Zatrucia ołowiem

Zatrucie ołowiem to inaczej ołowica. Ostre zatrucia ołowiem są dość rzadkie. Metal wchłaniany jest przez układ oddechowy lub pokarmowy. Ołów działa toksycznie szczególnie na krew, układ nerwowy obwodowy i ośrodkowy,  wydalniczy, płciowy, kostny oraz układ nerwowy autonomiczny. Jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci, u których może wywołać nieodwracalne zaburzenia uczenia się i zachowania.

Objawy zatrucia ołowiem

Pierwsze objawy zatrucia nie są charakterystyczne i można je przypisać wielu różnym dolegliwościom. Objawy ostrego zatrucia ołowiem to początkowo:

• ślinotok,
• metaliczny, słodkawo-cierpki posmak,
• wymioty,
• biegunka,
• ból brzucha,
• bóle głowy,
• osłabienie,
• bezsenność,
• utrata orientacji,
• zaburzenia pamięci,
• delirium,
• rozdrażnienie,
• depresja,
• brak apetytu,
• obniżone libido,
• spowolnienie reakcji,
• problemy z koncentracją.

Później pojawiają się kolejne objawy zatrucia, takie jak:

• kolki jelitowe,
• skurcze mięśni,
• uczucie łaskotania w kończynach,
• anemia,
• zaparcia,
• bladość,
• zimne poty,
• obniżenie temperatury ciała,
• spowolnienie tętna,
• wzrost ciśnienia tętniczego z następowym spadkiem i zapaścią,
• krwiomocz i białkomocz,
• czasem zatrzymanie moczu,
• niekiedy drgawki i śpiączka.

W kolejnym etapie zatrucia pojawiają się: niedokrwistość, osłabienie, bóle mięśni, uszkodzenia układu nerwowego, a także narządów wewnętrznych, takich jak wątroba i nerki. Zatrucie ołowiem uszkadza także krwinki czerwone.

Kontakt z dużą dawką ołowiu u dzieci może wywołać zaburzenia uczenia się, mowy (dziecko może utracić częściowo umiejętności mowy, które już nabyło) i zachowania. Głównymi objawami zatrucia ołowiem u dziecka są: utrata apetytu, ból brzucha, wymioty, utrata wagi, zaparcia, anemia, niewydolność nerek, rozdrażnienie, zawroty głowy, osłabienie, utrata słuchu, spowolnienie wzrostu. Dla dziecka niebezpieczne są mniejsze dawki ołowiu niż dla dorosłych. Należy uważać na farby malarskie zawierające ołów, stosowane dawniej w domach.

Drogi zatrucia ołowiem i sposoby jego leczenia

Do zatrucia ołowiem może dojść poprzez powietrze, wodę, glebę oraz żywność. Ołów może wnikać do organizmu przez dłuższy czas w niewielkich ilościach lub przez krótki czas w dużej ilości – i w obu przypadkach może doprowadzić do zatrucia. Nie stwierdzono na razie, jaka ilość ołowiu jest trująca dla organizmu i prowadzi do zatrucia. Należy uznawać, że nawet niewielka ilość może doprowadzić do zatrucia organizmu.
Aby stwierdzić zatrucie ołowiem, przede wszystkim bada się krew pod kątem składu (szczególnie ważny jest stan czerwonych krwinek) oraz poziomu ołowiu. Dopuszczalny poziom ołowiu we krwi u dzieci mieści się w przedziale od 0 do 10 µg/dL, natomiast u dorosłych od 0 do 25 µg/dL.

Pierwsza pomoc w zatruciu ołowiem drogą pokarmową polega na podaniu węgla leczniczego (odtrutka nieswoista), soli glauberskiej i prowokowaniu wymiotów. Należy natychmiast wezwać lekarza. Leczenie szpitalne to dożylna lub doustna chelatacja, czyli wprowadzanie do organizmu czynników chelatujących, wiążących ze sobą metale ciężkie i usuwanych z organizmu. Odtrutką metali ciężkich, w tym ołowiu, jest Cuprenil, czyli D-penicylamina. Jest to terapia stosowana przy zatruciach metalami ciężkimi oraz przy hiperkalcemii, czyli zbyt wysokim poziomie wapnia. Podczas leczenia penicylaminą należy prowadzić suplementację witaminą B6. W przypadku braku leczenia zatrucie ołowiem może doprowadzić do śmierci.