Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego

Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego wywołuje poważne schorzenia i wymaga natychmiastowego leczenia. Ze względu na specyficzny charakter tego układu, objawy i przebieg zakażenia mogą być różne. Zakażenie OUN u dzieci powoduje ostre zaburzenia neurologiczne, które mogą kończyć się poważnymi powikłaniami i trwałym kalectwem. W wyniku zakażenia pojawia się stan zapalny ośrodkowego układu nerwowego.

Przyczyny zakażenia ośrodkowego układu nerwowego

Do zakażenia OUN często dochodzi wskutek przedostania się czynników zakaźnych poprzez krew z innych rejonów ciała objętych zapaleniem (zapalenie dróg oddechowych, zapalenie zatok lub ucha środkowego) bądź przez ciągłość (np. z zatok, z ucha środkowego czy z kości czaszki). Ośrodkowy układ nerwowy może ulec zakażeniu bakteriami (meningokoki, pneumokoki), wirusami, grzybami lub pierwotniakami.

Do najczęściej wywoływanych chorób w wyniku zakażenia OUN zaliczamy:

  • ostre zapalenie rogów przednich rdzenia (choroba Heinego i Medina) – to choroba wirusowa układu nerwowego. Wirusem poliomyelitis można zarazić się drogą pokarmową. Jednak dzięki szczepieniom, praktycznie już nie występuje. Okres jej wylęgania obejmuje ok. 3 tygodni. Choroba często kończy się śmiercią lub kalectwem.
  • bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – występuje najczęściej u noworodków i niemowląt. Chorobę wywołują głównie bakterie. Do zajęcia opon mózgowo-rdzeniowych najczęściej dochodzi drogą krwiopochodną z jamy nosowo-gardłowej, rzadziej skóry lub pępka. Wady rozwojowe i szczeliny kostne po urazach też mogą się do tego przyczyniać.

Objawy zakażenia ośrodkowego układu nerwowego

Objawy zakażenia mogą być różne, w zależności od dokładnej przyczyny czy też wieku chorego. Do najczęściej występujących zaliczamy:

Pojawiają się także objawy ogólne, do których zaliczamy: gorączkę, osłabienie, bóle mięśniowe, potliwość, przyspieszenie lub zwolnienie akcji serca, a także wybroczyny na skórze.

Objawy choroby u noworodków są mało charakterystyczne. Najpierw następuje ogólne pogorszenie stanu dziecka, którego nie da się wyjaśnić, spadek lub zwiększenie aktywności, zaburzenia oddychania, gorączka, obniżenie temperatury, a także oczopląs, drgawki, odgięciowe ułożenie głowy. U niemowląt występuje wysoka gorączka, która nie reaguje na dostępne leki przeciwgorączkowe, wymioty, przeczulica, ciemiączko jest wypukłe, tętniące szybko. Starsze dzieci odczuwają bóle głowy, złe samopoczucie, pojawia się gorączka, wymioty, sztywność karku.

Diagnostyka i leczenie zakażenia ośrodkowego układu nerwowego

Diagnozę stawia się po punkcji lędźwiowej i badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego. Z badań laboratoryjnych wykonuje się m.in.: wskaźniki stanu zapalnego: CRP, OB, prokalcytoninę, elektrolity, morfologię krwi obwodowej, badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, posiew krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego, a z badań obrazowych: tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny głowy.

Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego wymaga leczenia szpitalnego. Stosuje się leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, antybiotyki, leki przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwpierwotniakowe (w zależności od drobnoustroju). Leczenie objawowe polega na zapobieganiu obrzękowi mózgu. W niektórych przypadkach stosowane jest leczenie operacyjne (np. przy powstaniu ropni mózgu, ropniaków itd.).

Przypisy
Lehmann-Horn F., Ludolph A. NEUROLOGIA - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-50-7
Prusiński A. Neurologia praktyczna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3125-7
Prusiński A. (red.), Neurologia w praktyce klinicznej - zasady diagnostyki i postępowania, Czelej, Lublin 2006, ISBN 83-89309-71-8

Artykuły Zakażenie ośrodkowego układu nerwowego

Rezonans magnetyczny jest to nowoczesna i bardzo dokładna metoda przedstawienia przekrojów narządów wewnętrznych człowieka we wszystkich płaszczyznach. Inne stosowane skróty i nazwy określające tę ...

Ultrasonografia, czyli popularnie używany skrót USG, to badanie, dzięki któremu można uzyskać obraz narządów i tkanek organizmu ludzkiego. Obecnie jest to najpopularniejsze badanie obrazowe ...

USG jest metodą łatwo dostępną, nieinwazyjną i wiąże się z niewielkimi kosztami.

Kalendarz szczepień jest to zbiór zaleceń specjalistów chorób zakaźnych, ustalany przez Główny Inspektorat Sanitarny. Zatwierdzony jest on przez Ministerstwo Zdrowia i publikowany jako Program ...

Dopiero od kilkunastu lat szczepienia masowe pozwalają uniknąć epidemii wielu chorób i jej śmiertelnych skutków. Obecnie propaguje się tworzenie tzw. odporności „zbiorowiskowej”, wykluczającej zachorowania do 90% na danym terenie.

Żółtaczka fizjologiczna, zwana też żółtaczką noworodków, występuje u ponad połowy dzieci urodzonych w terminie oraz u niemal wszystkich wcześniaków. Powoduje ją niedostatecznie jeszcze ...

Noworodek choruje na żółtaczkę w 2 dobie życia, w 4–5 dobie choroba stopniowo zanika, całkowicie ustępuje do 10 dnia.

Wpływ zaburzeń ruchowego rozwoju dziecka na całokształt jego funkcjonowania jest bardzo istotny. Dzieci wykazujące zaburzenia w rozwoju ruchowym charakteryzuje m.in. opóźniony rozwój motoryczny.

Neurologia to dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Jest silnie spokrewniona z psychiatrią i polega na odkrywaniu przyczyn uszkodzenia systemu ...

Neurologia

Aspergillus fumigatus (kropidlak) jest grzybem szeroko rozpowszechnionym w przyrodzie. Występuje szczególnie często w rozkładającej się materii organicznej, wodzie, glebie, na powierzchni roślin. ...

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego polega na pobraniu go przez wkłucie igły punkcyjnej do kanału kręgowego. Płyn poddawany jest ocenie pod względem właściwości fizycznych, chemicznych i ...

Nakłucie lędźwiowe polega na wprowadzeniu igły w odcinku lędźwiowym kręgosłupa.

Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM) to przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, przebiegająca w formie nawrotów i remisji. SM powoduje plamkowate zniszczenie mieliny ...

Plansze z roku 1885 dot. stwardnienia rozsianego.

Przeciwciała IgG i IgM dla różyczki oznacza się w celu potwierdzenia odpowiedniej ochrony przeciw zakażeniu oraz w celu wykrycia istniejącego lub przebytego zakażenia. Badanie można stosować ...

Niedowład kończyn to osłabienie siły i ograniczenie ruchu kończyn, a wynika z uszkodzeń układu nerwowego w obrębie drogi ruchowej. Owa droga przewodzi impulsy nerwowe z kory mózgu do mięśni. ...

Polio (choroba Heinego i Medina) wywoływane jest przez wirus polio, który przenoszony jest drogą pokarmową lub wziewną. W Europie szeroko rozpowszechnione są szczepienia przeciwko tej chorobie, ...

Wirus do organizmu wędruje drogą fekalno-oralną.

Istnieje kilka sposobów pisania nazwy choroby, wywoływanej przez wirus polio. Prawidłowa nazwa to wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego lub łacińska – poliomyelitis. Nazwy ...

Istnieje wiele metod zwalczania bólu, metody inwazyjne stosowane są wówczas, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów oraz gdy stosowane środki farmakologiczne wywołują ...

Niedoczynność przysadki mózgowej to choroba, która jest spowodowana zbyt małym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej. Przysadka mózgowa to niewielki gruczoł położony u podstawy czaszki ...

Ostra, natychmiastowa postać boreliozy, która przebiega w charakterze rumienia na skórze, jest chorobą o łagodnym przebiegu, a jeżeli jest leczona, w 90% dochodzi do zwalczenia infekcji i choroba ...

Powikłania po boreliozie

Opryszczka to ogólne określenie dla całego spektrum zakażeń opryszczkowych. Najczęściej opryszczkę utożsamia się z wykwitami opryszczkowymi w okolicy czerwieni wargowej. Opryszczkę zwykłą lub ...

Wirus opryszczki atakuje niepodziewanie, to często występującą choroba zakaźna skóry. Nie wolno jej lekceważyć, szczególnie w czasie ciąży, ponieważ powikłania są poważne. Według danych, około 80% ludzi na świecie jest zarażona wirusem opryszczki, a u 80% zakażenie ma przebieg bez objawów. Szacuje się, że ponad 20% kobiet w ciąży na świecie jest nosicielami wirusa HSV, a u 2% tych osób zakażenie ma miejsce w okresie ciąży.<br />
<br />
Opryszczka jest wywołana przez wirus HSV - może być przenoszony drogą kropelkową oraz przez kontakt płciowy. Kiedy kobieta ciężarna nie jest pewna czy miała w przeszłości kontakt z wirusem opryszczki i czy doszło do zakażenia, powinna poinformować lekarza prowadzącego ciążę. Zleci on badania, które pozwolą na wykrycie wirusa i podjęcie odpowiedniego leczenia.

Szczepionka na kleszczowe zapalenie mózgu zalecana jest osobom przebywającym na terenach częstego występowania choroby oraz pracującym w lasach. Schemat podawania szczepionki obejmuje 3 dawki i ...

Szczepienie przeciwko KZM

Zaburzenia rytmu serca następują wtedy, gdy zakłócona zostanie prawidłowa częstość i miarowość pracy narządu. Zaburzenia te polegają bądź na zmianie częstości pracy serca, tzn. jej przyspieszeniu ...

W badaniu EKG zanotowano częstoskurcz komorowy.

Nadciśnienie może wystąpić samoistnie lub też być wynikiem istniejącej innej choroby. Najczęściej dotyka osób, u których wystąpiła nadwaga oraz tych, których członkowie rodziny cierpią na to ...

Nadciśnienie tętnicze może być niebezpieczne dla zdrowia i powodować następujące powikłania:<br />
- choroba niedokrwienna i zawał mięśnia sercowego,<br />
- udar mózgu,<br />
- niewydolność nerek,<br />
- tętniak aorty,<br />
- retinopatia,<br />
- miażdżyca.<br />
<br />
W Polsce na nadciśnienie tętnicze choruje ok. 20% dorosłej populacji. Choroba najczęściej jest wykrywana podczas rutynowego badania kontrolnego. W zależności od normy, nadciśnienie tętnicze dzieli się na:<br />
- łagodne - skurczowe (140-159); rozkurczowe (90-99),<br />
- umiarkowane - skurczowe (160-179); rozkurczowe (100-109),<br />
- ciężkie - skurczowe powyżej 180, rozkurczowe powyżej 90,<br />
- izolowane skurczowe - skurczowe powyżej 140, a rozkurczowe poniżej 90.<br />
<br />
Pomiar ciśnienia tętniczego można dokonać samodzielnie w domu za pomocą aparatu automatycznego.

Neurologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)
Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Bóle po lewej stronie brzucha podczas siedzenia

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Co onacza ból po prawej stronie klatki piersiowej?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »