innymi schorzeniami dróg moczowych lub z osłabioną odpornością.

Nadkażenie natomiast występuje zwykle tydzień po skutecznym leczeniu stanu zapalnego i jest spowodowane innym rodzajem bakterii.

Bibliografia

  • Andrzej Borkowski, Urologia, PZWL 2008
  • Justice S., Hunstad D., Seed P., Hultgren S. (2006), Filamentation by Escherichia coli subverts innate defenses during urinary tract infection. Proc Natl Acad Sci USA
  • Raz R., Stamm W. (1993), A controlled trial of intravaginal estriol in postmenopausal women with recurrent urinary tract infections. N Engl J Med
  • Meijlink Jane M. (2007), Painful Bladder Syndrome/Interstitial Cystitis: Diagnosis[and]Treatment, [za:] www.painful-bladder.org
  • Nietrzymanie moczu u kobiet. Patologia, diagnostyka, leczenie, pod red. Tomasza Rechbergera i Jerzego A. Jakowickiego, Lublin
  • Cranberry and urinary tract infections: slightly fewer episodes in young women, but watch out for interactions. „Prescrire international”
  • Bruyere F., Use of cranberry in chronic urinary tract infections, „Médecine et maladies infectieuses” (lipiec 2006)
Lekarz Aleksandra Katarzyńska,
Komentarze (2)
~kobieta cierpiąca
~kobieta cierpiąca

wiec jakie leki na to stosowac???????? a co jesli do mnie choroba powraca co jakis czas... co to moze oznaczac???pomuzcie mi prosze

Odpowiedz
~Julka154
~Julka154

Witam, mam do sprzedania Ginjal Złoty Konik, oryginalny z hologramami swiadczacymi o autentycznosci leku. Kraj pochodzenia Indonezja, prod. IKONG Pharmaceutical. Posiadam 5 opakowan, pozostalych po udanej kuracji. Data waznosci do 2017r. Skład, producent I osoby ktore stosowaly gwarantuja skutecznosc leczenia schorzen ukladu moczowego, kamicy nerkowej, kamicy zolciowej, w Dnie moczanowej oraz w stanach zapalnych drog moczowych. Cena 110zl za opakowanie. Zainteresowanych proszę o kontakt: julka154@wp.pl Pozdrawiam

Odpowiedz

Dyskusje na forum

zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego - najnowsze pytania

Artykuły Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego
Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego (ZUM) to występujące często, przykre i dokuczliwe schorzenie infekcyjne, mogące doprowadzić nawet do stanów zagrażających życiu. Niestety bardzo często przebiegają one cicho i podstępnie, bez żadnych szczególnych objawów.

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Zdrowotne właściwości żurawiny

Zapalenie pęcherza to bardzo nieprzyjemna dolegliwość, dotycząca przede wszystkim kobiet. Infekcja często powraca, szczególnie latem. Dlatego warto jest dowiedzieć się czegoś na temat sposobów jej leczenia. Domowym sposobem na tę dolegliwość jest...

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Botoks likwiduje problemy z pęcherzem!

Osoby z nadczynnym pęcherzem ciągle odczuwają w nim ucisk, przez co nie są w stanie kontrolować potrzeby oddawania moczu. Ogólnodostępne leki na tę dolegliwość nie są wystarczająco efektywne. Na szczęście, naukowcom udało się opracować skuteczniejszą...

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Przeziębiony pęcherz

Przeziębiony pęcherz

Przeziębiony pęcherz to dolegliwość, na którą częściej zapadają kobiety niż mężczyźni. Wszystkiemu winna jest inna budowa organizmu. Zapalenie pęcherza bywa nazywane "chorobą miesiąca miodowego". Dlaczego? Z powodu kolejnej możliwości złapania...

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

UroFuraginum na zapalenie układu moczowego

Artykuł sponsorowany Właśnie pojawił się UroFuraginum – pierwszy lek zawierający furaginę dostępny bez recepty. Substancja ta leczy infekcje dolnych dróg moczowych. Jest to szczególnie dobra wiadomość dla kobiet, które zmagają się z nawracającymi...

Zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Sposoby na infekcje dróg moczowych

Infekcje dróg moczowych zaczynają się zupełnie niewinnie. Początkowo odczuwa się niewielkie pieczenie w czasie oddawania moczu. Z czasem zaczynają się częste wizyty w toalecie, silne parcie na pęcherz i to okropne uczucie niemożności jego opróżnienia.

Zapalenie pęcherza moczowego

Infekcje dróg moczowych

Zakażenia dróg moczowych częściej dotykają kobiety niż mężczyzn. U kobiety drogi moczowe są inaczej zbudowane. Cewka moczowa u kobiet jest znacznie krótsza i przez to bakterie mają

Zapalenie pęcherza moczowego

Żurawina na infekcje dróg moczowych

Preparaty, suplementy diety i produkty spożywcze na bazie żurawiny są również coraz bardziej znane i coraz częściej stosowane w Europie, w tym także w Polsce. Sok z żurawiny nie ty

Onkologia

Nowotwory dróg moczowych

Nowotwory dróg moczowych to najczęściej brodawczaki lub rak pęcherza moczowego. Rozwijają się długo i mogą nie dawać żadnych objawów, dopiero krwiomocz, brodawczaki pęcherza lub kamica mogą sygnalizować jakieś zmiany. Zdarza się, że z moczem wydalane...

Ziołolecznictwo

Leczenie zapalenia dróg moczowych ziołami

Ziołolecznictwo, do leczenia zapalenia dróg moczowych, wykorzystuje skrzyp polny, brzozę brodawkowatą lub nawłoć pospolitą. Zioła stosowane w leczeniu infekcji dróg moczowych S

lekarzy jest teraz online

Zapytaj lekarza
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500