Żelazo we krwi

Żelazo we krwi jest ważnym parametrem w diagnozie różnych chorób. Pomiar stężenia tego mikroelementu pozwala na zdiagnozowanie choroby, jaką jest wrodzona hemochromatoza. Badanie stężenia żelaza wykonywane jest także przy podejrzeniu sytuacji, gdy występuje niedobór żelaza we krwi. Poziom żelaza we krwi różni się od płci, u kobiet jest nieco niższy. Stężenie żelaza we krwi zależy także od metabolizmu organizmu, np. od jego wchłaniania w przewodzie pokarmowym czy magazynowania.

Spis treści

Kiedy wykonywane jest badanie poziomu żelaza we krwi?

Badanie wykonywane jest przy podejrzeniu niedoboru lub nadmiaru żelaza we krwi. Pozwala ono ocenić ilość żelaza transportowanego przez białko transferynę. Pomiar stężenia żelaza wykonywany jest przy niedokrwistości (anemii), szczególnie w przypadku niskiego poziomu hemoglobiny i hematokrytu, co pozwala na stwierdzenie, czy niedobór żelaza jest przyczyną choroby. Badanie poziomu żelaza we krwi wykonywane jest także przy leczeniu jego niedoboru, w celu sprawdzenia, czy wchłania się prawidłowo. Wykonanie badania zleca się także w przypadku podejrzenia nadmiaru tego mikroelementu. Wysycenie transferyny żelazem, a także bezpośrednie stężenie żelaza wykonuje się przy podejrzeniu występowania u pacjenta wrodzonej hemochromatozy. Badanie stosowane jest także do oceny stanu ciężkości zatrucia żelazem u dzieci.

Normy poziomu żelaza we krwi

Prawidłowe stężenie żelaza w organizmie oscyluje między 70, a 150 mikrogramów/dl. Żelazo we krwi utrzymuje się na różnych poziomach, u kobiet jest inne, niż u mężczyzn. Stężenie żelaza u kobiet jest niższe o średnio 10 mikrogramów/dl. Poziom żelaza obniża się wraz z wiekiem oraz u kobiet w okresie krwawienia miesięcznego.

Niedobór żelaza u mężczyzn

Anemia, inaczej niedokrwistość to zmniejszona ilość hemoglobiny we krwi,... »

Żelazo we krwi znajduje się w związkach porfirynowych, tj. związkach hemoglobiny, mioglobiny. Hemoglobina to czerwony barwnik krwi. Mioglobina to barwnik oddechowy, który lokalizuje się w mięśniach. Żelazo wchodzi też w reakcję z enzymami, jednak jest go mniej, niż w związkach porfirynowych. Stężenie żelaza jest zależne od różnych czynników: od jego wchłaniania w przewodzie pokarmowym, magazynowania w jelicie, śledzionie i szpiku kostnym, od syntezy i rozpadu hemoglobiny oraz od utraty żelaza z ustroju. Wysoki poziom żelaza może być spowodowany wielokrotnymi transfuzjami krwi, przyjmowaniem domięśniowych zastrzyków z żelaza, zatruciem ołowiem oraz chorobami wątroby lub nerek.

Stężenie żelaza zwiększają:

tabletki antykoncepcyjne;
estrogeny;
alkohol;
metyldopa i chloramfenikol.

Niski poziom żelaza powodują:

hormon ACTH;
kolchicyna;
deferoksamina;
metycylina;
testosteron.

Wyniki badania poziomu żelaza we krwi

Niskie żelazo we krwi może świadczyć o upośledzeniu wchłaniania żelaza w przewodzie pokarmowym, o zbyt małej ilości dostarczanego żelaza w pokarmach, o utracie żelaza przez przewód pokarmowy, drogi moczowe lub płciowe, o nadmiernym odkładaniu żelaza w tkankach, a także o stanach zwiększonego zapotrzebowania na żelazo.
Wysokie żelazo we krwi to oznaka nadmiernego wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego (zwłaszcza u osób cierpiących na niedokrwistość hemolityczną), nadmiernej podaży żelaza pozajelitowego (u pacjentów, u których wykonuje się częste transfuzje krwi lub podaje preparaty żelaza). Wysokie żelazo we krwi może być sygnałem zbyt dużej ilości przyjmowanego żelaza w pokarmach, ostrego zapalenia wątroby, nadmiernego uwalniania się żelaza z komórek i nieprawidłowego rozmieszczenia żelaza.

Przypisy

Brunzel N.A. Diagnostyka laboratoryjna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-264-5

Dunstan R. Interpretacja wyników badań laboratoryjnych, Via Medica, Gdańsk 2002, ISBN 83-89012-96-0

Dembińska-Kieć A., Naskalski J.W., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-137-2

Linki zewnętrzne

Żelazo w nadciśnieniu płucnym

Artykuły Żelazo we krwi

Dieta bogata w żelazo

W walce z anemią niezwykle istotną rolę odgrywa właściwa dieta. Anemia objawia się niedoborem żelaza we krwi, co prowadzi do zaniżonego poziomu hemoglobiny i zbyt małej ilości czerwonych krwinek. ...

Brokuły są źródłem żelaza, a więc są niezbędne w leczeniu anemii.

Aminotransferaza alaninowa

Aminotransferaza alaninowa (ALAT) jest enzymem wewnątrzkomórkowym, którego poziom określany jest podczas analiz biochemicznych krwi. Najwyższe stężenie tego enzymu występuje w wątrobie i w ...

Aminotransferaza asparaginowa

Aminotransferaza asparaginowa (inaczej aminotransferaza asparaginianowa, transaminaza asparaginianowa, w skrócie AspAT, AST, GOT lub SGOT) to enzym, który znajduje się głównie w komórkach wątroby, ...

Sód we krwi

Prawidłowe stężenie sodu mieści się w granicach 135 - 145 mmol/l. Sód jest elektrolitem płynu pozakomórkowego. Jego nadmiar we krwi jest wywołany odwodnieniem, nadmierną utratą wody przez skórę, ...

Kreatynina we krwi

Kreatynina jest to produkt degradacji kreatyny , czyli substancji, która stanowi w mięśniach nośnik energii (ulega ona ufosforylowaniu do fosfokreatyny, która zawiera wysokoenergetyczne wiązania, ...

Leczenie niewydolności nerek wymaga kompleksowej opieki medycznej. W jej skład wchodzą takie elementy jak: zapobieganie chorobom układu krążenia, leczenie przyczynowe przewlekłej niewydolności nerek, hamowanie postępu oraz zapobieganie powikłaniom przewlekłej niewydolności nerek, przygotowanie do leczenia nerkozastęczego oraz leczenie chorób współistniejących.<br />
<br />
Do działań mających na celu zahamowanie postępowanie tej choroby należą zaś takie części składowe leczenia jak: ograniczanie ilości białka w diecie, ale jednocześnie zapobieganie niedożywieniu białkowo-kalorycznemu,zapewnienie odpowiedniego bilansu wodno-elektrolitowego i zwalczanie kwasicy nieoddechowej, leczenie niedokrwistości, zapobieganie zaburzeniom gospodarki wapniowo-fosforanowej i ich leczenie,unikanie leków neurotoksycznych,zapewnienie drożności dróg moczowych,zaprzestanie palenia tytoniu czy normalizacja ciśnienia tętniczego, zmniejszenie białkomoczu oraz wyrównanie metaboliczne cukrzycy, leczenie hiperlipidemii. Wszystkie one mają uchronić chorego przed koniecznością leczenia nerkozastęczego w przyszłości.<br />
<br />
Więcej o tej chorobie opowie doktor Joanna Pazik, nefrolog.

Mocznik we krwi

Mocznik we krwi jest parametrem umożliwiającym ocenę funkcji nerek . Związek ten jest końcowym produktem rozkładu białek i wytwarzany jest głównie w wątrobie. Stężenie mocznika w surowicy zależy ...

Potas we krwi

Potas we krwi ma duże znaczenie w organizmie, gdyż jest elektrolitem śródkomórkowym. Potas odpowiedzialny jest za prawidłowe funkcjonowanie układu mięśniowego oraz nerwowego, wpływa na ...

Chlorki we krwi

Obdarzony ładunkiem ujemnym anion chlorkowy razem z dodatnim kationem sodowym są najważniejszymi jonami płynu pozakomórkowego organizmu. Około 88% chloru lokalizuje się w przestrzeni wodnej ...

Amylaza we krwi

Amylaza jest enzymem hydrolitycznym wytwarzanym główne przez trzustkę. Trafia do soku trzustkowego, a z nim do światła przewodu pokarmowego, gdzie bierze udział w trawieniu wielocukrów, przede ...

Białko C

Badanie biochemiczne krwi obejmuje analizę składników osocza (zasadniczego, płynnego składnika krwi, w którym znajdują się składniki morfologiczne). Osocze transportuje cząsteczki niezbędne ...

Produkty zawierające żelazo

Produkty bogate w żelazo to podstawa żywieniowa kobiety, która jest w ciąży. Kobiety w tym szczególnym czasie powinny regularnie wykonywać badanie morfologiczne krwi na obecność żelaza. Jeśli ...

Żelazo w ciąży

Żelazo jest niezwykle ważnym składnikiem w naszym organizmie. Jednak szczególną uwagę na prawidłowy poziom tego pierwiastka powinny zwrócić kobiety w ciąży lub planujące dziecko. Aby maleństwo ...

W ciąży należy uważać na takie napoje, jak kawa czy herbata, bo hamują one przyswajanie żelaza. Dobrze jest zastąpić je np. sokiem żurawinowym, który poza tym, że zawiera żelazo, pozytywnie wpływa na nerki.

Żelazo w diecie

Żelazo jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie jesz mięsa ani ryb ? Uważaj, grozi ci niedobór żelaza. Dlaczego? Ponieważ najwięcej znajduje się go właśnie w czerwonym mięsie, ...

Niedobór żelaza

Żelazo jest pierwiastkiem, który zapobiega niedokrwistości, jak również jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Niedobór żelaza powoduje łamliwość paznokci i wypadanie włosów.

Białko całkowite we krwi

Białko całkowite we krwi to zbiór wszystkich frakcji białek krwi, takich jak: albuminy, globuliny, fibrynogeny, lipoproteiny, glikoproteiny i wiele innych. Dotąd poznano ponad 300 białek ...

Cynk we krwi

Cynk pełni w organizmie wiele ważnych funkcji. Jego źródłem w diecie są ryby , mięso , jajka, warzywa , ziarna i mleko. Niedobór cynku we krwi może być niebezpieczny dla zdrowia, dlatego też, w ...

Kwas moczowy we krwi

Kwas moczowy jest produktem degradacji puryn, czyli zasad azotowych wchodzących w skład kwasów nukleinowych DNA i RNA. Degradacja ta zachodzi w hepatocytach wątroby pod wpływem działania różnych ...

Bilirubina całkowita we krwi

Bilirubina to produkt metabolizmu hemu, znajdującego się w krwinkach czerwonych. W osoczu krwi znajduje się zarówno bilirubina wolna jak i bilirubina sprzężona. Obie te frakcje składają się na ...

Badanie stężenia glukozy

Badanie poziomu glukozy we krwi to badanie prowadzone w profilaktyce w kierunku cukrzycy , w jej rozpoznawaniu. Kontrola cukrzycy odbywa się także poprzez badanie cukru we krwi. Stężenie glukozy ...

Glukometr jest przyrządem służącym cukrzykom do pomiaru poziomu glukozy we krwi.

Peptyd C

Badanie poziomu peptydu C we krwi wykorzystywane jest w monitorowaniu produkcji endogennej insuliny. Peptyd C odłączany jest od cząsteczki proinsuliny podczas przekształcania jej do insuliny w ...

Szacuje się, że zapadalność na cukrzycę wynosi w naszym kraju 0,3%. W tym jej insulinozależna odmiana stanowi aż 10% wszystkich przypadków. Kiedy może pojawić się ta choroba? Otóż okazuje się, że daje ona o sobie znać zwłaszcza w okresie dzieciństwa i dojrzewania. Jednak ryzyko jej rozwoju istnieje także w starszym wieku.<br />
<br />
Cukrzyca charakteryzuje się hiperglikemią i skłonnością do kwasicy ketonowej, dlatego wymaga leczenia. W tym celu stosuje się insulinę.<br />
<br />
Jeśli chodzi o drugi typ cukrzycy nosi ona nazwę insulinoniezależna, a jej występowanie związane jest ściśle z otyłością, dlatego obserwuje się tendencje zwyżkową u osób po 30 roku życia. Do tego zapadalność na tą odmianę cukrzycy wzrasta wraz z wiekiem do 70 r.ż., a następnie maleje. Chorobowość w Polsce wynosi 1,6-3,7%. W tym przypadku także występuje tu hiperglikemia, jednak nie wykazuje ona tendencji do kwasicy ketonowej. Jeśli zaś chodzi o leczenie to również wskazana jest tutaj insulinoterapia.<br />
<br />
Jak wygląda zapadalność na tę chorobę? Odpowiedzi udziela prof. Edward Franek, endokrynolog.

Pytania do eksperta

Zbyt wysoki poziom żelaza we krwi a zaburzenia nastroju

Witam serdecznie! Od ponad roku mam problemy z koncentracją, nic mi się nie chce, bardzo często jestem ospały. Mój stosunek do świata zmienił się z bardzo otwartego na apatyczny, dlatego też postanowiłem zrobić sobie badania krwi (w tym także TSH). Wszystkie wyniki były w normie poza jednym - za wysoki poziom żelaza we krwi. Mój wynik to 209,40, kiedy norma wynosi (według karty z laboratorium) ...

Odpowiada: lek. med. Agnieszka Barchnicka

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin