Zasady przechowywania żywności

Weryfikacja merytoryczna:

Mgr Aneta Kościołek - dietetyk, biotechnolog, specjalista ds. zdrowia publicznego. Doktorantka Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Odpowiednie przechowywanie żywności jest niezwykle ważne - zarówno ze względów higienicznych, zdrowotnych, jak również naszego bezpieczeństwa. Ponadto pozwala na zminimalizowanie problemu marnowania pokarmu. Wprowadzenie zasady odpowiedniego przechowywania żywności pozwala również na lepsze planowanie posiłków, gdyż dzięki nim wiadomo, które produkty żywnościowe należy zjeść, aby się nie zepsuły. Znając zasady przechowywania żywności, możemy przygotować wspaniałą potrawę z resztek pozostałych posiłków bez strachu, że mogą nam zaszkodzić i w ten sposób możemy zaoszczędzić trochę pieniędzy. Ważne tylko, aby kontrolować terminy przydatności do spożycia.

Jak przechowywać żywność?

Właściwe i zdrowe przechowywanie żywności kieruje się 3 głównymi zasadami: właściwy wybór miejsca przechowywania żywności, dobranie odpowiedniej temperatury oraz przechowywanie jedzenia we właściwych granicach czasowych.

Termin przydatności do spożycia to dla nas najważniejsza informacja, zamieszczona na etykiecie produktu. Wiele osób twierdzi, że potrafi określić, czy żywność nadaje się do jedzenia po samym jej wyglądzie i zapachu, jednak znacznie bezpieczniejsze jest przestrzeganie dat przydatności do spożycia. Wtedy mamy pewność, że nic nie zaszkodzi nam ani naszej rodzinie. Chociaż w wielu przypadkach przekroczenie tej daty nawet o kilka dni nie zrobi dużej różnicy, to w przypadku produktów o krótkim terminie ważności (jeśli chodzi na przykład o jogurty, świeże soki, pieczywo, produkty garmażeryjne, wędliny), daty tej powinno się dokładnie pilnować. Jeśli zaś chodzi o resztki z obiadu i ugotowane produkty, regułą jest nieprzetrzymywanie ich w lodówce dłużej niż 3 dni. Jeśli danie zawiera „świeże” składniki, takie jak śmietana czy ryba, najlepiej je spożyć w dniu przygotowania lub następnego dnia, lecz nie później.

Warunki przechowywania żywności

Z reguły świeże, surowe lub gotowane produkty najlepiej jest przechowywać w lodówce lub zamrażarce. Resztki z posiłku można wstawić do lodówki, jeśli planujemy je zużyć w ciągu najbliższych dwóch dni. Jeśli jednak nie mamy zamiaru ich jeść przez ten czas, najlepszym rozwiązaniem będzie pozostawienie ich w zamrażarce. Dzięki temu jedzenie się nie zmarnuje, a my w razie potrzeby będziemy mieli gotową porcję domowej potrawy do odgrzania.

Miejsce przechowywania produktu w samej lodówce ma również duże znaczenie. Na górnych półkach temperatura jest z reguły wyższa niż na dolnych, dlatego jest to idealne miejsce na mleko, kefiry, jogurty zawierające dobroczynne bakterie - ginące, gdy jest zbyt zimno. Produkty o krótkiej trwałości, takie jak biały ser, twarożek, pokrojona wędlina czy ugotowana zupa najlepiej przechowywać na środkowej półce. Z kolei dolna półka najlepsza jest na warzywa i owoce. Maliny czy truskawki można przechowywać dzień lub dwa, a sałatę i szczypiorek nawet kilka dni. Dolna szuflada jest również idealna na twarde sery w pojemnikach, które właśnie w tym miejscu najlepiej dojrzewają. Na bocznych półkach przechowuje się olej roślinny, słoiki z przetworami, soki w kartonach, ketchup i jajka. Warto pamiętać, aby jajka przechowywać niemyte, gdyż wtedy mogą stać w lodówce nawet do 3 tygodni. Skorupki jajek pokryte są naturalną warstwą ochronną, która zabezpiecza przed wniknięciem drobnoustrojów.

Temperatura i czas przechowywania żywności

Niezwykle ważne jest właściwe ustawienie temperatury w lodówce i zamrażarce. Z jednej strony nie chcemy, aby żywność przechowywana w lodówce pokryła się warstwą lodu, a z drugiej - nie jest wskazane, aby lody trzymane w zamrażarce były w stanie płynnym.
Przechowując poszczególne produkty żywnościowe, warto kierować się poniższymi zasadami:

• Mięso – w stanie surowym powinno być trzymane w temperaturze od 0 do 2°C, a wcześniej należy je dokładnie umyć, osuszyć i włożyć do pojemnika. Można je przechowywać do 2 tygodni. Porcjowane i w torebce foliowej może leżeć w zamrażalniku nawet do 3 miesięcy.
• Ryby i owoce morza – w lodówce mogą spędzić do 2 dni, jednak nie powinny leżeć w pobliżu masła lub serów, gdyż mogą one nabrać nieprzyjemnego zapachu. Rybę wędzoną przed wstawieniem do lodówki trzeba wcześniej zamknąć w szczelnym pojemniku. Z kolei surowe ryby i owoce morza można przechowywać w zamrażarce nawet do ośmiu miesięcy.
• Nabiał – nie powinien być przechowywany w lodówce dłużej niż kilka dni. Wyjątkiem jest pasteryzowane mleko i mleczne napoje w kartonach – można je przechowywać do kilku miesięcy. Warto pamiętać, że nabiału nie należy zamrażać – po rozmrożeniu nie nadaje się do spożycia.
• Tłuszcze – olej i oliwę przechowuje się w temperaturze 6-7°C do trzech miesięcy. Z kolei tłuszcze w formie stałej należy trzymać w szklanych lub kamionkowych pojemnikach.
• Produkty zbożowe – mąkę, kaszę i płatki trzymamy w słojach lub plastikowych pojemnikach w szafkach, natomiast najlepszym miejscem na pieczywo jest drewniany lub plastikowy chlebak. Pieczywo można również przechowywać w zamrażalniku nawet przez kilka miesięcy.
• Owoce i warzywa – można je przechowywać w zamrażalniku nawet przez cały rok. Wyjątkiem są warzywa kapustne, których struktura zostaje uszkodzona pod wpływem zbyt niskiej temperatury.

Szkoda by było wyrzucać porcję pysznej, domowej lazanii, lecz jednocześnie możemy się obawiać, że zaszkodzi nam lub innemu członkowi rodziny. Gdy znamy zasady przechowywania żywności, nie mamy już takich dylematów.