Zespół Da Costy
Zespół Da Costy (ang. Da Costa’s Syndrome) należy do zaburzeń autonomicznych występujących pod postacią somatyczną i znajduje się w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F45.3. Inaczej zespół ten określa się jako astenię nerwowo-krążeniową, nerwicę serca, nerwicę krążeniową lub zespół wysiłkowy. Inne nazwy choroby, to także: dystonia neurowegetatywna albo astenia krążeniowo-oddechowa. Na czym polega specyfika zaburzeń somatyzacyjnych i jak objawia się zespół Da Costy?
Zaburzenia wegetatywne występujące pod postacią somatyczną
Pacjent cierpiący na zaburzenia somatyzacyjne prezentuje objawy tak, jakby były one spowodowane przez fizyczną chorobę całego układu lub narządu, które są głównie czy wyłącznie unerwione i kontrolowane przez wegetatywny układ nerwowy (np. układ krążenia, przewód pokarmowy czy układ moczowo-płciowy). Zazwyczaj występują dwa typy objawów, z których żaden nie jest wyrazem fizycznej choroby narządu lub całego układu. Pierwszy typ obejmuje skargi stanowiące obiektywne objawy pobudzenia układu autonomicznego, jak przyspieszona czynność serca, poty, zaczerwienienie, drżenie oraz towarzyszący lęk i uczucie zagrożenia chorobą somatyczną. Drugi typ stanowią subiektywne skargi, zmienne i niespecyficzne, jak wędrujące bóle, uczucie ciężaru, ściskania, wzdęcia czy uczucie rozdymania, które odnoszone są przez pacjenta do określonego narządu lub układu. Zaburzenia autonomiczne występujące pod postacią somatyczną określa się często jako nerwice narządowe.
Za początek koncepcji nerwicy serca uznaje się właśnie zespół Da Costy. Ten psychogenny zespół chorobowy opisał amerykański lekarz z XIX wieku – Jacob Mendes Da Costa – podczas wojny secesyjnej (1861-1865). Pierwotnie chorobę określano jako „serce żołnierskie”, podkreślając, że dolegliwości pojawiają się u osób uczestniczących w walkach. Według Da Costy, zespół drażliwego serca (ang. Irritable Heart Syndrome) manifestuje się trzema zasadniczymi objawami:
- dusznością;
- kołataniem serca;
- bólem w klatce piersiowej (zwłaszcza podczas wysiłku).
Na zespół wysiłkowy składa się też mnóstwo innych objawów współwystępujących, np.: zmęczenie, uczucie niepokoju, zawroty głowy, hiperwentylacja, parestezje kończyn (dziwne wrażenia mrowienia, drętwienia, pieczenia w obrębie rąk i nóg), biegunka, problemy ze snem. Badania diagnostyczne nie potwierdzają nieprawidłowości funkcjonowania żadnego z układów (krążenia czy pokarmowego). Bóle nie wiążą się z wysiłkiem fizycznym, a najczęściej lokalizują się w okolicy koniuszka serca.
Dystonia neurowegetatywna
Zespół Da Costy określa się też zamiennie jako dystonię neurowegetatywną. Termin ten stosuje się do określenia szeregu objawów czynnościowych występujących w zaburzeniach nerwicowych. Na dystonię neurowegetatywną składają się najczęściej:
- bóle i zawroty głowy;
- duszność;
- omdlenia;
- dreszcze;
- trudności oddechowe;
- kołatanie serca;
- drżenie rąk;
- ból brzucha;
- męczliwość;
- zaburzenia snu;
- irytacja;
- zaburzenia temperatury ciała.
Powyższe symptomy chorobowe mogą występować w różnych typach nerwic, ale kiedy stanowią objaw osiowy (główny, dominujący), wówczas psychiatrzy rozpoznają nerwicę (dystonię) wegetatywną. Kiedy pacjent zgłasza bóle w klatce piersiowej, uczucie kołatania serca i problemy z oddychaniem, należy przeprowadzić rzetelną diagnozę przy współudziale lekarza pierwszego kontaktu, psychologa, psychiatry i kardiologa. W przypadku zespołu wysiłkowego (ang. Effort Syndrome) zazwyczaj stosuje się leczenie farmakologiczne, by zmniejszyć lęk i stres, oraz psychoterapię. Dolegliwości, na jakie skarży się pacjent cierpiący na zespół Da Costy (nerwicę serca), najczęściej mijają po podaniu leków uspokajających lub placebo.
Artykuły Nerwica i lęki
Już wkrótce leczenie zaburzeń lękowych może wyglądać zupełnie inaczej. Zamiast tradycyjnej psychoterapii chorym mogą pomóc... gry komputerowe.
Nerwica i lęki bardzo ściśle wiążą się z koncepcją psychodynamiczną, ale są pojęciami zbyt pojemnymi znaczeniowo, dlatego nowe klasyfikacje diagnostyczne ICD-10 i DSM-IV zastępują pojęcie nerwicy ...
Patologiczny lęk przed ciemnością to nyktofobia. Chorzy na nyktofobię bezustannie palą światło, boją się być sami nocą w mieszkaniu i niejednokrotnie mają problemy z zasypianiem.
Astrafobia lub brontofobia to nieproporcjonalny do zagrożenia lęk przed burzą, który może upośledzać normalne funkcjonowanie człowieka. Czasami patologiczny strach wymaga psychoterapii.
Zoofobia to nieuzasadniony lęk przed zwierzętami. Do najbardziej znanych typów zoofobii należy strach przed kotami (ailurofobia), psami (kynofobia), owadami (insektofobia) i wężami (ofidiofobia).
Klaustrofobia to nieuzasadniony lęk przed zamkniętymi i ciasnymi pomieszczeniami. W walce z klaustrofobią stosuje się głównie metody psychoterapeutyczne oraz leki antydepresyjne.
Strach przed pająkami to inaczej arachnofobia. Irracjonalny lęk wymaga czasami leczenia. Stosuje się wówczas różne metody terapii fobii, np. systematyczną desensytyzację lub terapię implozywną.
Lęk wysokości może bardzo utrudnić życie. Ludzie unikają miejsc, które grożą potencjalnym upadkiem. Akrofobia w skrajnych przypadkach wymaga psychoterapii.
Lęk przed lataniem wydaje się jednym z pierwotnych lęków. Człowiek po prostu przystosowany jest, by stąpać po ziemi, a nie fruwać w przestworzach. Jak sobie radzić z awiofobią?
Lęk separacyjny pojawia się w wieku niemowlęcym i jest przejawem buntu dziecka przed rozstaniem z matką. Dziecko może histeryzować, wykazywać kłopoty ze snem albo tracić apetyt.
Do leków przeciwlękowych zalicza się m.in. barbiturany i benzodiazepiny, które działają uspokajająco i odprężająco na OUN. Stosuje się je w leczeniu zaburzeń lękowych, np. nerwicy natręctw.
Psychalgię określa się inaczej jako uporczywe bóle psychogenne. Dolegliwości nie da się uzasadnić organiczną dysfunkcją medyczną, gdyż źródła objawów tkwią w psychice i problemach emocjonalnych.
Zespół Briqueta to inaczej zaburzenia somatyzacyjne. Pacjenci skarżą się na różne dolegliwości bólowe i mają za sobą skomplikowaną historię kontaktów z lekarzami specjalistycznej opieki zdrowotnej.
Osoby podatne na niepokój w przyszłości mogą doświadczyć napadu paniki. Ostatnio dowiedziono, że w walce z atakiem strachu mogą okazać się pomocne regularne ćwiczenia fizyczne o dużym natężeniu.
Strach i lęk traktuje się jako synonimy reakcji emocjonalnych w sytuacji przeżywania stresu. Uczucia lęku i strachu nie są jednak sobie tożsame. Irracjonalny lęk świadczy często o nerwicy.
Zaburzenia adaptacyjne uznaje się za zaburzenia nerwicowe, które objawiają się w postaci lęku, depresji, smutku i stałego napięcia. Problemy emocjonalne powstają wskutek stresujących zmian życiowych.
Ostra reakcja na stres to rodzaj przejściowego zaburzenia nerwicowego, które pojawia się wskutek ciężkiej sytuacji życiowej lub traumy. Szok psychiczny trwa zwykle od kilku godzin do kilku dni.
Neurastenia to zaburzenie z grupy nerwic. Inaczej neurastenię określa się jako nerwicę neurasteniczną albo osobowość neurasteniczną. Główne objawy choroby, to: wzrost pobudliwości i uczucie zmęczenia.
Agorafobia to lęk przed otwartą przestrzenią. Najczęściej na ten rodzaj fobii cierpią młode kobiety. Chorzy boją się tłumu, otwartych przestrzeni, miejsc publicznych i samotnego podróżowania.
Atak paniki to nie jest zwykły lęk . Osoba doświadczająca ataku paniki nie potrafi zapanować nad własnymi reakcjami organizmu. Zaczyna oddychać coraz szybciej, zaczyna drżeć, staje się blada, ...
Nerwica natręctw , czyli zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, charakteryzuje się występowaniem natrętnych myśli – obsesji (stąd nazwa nerwica natręctw myślowych) i czynności (kompulsji), którym ...
Każdy z nas czegoś się boi. Jedni mają lęk wysokości , inni boją się pająków (arachnofobia), a jeszcze inni – małych pomieszczeń (klaustrofobia). Lęk definiowany jest jako negatywny stan ...
Strach i lęk – często używamy tych słów zamiennie, nie zwracając uwagi na to, że choć ich znaczenie jest zbliżone, to jednak nie takie samo. Strach czujemy przed dużym, warczącym na nas psem czy ...
Skany mózgu pokazały różnice w reakcji mózgu osób cierpiących na dysmorfofobię (ang. Body Dysmorphic Disorder, BDD), gdy zostały im pokazane zdjęcia ich samych. Dysmorfofobia jest zaburzeniem ...
Zdjęcia
Video
Konsultanci działu Psychologia
psycholog społeczny, autorka wielu publikacji dotyczących rozwoju osobistego
