Zapalenie płuc w powikłaniach grypy

Pomimo iż grypa w większości przypadków ulega samowyleczeniu, zdarzają się jej ciężkie powikłania prowadzące do śmierci. Największe ryzyko powikłań po grypie występuje u małych dzieci, osób starszych, pensjonariuszy domów opieki społecznej, chorych na przewlekłe choroby układu oddechowego (astma i POCHP) i sercowo-naczyniowego oraz na inne choroby zaburzające naturalną odporność organizmu. Zdarza się również, że powikłania pogrypowe mogą być przyczyną zapalenia płuc.

Spis treści:
  1. 1. Czym jest grypa
  2. 2. Zapalenie płuc w powikłaniach po grypie 
  3. 3. Grupy szczególnie ryzyka wystąpienia powikłań po grypie
  4. 4. Przebieg grypowego zapalenia płuc
  5. 5. Diagnostyka grypowego zapalenia płuc
  6. 6. Wtórne zapalenia płuc jako powikłanie po grypie
  7. 7. Rozlane włóknienie płuc 
  8. 8. Leczenie grypowego zapalenia płuc
  9. 9. Profilaktyka występowania powikłań grypy

1. Czym jest grypa

Wirus grypy
Wirus grypy Wirus grypy w przyjaznej dla oka formie.


Grypa jest ostrą chorobą gorączkową powodowaną przez wirusy. Na obraz choroby składają się objawy infekcji górnych i dolnych dróg oddechowych oraz objawy ogólne w postaci bólów mięśni, bólów głowy oraz ogólnego osłabienia. Pomimo faktu, że w okresie epidemii choruje do 20% populacji śmiertelność z powodu grypy jest niska i wynosi około 0,1%. Jednak ze względu na dużą zapadalność w okresie epidemii liczba ofiar śmiertelnych może być duża. Najwięcej ofiar śmiertelnych powodują powikłania pogrypowe, do których należą powikłania płucne w postaci zapalenia oraz zaostrzenia przewlekłych chorób płuc lub serca. Powikłania neurologiczne grypy są zdecydowanie rzadsze.

2. Zapalenie płuc w powikłaniach po grypie 

Infekcja grypowa powoduje zniszczenie przez wirusa nabłonka oddechowego, który wyściela drogi oddechowe i jego złuszczenie. Brak nabłonka uwidacznia położone pod nim włókna nerwowe, które odsłonięte są drażnione przez różne czynniki co powoduje wywołanie np. kaszlu. Po infekcji nabłonek ulega stopniowe regeneracji. Jednak w czasie infekcji u niektórych osób, a szczególnie wśród grupy ryzyka infekcja może przenieść się w dół drzewa oskrzelowego i spowodować zapalenie płuc, które jest najczęstszym objawem powikłań po grypie.

3. Grupy szczególnie ryzyka wystąpienia powikłań po grypie

Do grup szczególnego ryzyka wystąpienia powikłań grypy należą osoby:

  • z przewlekłymi chorobami układu oddechowego,
  • z obniżoną odpornością: biorcy narządów i szpiku kostnego,
  • przewlekłymi chorobami sercowo-naczyniowymi,
  • z wadami zastawkowymi serca,
  • chorujące na cukrzycę,
  • w ciąży i w starszym wieku.

4. Przebieg grypowego zapalenia płuc

Wirus zlokalizowany w płucach powoduje oprócz uszkodzenia nabłonka oddechowego także destrukcję ścian pęcherzyków i powstawania w ich świetle krwistej wydzieliny, której objawem jest krwioplucie. Powstawanie grypowego zapalenia płuc należy podejrzewać przede wszystkim, gdy objawy ostrej typowej infekcji grypowej nie ustępują, a nasilają się. Osoba chora czuje się coraz gorzej. Do objawów grypowego zapalenia płuc należą:

5. Diagnostyka grypowego zapalenia płuc

Trzeba pamiętać, że np. u osłabionych osób lub u małych dzieci może dojść do dużego uszkodzenia pęcherzyków płucnych, co utrudnia wymianę gazową. 
W diagnostyce grypowego zapalenia płuc bardzo ważne jest wykonanie zdjęcia RTG, które uwidoczni rozsiane zmiany w płucach, w czasie osłuchiwania stwierdza się charakterystyczne dla zapalenia płuc trzeszczenia. Obecnie w Polsce nie wykonuje się rutynowo badań na obecność wirusa w plwocinie za pomocą badania PCR. Ustalenie rozpoznania, że dane zapalenie płuc jest powodowane przez wirus grypy jest trudne, zwykle stawia się je na podstawie stwierdzanych objawów i epidemiologicznego występowania grypy.

6. Wtórne zapalenia płuc jako powikłanie po grypie

Sytuacja taka występuje u osób, które nie chorowały na grypowe zapalenie płuc, ale wskutek silnego osłabienia organizmu i uszkodzenia nabłonka oddechowego( wiąże się to z uszkodzeniem lokalnych, miejscowych mechanizmów obronnych) przez wirusy grypy dochodzi u nich do nadkażenia bakteryjnego. Kilka dni (2-3) po typowej infekcji grypowej i uzyskaniu poprawy dochodzi do typowego bakteryjnego zapalenia płuc objawiającego się w postaci wysokiej gorączki, ropnej plwociny, niewydolności oddechowej, zmian radiologicznych typowych dla bakteryjnego zapalenia płuc. Z plwociny takich osób hoduje się bakterie: najczęściej jest nią pneumokok i gronkowiec złocisty. W takich przypadkach należy zastosować leczenie antybiotykami skutecznymi wobec danych drobnoustrojów.

7. Rozlane włóknienie płuc 

Grypowe zapalenie płuc może spowodować rozlane włóknienie płuc. Jest to rzadkie powikłanie i zazwyczaj dotyczy zapalenia płuc o ciężkim przebiegu w czasie którego dochodzi do silnego uszkodzenia pęcherzyków płucnych i powstania niewydolności oddechowej powodującej konieczność wentylacji respiratorem. Po infekcji w miejscu prawidłowych pęcherzyków płucnych powstają zmiany włókniste upośledzające wymianę gazową.

8. Leczenie grypowego zapalenia płuc

W łagodnie przebiegających przypadkach grypy  potrzebne jest jedynie leczenie objawowe. U dzieci do 14. roku życia nie można stosować aspiryny ze względu na ryzyko powstanie niewydolności wątroby w przebiegu zespołu Reya. U osób z ciężkim przebiegiem grypowego zapalenia płuc konieczne jest leczenie lekami (amantadyną, oseltamiwirem, zanamiwirem), które łagodzą przebieg choroby jeśli zostaną zastosowane w ciągu 48h od wystąpienia pierwszych objawów.

9. Profilaktyka występowania powikłań grypy

Mając na uwadze, że powikłania po grypie w szczególności płucne niosą poważne zagrożenie życia i zdrowia warto co rocznie zaszczepić się przeciwko grypie. Skuteczność szczepionki wynosi około 80% i jest ona szczególnie zalecana osobom po 65. roku życia, z chorobami układu sercowego i płucnego oraz z chorobami upośledzającymi odporność takimi jak cukrzyca, choroby wątroby i nerek i chorobami hematologicznymi.

Bibliografia

  • Batura-Gabryel H. Infekcje układu oddechowego, Termedia, Poznań 2009, ISBN 978-83-89825-91-9
  • Antczak A. Wielka interna - pulmonologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60135-76-1
  • Brydak L.B.: Grypa groźna dla każdego. Przewod. Lek. 2003, 7/8: 124-133 Tylżanowska-Kisiel J. Przeziębienie i grypa, Helion, Gliwice 2007, ISBN 978-83-246-0977-2

Źródła zewnętrzne

Porozmawiaj o tym na Forum Zdrowie »
Lubię to!
0

Komentarze

Pytania do specjalistów

Duszący i świszczący kaszel

Dwa lata temu miałam dosłownie to samo co teraz. Najpierw przez długi czas byłam zdrowa, nic mi nie dolegało. Jednak po kilku miesiącach bolał mnie brzuch, usg jednak nic nie wykazało po bólu brzucha, który trwał ok. 2 tygodni zaczęły się objawy, niby...

Gorączka, kaszel, katar - czy to grypa?

Półtora tygodnia temu wydawało mi się że jestem przeziębiony, bolało mnie gardło, miałem katar, kaszel i jednodniową temperaturę 38 stopni... Na drugi dzień gorączki nie miałem - został kaszel, katar, ból głowy oraz stawów, osłabienie - objawy te utrzymywały...

pokaż 5 następnych

Artykuły Układ oddechowy

Zapalenie oskrzeli jako powikłanie grypy
Układ oddechowy Zapalenie oskrzeli jako powikłanie grypy

Wiek szkolny to okres, kiedy występuje najwięcej zachorowań na ostre zapalenie oskrzeli. Co najmniej jeden epizod zapalenia oskrzeli występuje u jednej piątej ogółu dzieci pomiędzy 9 a 15 rokiem życia. Na ostre zapalenie oskrzeli każdego roku...

Zapalenie krtani po przebytej grypie
Układ oddechowy Zapalenie krtani po przebytej grypie

Zapalenie krtani to schorzenia dotyczące zarówno dzieci, jak i dorosłych, lecz mające w zależności od wieku różne objawy i nieco odmienny przebieg. Do ostrych chorób dolnych dróg oddechowych należą: zespół krupu,...

Niewydolność oddechowa w przebiegu grypy
Układ oddechowy Niewydolność oddechowa w przebiegu grypy

Grypa to ostra choroba wirusowa powodowana przez wirusy z grupy Orthomyxoviridae. Klasycznymi objawami grypy jest nagły początek choroby, z gorączką, dreszczami i bólami mięśni. Tak opisany przebieg grypy, bez powikłań, dotyczy większość...

Zapalenie płuc
Alergologia i pulmonologia Zapalenie płuc

Zapalenie płuc to stan zapalny miąższu płucnego, w czasie którego dochodzi do charakterystycznego wysięku. Konsekwencją choroby jest zmniejszenie powierzchni płuc, duszność, przyspieszony oddech, czasem sinica. Zapalenie płuc może być wynikiem...

Układ krążenia Zapalenie osierdzia jako powikłanie grypy

Zapalenie osierdzia jest chorobą, w której proces chorobowy – zapalny dotyka blaszek osierdzia, czyli „worka”, w którym znajduje się mięsień sercowy, często z jednoczesnym gromadzeniem się w nim płynu. Przyczyn takiego...

Płatowe zapalenie płuc
Alergologia i pulmonologia Płatowe zapalenie płuc

Płatowe zapalenie płuc powoduje bakteria paciorkowiec - dwoinka zapalenia płuc (Streptococcus pneumoniae). Choroba rozwija się w dość gwałtowny sposób, przede wszystkim u osób z obniżoną odpornością organizmu. Jest ona rzadziej spotykana...

Alergia dróg oddechowych Alergiczne zapalenie płuc

Alergiczne zapalenie płuc to schorzenie, które dotyczy dzieci z rodzin alergicznych. Jak odkryć tę chorobę płuc? To nie jest proste, gdyż alergiczne zapalenie płuc często przebiega bez gorączki. Najczęściej dziecko kaszle, ma trudności w oddychaniu...

Powikłania grypy
Grypa Powikłania grypy

Grypa jest wirusową chorobą zakaźną, przenoszoną drogą kropelkową. Jej przebieg jest z reguły ostry, zmuszający do położenia się do łóżka. Główne objawy to wysoka gorączka sięgająca nawet 40 st. C, dreszcze (wynikające z gorączki), ból...

Przyczyny grypy
Grypa Przyczyny grypy

Co to jest wirus grypy? Trudno powiedzieć, bo bardzo szybko mutuje i niełatwo za nią nadążyć. Co roku jest inna, ponieważ zmieniają się wirusy, które ją wywołują. Nie mają nawet stałego kształtu. Należą do rodziny Orthomyxoviridae, do typu A, B...

Leczenie grypy
Grypa Leczenie grypy

Grypa to infekcja wirusowa, która zwana jest przez naukowców ostatnią niekontrolowaną plagą ludzkości! Warto więc robić wszystko, aby uniknąć zakażenia. Gdy jednak do niego dojdzie, metod do walki, na szczęście jest wiele. Wśród nich...

pokaż 10 następnych