Zespół CREST

Zespół CREST to starsza nazwa ograniczonej postaci twardziny układowej – schorzenia z grupy kolagenoz. Ta odmiana twardziny układowej powoduje, że organizm produkuje zbyt duże ilości kolagenu w skórze. Choroba może dotknąć praktycznie każdego miejsca na ciele. Objawy pojawiają się zazwyczaj stopniowo i pogarszają się z czasem.

Twardzina układowa

Twardzina układowa to choroba autoimmunologiczna tkanki łącznej – pobudza do działania układ immunologiczny, który zaczyna produkować twardą skórę i tkanki o zbyt dużej zawartości kolagenu.

Uogólniona postać twardziny może doprowadzić do wyniszczenia organizmu. Jej objawy to:
  • zanik mięśni,
  • rozdęcie jelita,
  • powiększenie serca,
  • włóknienia tkanek płuc,
  • niewydolność nerek,
  • niewydolność krążenia,
  • napady duszności i kaszlu.

CREST jest łagodną i ograniczoną głównie do skóry postacią tej choroby.

Objawy i leczenie zespołu CREST

Nazwa zespołu CREST pochodzi od pierwszych liter angielskich nazw charakterystycznych objawów tej choroby:

  • C – ang. calcinosis – ogniskowe zwapnienia tkanek miękkich;
  • R – ang. Raynaud's syndrome – zespół Raynauda;
  • E – ang. esophageal dismotility – zaburzenia motoryki przełyku;
  • S – ang. sclerodactylia – stwardnienie opuszek palców;
  • T – ang. teleangiectasia – poszerzenie drobnych naczyń krwionośnych.

Wapnica, inaczej kalcynoza, to zwapnienie tkanek miękkich. Zwapnienie jest widoczne na zdjęciu rentgenowskim. Pojawia się na palcach u rąk, twarzy, tułowiu oraz ponad kolanami i łokciami. Jeśli skóra pod wpływem wapnienia pęknie, pojawiają się bolesne wrzody.

Zespół Raynauda to nagły skurcz tętnic, obejmujący najczęściej palce dłoni, rzadziej stóp, pojawiający się pod wpływem zimna lub silnych emocji. Objawia się zblednięciem i ochłodzeniem, a później zasinieniem całych palców lub opuszek. Po napadzie palce są przekrwione i zaczerwienione, towarzyszy temu także uczucie ciepła. Ten objaw może prowadzić nawet do pojawienia się niedokrwienia, wrzodów, blizn i gangreny. Może się pojawić po latach od zauważenia pierwszych, skórnych objawów zespołu CREST.

Zmiany skórne to stwardnienia na skórze w kolorze białawym, otoczone obwódką. Stopniowo mogą tracić swoje zabarwienie. Zmiany dotyczą zazwyczaj twarzy oraz dalszych odcinków kończyn, poniżej łokci i kolan – palców, dłoni, stóp.

Zaburzenia motoryki przełyku wywołane są utratą normalnej mobilności mięśni gładkich przełyku. Utrudnione może być przełykanie, a oprócz tego może pojawić się uciążliwa zgaga, a nawet stan zapalny.

Zgrubiała skóra na opuszkach palców utrudnia prostowanie i zginanie palców. Skóa może zacząć się błyszczeć oraz ściemnieć.

Poszerzone drobne naczynia krwionośne wywołują pojawienie się drobnych czerwonych plamek na dłoniach i twarzy. Zmiany są niebolesne, są raczej problemem kosmetycznym.

Zespół CREST przebiega wolniej, a rokowanie jest lepsze niż w postaci uogólnionej twardziny, która dotyka nie tylko skóry, ale także naczyń krwionośnych, tkanek mięśni, kości, a nawet narządów wewnętrznych. Leczenie to głównie kąpiele parafinowe, specjalna gimnastyka, a także niwelowanie stanów zapalnych, poprzez stosowanie kortykosterydów.

Przypisy
Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
Puszczewicz M. Wielka interna - reumatologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, ISBN 978-83-62597-06-2
Brzosko M. Reumatologia kliniczna, Pomorska Akademia Medyczna, Szczecin 2010, ISBN 978-83-89318-33-7

Artykuły Zespół CREST

Zgaga to nieprzyjemnie uczucie pieczenia lub ciepła za mostkiem, promieniujące do przełyku. Według szacunków, 30 proc. ludzi od czasu do czasu cierpi na zgagę. Zazwyczaj nie jest to powód do ...

Podrażnienie kwasem żołądkowym objawia się pieczeniem w klatce piersiowej, przełyku, przechodzącym aż po szyję. Skutecznym sposobem leczenia jest przyjmowanie ziół zawierających naturalne śluzy roślinne.

Ortopedia i reumatologia

Zdrowie

Pytania do eksperta

Brak poprawy po operacji ścięgna Achillesa

Mam 65 lat. 24.10.2011 r. przebyłam operacje ścięgna Achillesa nad pietą. 8.12.2011 zdjęcie gipsu, czyli 6 tygodni gips od stopy powyżej kolana. Rehabilitacje zaczęłam dnia 4.01.2012 r. Po 4 dniach przywołano chirurga, który stwierdził podejrzenie zakrzepicy, noga spuchnięta świecąca łydka twarda. Na oddziale zrobiono USG, gdzie stwierdzono zakrzepicę żył głębokich pod kolanem. Na oddziale ...
Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski

Ból po skręceniu nógi w śródstopiu

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Ból biodra podczas wysiłku fizycznego

Odpowiada: lek. med. Tomasz Stawski
Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin

Konsultanci działu Zdrowie

Mgr Marta Bednarska

farmaceutka, uczestniczka wielu konferencji poświęconych farmakologii.

Mgr Marta Bednarska
Lek. Tomasz Makos

lekarz, autor wielu publikacji dla lekarzy i pacjentów z zakresu

Lek. Tomasz Makos
Lek. Monika Szlachta

lekarz w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej w Mińsku

Lek. Monika Szlachta
Wszyscy konsultanci »