Zasiłki dla rodziców

Obecnie osoby wychowujące dzieci mogą ubiegać się o zasiłek macierzyński oraz rodzinny. Prawo do zasiłku macierzyńskiego mogą uzyskać pracownice, które urodziły dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego, czyli w czasie trwania stosunku pracy. Zasiłek rodzinny to forma wsparcia, która ma na celu pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka. Jeśli masz dzieci, a twoja rodzina jest w trudnej sytuacji finansowej, wystąp do urzędu o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Jeśli je uzyskasz, możesz ubiegać się również o różnego rodzaju dodatki z nim związane. Pamiętaj, aby nie przegapić terminu i złożyć wniosek o zasiłek.

Jakie dokumenty są niezbędne do otrzymania zasiłku macierzyńskiego?

Zasiłek macierzyński wypłacany przez ZUS przyznaje się na podstawie następujących dokumentów: skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka (jeśli zasiłek przysługuje za okres od urodzenia dziecka) i zaświadczenia płatnika składek wystawionego na druk ZUS Z-3, a także zaświadczenia pracodawcy o okresie udzielanego urlopu macierzyńskiego w przypadku pracownic lub zaświadczenia płatnika składek na druku ZUS Z-3a, gdy chodzi o pozostałych ubezpieczonych.

Kto wypłaca zasiłek macierzyński?

Pracodawca wypłaca zasiłek macierzyński, jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych pracowników. Pracownica w tym przypadku powinna zgłosić się o wypłacenie zasiłku z tytułu urodzenia dziecka do swojego pracodawcy. Jeśli natomiast pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych, dokumenty potrzebne do otrzymania zasiłku należy złożyć do terenowej jednostki organizacyjnej ZUS właściwej ze względu na siedzibę płatnika składek, czyli pracodawcę.

Termin wypłacenia zasiłku macierzyńskiego

Wypłata zasiłku z tytułu urodzenia dziecka następuje nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia niezbędnych dokumentów. Gdy pracownicy odmawia się przyznania prawa do zasiłku macierzyńskiego, może się ona odwołać do Rejonowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Na odwołanie się przysługuje czas 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji.

Komu i jak długo przysługuje zasiłek macierzyński?

Zasiłek jest wypłacany przez cały czas trwania urlopu macierzyńskiego. Zatem zasiłek może być wypłacany przez 20 tygodni (gdy kobieta urodziła jedno dziecko przy jednym porodzie), 31 tygodni (gdy kobieta urodziła dwoje dzieci przy jednym porodzie), 33 tygodnie (gdy kobieta urodziła troje dzieci przy jednym porodzie), 35 tygodni (gdy kobieta urodziła czworo dzieci przy jednym porodzie) lub 37 tygodni (gdy kobieta urodziła pięcioro i więcej dzieci przy jednym porodzie).

Zasiłek macierzyński przysługuje również wtedy, gdy dziecko urodzi się martwe lub wymaga długiej hospitalizacji w szpitalu. Jeśli urodzi się martwe dziecko lub zgon dziecka nastąpi przed upływem 8 tygodni od porodu, pracownicy przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres 8 tygodni po porodzie, nie krócej niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Jeśli śmierć dziecka nastąpi po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do zasiłku macierzyńskiego przez czas 7 dni od dnia zgonu dziecka. Jeśli jedno z kilkorga dzieci urodzonych przy jednym porodzie zmarło w czasie pierwszych 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje zasiłek wypłacany przez okres odpowiedni do liczby dzieci pozostałych przy życiu.

Gdy dziecko wymaga długotrwałej hospitalizacji, a pracownica pobierała zasiłek macierzyński przez czas 8 tygodni po porodzie, może pozostały zasiłek wykorzystać w późniejszym terminie, na przykład po wypisaniu dziecka ze szpitala. W sytuacji, gdy matka decyduje się na oddanie dziecka innej osobie, ma prawo do zasiłku macierzyńskiego do dnia oddania dziecka, jednak nie krócej niż przez okres 8 tygodni po porodzie.

Komu przysługuje zasiłek rodzinny?

Osoba uprawniona do zasiłku, to:

• obywatel polski,
• cudzoziemiec posiadający obywatelstwo państwa członkowskiego UE lub EOG,
• cudzoziemiec przebywający na terenie Polski, mający status uchodźcy.

Wniosek o zasiłek rodzinny mogą uzyskać:

• rodzice lub jedno z rodziców,
• opiekun prawny dziecka,
• opiekun faktyczny dziecka,
• osoba ucząca się, tj. osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub z zasądzeniem od rodziców na rzecz tej osoby alimentów, jeżeli wyrok sądu orzekający alimenty został wydany przed osiągnięciem niepełnoletności.

Prawo do zasiłku rodzinnego a wiek dziecka

Zasiłek rodzinny przysługuje na dzieci:

• do ukończenia przez dziecko 18. roku życia,
• nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia dziecka, jeśli uczy się w szkole,
• do 24. roku życia, jeśli dziecko kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyższej i ma orzeczony umiarkowany albo znaczny stopień niepełnosprawności.

Za dziecko uważa się:

• dziecko własne,
• dziecko przysposobione, w sprawie którego toczy się postępowanie o adopcję,
• dziecko znajdujące się pod opieką prawną.

Jeśli w trakcie brania zasiłku rodzinnego dziecko ukończy: 18., 21. lub 24. rok życia, zasiłek rodzinny przysługuje także za miesiąc, w którym dziecko ukończyło ten wiek.

Kiedy nie przysługuje zasiłek rodzinny?

Zasiłek rodzinny, wychowawczy nie przysługuje, jeżeli:

• nauka w szkole odbywa się w systemie eksternistycznym, korespondencyjnym,
• dziecko lub osoba ucząca się pozostaje w związku małżeńskim, nawet jeśli małżeństwo zostało zawarte między osobami uczącymi się w szkole,
• dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej lub instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie,
• pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko.

Zasiłek dla samotnie wychowujących dziecko

Zasiłek rodzinny nie przysługuje również osobie samotnie wychowującej dziecko, która dostaje świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica. Osoba ta otrzyma jednak zasiłek rodzinny, jeśli:

• rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
• ojciec dziecka jest nieznany,
• powództwo o ustalenie świadczeń alimentacyjnych od drugiego rodziców zostało oddalone.

Za osobę samotnie wychowującą dziecko uznaje się:

• pannę,
• kawalera,
• wdowę,
• wdowca,
• osobę rozwiedzioną.

Jakie dokumenty należy złożyć, by uzyskać prawo do zasiłku?

Aby otrzymać zasiłek rodzinny, musisz złożyć do urzędu następujące dokumenty:

• wniosek o prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego (ZUS),
• kopię dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby uprawnionej,
• kopię skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka,
• zaświadczenie o uczęszczaniu dziecka w wieku powyżej 18 lat do szkoły lub szkoły wyższej,
• orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne.

Zasiłek rodzinny zostanie przyznany, jeśli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 zł. Jeśli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, kwota nie może być większa niż 583 zł. Należy legitymować się wtedy orzeczeniem o niepełnosprawności (w przypadku dziecka do 16. roku życia) lub orzeczeniem o znacznym albo umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (w przypadku starszych dzieci lub osoby pełnoletniej uczącej się). Będąc rodzicem, warto pamiętać o możliwości uzyskania wsparcia finansowego w postaci zasiłków: macierzyńskiego i rodzinnego.