Zespół Otella

Zespół Otella to skrajny przykład toksycznego związku manifestujący się w postaci uporczywych urojeń niewierności małżeńskiej pod nieobecność jakichkolwiek symptomów zdrady czy romansu partnera. Zespół Otella występuje najczęściej u mężczyzn nadużywających alkoholu i jest uznawany w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 za rodzaj zaburzenia psychicznego spowodowanego użyciem alkoholu (F10.5). Jakie symptomy wskazują na obłęd alkoholowy i jak radzić sobie z partnerem, który cierpi na patologiczną zazdrość?

Spis treści:
  1. 1. Na czym polega zespół Otella?
  2. 2. Objawy zespołu Otella
  3. 3. Leczenie zespołu Otella

1. Na czym polega zespół Otella?

Zespół Otella to skrajna postać zazdrości partnerskiej, przybierająca charakter patologiczny. Inaczej zespół ten określa się jako obłęd alkoholowy (łac. paranoia alcoholica) albo obłęd zazdrości (łac. paranoia invidiva). Zespół Otella należy do grupy zaburzeń psychotycznych. Najczęściej cierpią na niego mężczyźni – nałogowi alkoholicy. Istnieją jednak przypadki zachorowania na paranoję zazdrości wśród kobiet i osób w podeszłym wieku, które cierpią na psychozę starczą w wyniku zmian neuronalnych w OUN. Zespół Otella jest bardzo zagrażający dla związku, dlatego że nakłada się dodatkowo na problemy związane z uzależnieniem od alkoholu partnera.

Istota obłędu zazdrości sprowadza się do ciągłych, nachalnych urojeń dotyczących niewierności małżeńskiej. Pacjent cierpiący na ten rodzaj psychozy urojeniowej jest przekonany o zdradzie partnera i każde zachowanie czy sytuację interpretuje jako oznakę romansu żony z kochankiem. Wśród przyczyn zachorowania na zespół Otella podaje się nie tylko upojenie etanolem czy uzależnienie od alkoholu. Wydaje się, że obłędowi zazdrości może sprzyjać osobowość paranoicznazaburzenie osobowości cechujące się podejrzliwością, tendencją do noszenia urazu, postawą ksobną, spiskowymi teoriami dziejów i nadmierną wrażliwością na porażki.

2. Objawy zespołu Otella

Mówi się, że nie ma miłości bez zazdrości, jednak zespół Otella to patologiczna zazdrość, która ma o wiele większy zasięg oddziaływania niż zazdrość, której doświadcza każdy z nas od czasu do czasu, odczuwając mniejsze zainteresowanie własną osobą ze strony partnera. Jakie symptomy znamionują wystąpienie zespołu Otella?

  • Chory jest przekonany o rzeszy kochanków partnerki.
  • Dowody potwierdzające zdradę mają charakter absurdalny, np. rachunek z pralni może świadczyć, że ma się z kimś romans.
  • Między partnerami dochodzi do bezustannych kłótni i nieporozumień, a nawet awantur na bazie domniemanej niewierności seksualnej.
  • Chory, ulegając irracjonalnym urojeniom niepoddającym się krytycznej weryfikacji, zaczyna śledzić partnerkę.
  • Powstaje rozbudowany system inwigilacji żony – zadręcza się ją bezustannymi pytaniami o wierność, kontroluje się każdy jej ruch, żąda się wyjaśnień w przypadku kilkuminutowego spóźnienia z pracy, sprawdza się bieliznę pościelową i osobistą, kontroluje się billingi telefoniczne.
  • Pozornie błahe rzeczy mogą być dowodem zdrady małżeńskiej, np. rozmowa kobiety z innymi mężczyznami, głuchy telefon, niechęć do seksu, nieudane życie seksualne, inna mina, nieco zmieniony uśmiech, inny sposób potraktowania partnera – wszystko, według paranoika, jest niezbitym dowodem na niewierność małżeńską.
  • Do urojeń zdrady dołączają urojenia prześladowcze – brak dowodów potwierdzających domniemane romanse chory poczytuje za przebiegłość niewiernej żony i jej kochanków. Ponadto chory zaczyna wierzyć, że partnerka ze swoimi kochankami może zagrażać jego życiu, planować zamach albo morderstwo.
  • Pacjent z zespołem Otella domaga się niejednokrotnie przyznania się żony do zdrady, nie ufa jej i nie wierzy w jej zapewnienia o dochowaniu wierności.
  • W związku mogą pojawić się wybuchy agresji, wynikające również z rozhamowania alkoholowego, przemoc fizyczna, agresja słowna. Pijany alkoholik nie potrafi kontrolować swoich emocji, dlatego staje się niebezpieczny dla partnerki, a niekiedy nawet dla jej rzekomych adoratorów.
  • Zachowanie i myśli chorego zostają całkowicie pochłonięte urojeniami zdrady, a aktywność zaprzęgnięta w starania udowodnienia prawdziwości swoich sądów, np. chory zaniedbuje obowiązki zawodowe, zaczyna instalować podsłuch w domu, wynajmuje detektywów, robi zdjęcia żonie, ukrywając się na drzewach, za budynkami itp.

3. Leczenie zespołu Otella

Jak radzić sobie w związku z partnerem cierpiącym na zespół Otella? Czy terapia antyalkoholowa wystarczy, by pozbyć się niedorzecznych urojeń? Przyznać się do domniemanej zdrady, mimo że to nie jest prawda? Co robić? Zespół Otella to skrajnie wyniszczający związek dwojga ludzi. Zaprzeczanie niewierności tylko utwierdza paranoika w jego chorych podejrzeniach, a przyznanie się to potwierdzenie irracjonalnych urojeń. Chory myśli: „A jednak miałem rację, nie była mi wierna” i jeszcze bardziej zaczyna kontrolować żonę. Spirala urojeń niewierności małżeńskiej rusza ze zdwojoną siłą.

Zespół Otella to przewlekła psychoza alkoholowa wymagająca leczenia psychiatrycznego. Choroba zazwyczaj rozwija się bardzo powoli, ale może trwać do końca życia, nawet mimo podjętej terapii. Leczenie zespołu Otella bazuje na farmakoterapii – podawaniu neuroleptyków – i odstawieniu alkoholu. Niestety, zespół abstynencyjny często nasila objawy obłędu zazdrości, a chory odmawia przyjęcia leków przeciwpsychotycznych. Paranoik często nie chce podjąć terapii, gdyż uważa, że jest zdrowy. Czasami leczenie wynika z nakazu sądowego, kiedy chory staje się niebezpieczny i dopuszcza się aktów przemocy na partnerce albo innych osobach. Niestety, remisja choroby skłania paranoika do odstawienia leków, co powoduje nawrót psychozy. Ponadto pacjent żyje z przekonaniem, że cały świat sprzeciwił się wobec niego.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Pużyński S., Rybakowski J., Wciórka J., (red.), Psychiatria. Psychiatria kliniczna, t. 2, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2002, ISBN 83-87944-72-6.
Porozmawiaj o tym na Forum Psychologia »
Lubię to!
5

Komentarze

Pytania do specjalistów

Nadużywanie alkoholu a zespół Otella

Czy choroba otello to choroba ludzi co tez wczesniej naduzywali alkoholu (piwa) codziennie plus ta jego chorobliwa zazdrosc podejrzenie o zdradach ublizanie i ponizanie mnie ..dzieki mnie sie ograniczył w piciu(pije w wekend) bo postawilam sprawe jasno,...

Odpowiada: Mgr Katarzyna Garbacz Mgr Katarzyna Garbacz i 1 inny
pokaż 5 następnych
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

pokaż 5 następnych

Artykuły Toksyczne związki

Mizoginizm
Toksyczne związki Mizoginizm

Uprzedzenia są szkodliwe, dlatego warto z nimi walczyć. Mimo iż dyskryminacja kobiet jest niedozwolona, wiele pań odczuwa ją na własnej skórze. Niestety, nie ogranicza się ona jedynie do niższych płac. Poważnym problemem jest także niechęć do...

Toksyczne związki Chorobliwa zazdrość

Zazdrość bardzo często towarzyszy miłości. Mówi się nawet, że nie ma miłości bez zazdrości. Uczucie zazdrości jest naturalne i pojawia się, gdy zaczynamy przypuszczać, że możemy stracić bliską nam osobę. Warto nauczyć się panować nad zazdrością,...

Związek z psychopatą
Toksyczne związki Związek z psychopatą

Związek z psychopatą wydaje się tylko możliwy w filmach o tematyce kryminalnej czy thrillerach. Termin „psychopata” zwykle rezerwuje się dla osób przejawiających agresywny lub przestępczy wzorzec antyspołecznego zaburzenia osobowości.

Toksyczne związki Przemoc psychiczna w małżeństwie

Przemoc psychiczna w małżeństwie najczęściej dotyczy kobiet. Przemoc psychiczna jest najpowszechniejszą formą przemocy, jaka występuje w rodzinie. Często osoby, wobec których jest ona stosowana, nie uważają się za ofiary. Jak zatem można im...

Toksyczne związki Uzależnienie od partnera

Każdy z nas, będąc w związku, w mniejszym lub większym stopniu czuje się zależny od tej drugiej, ukochanej osoby. Nie jest to jednak jeszcze w żadnym przypadku uzależnienie od partnera. Prawdziwe, chorobliwe uzależnienie od partnera oznacza utratę własnej...

Jak zakończyć związek? Odtwórz wideo
Toksyczne związki Jak zakończyć związek?

Brak odwagi powoduje często, że osoby, które nie są szczęśliwe w obecnym związku zamiast rozstać się z klasą zaczynają zachowywać się w sposób nienaturalny i niezrozumiały dla drugiej połówki, przez co wyrządzają im krzywdę. Dzieje...

Seks z eks Odtwórz wideo
Toksyczne związki Seks z eks

Zdarzają się takie pary, które mimo tego, że podejmują decyzję o rozstaniu, to pragną kontynuować swe kontakty seksualne. Polega to na umawianiu się w celu odbycia stosunku, a następnie powrót do życia singla. Taka relacja przypomina zatem...

Przyzwyczajenie a namiętność Odtwórz wideo
Toksyczne związki Przyzwyczajenie a namiętność

W życiu dwojga ludzi bardzo często dochodzi do sytuacji, kiedy to oboje partnerów jest znudzonych swoim życiem seksualnym. Na początku znajomości kochankowie pragną spędzać każdą wolną chwilę razem, a namiętność między nimi wybucha każdej nocy. Z...

Zespół Sjörgena
Okulistyka Zespół Sjörgena

Zespół Sjörgena (choroba Mikulicza-Radeckiego) to suche zapalenie rogówki i spojówek i jedna z najczęstszych chorób autoimmunologicznych. Choroba autoimmunologiczna to taka, w której organizm wytwarza sam przeciwciała...

Zespół nerczycowy
Urologia i nefrologia Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz, powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości kompensacyjne ustroju. W przypadku osób...

pokaż 10 następnych