Pokaż kategorie abcZdrowie.pl
Pokaż kategorie

Zespół Otella

Zespół Otella to skrajny przykład toksycznego związku manifestujący się w postaci uporczywych urojeń niewierności małżeńskiej pod nieobecność jakichkolwiek symptomów zdrady czy romansu partnera. Zespół Otella występuje najczęściej u mężczyzn nadużywających alkoholu i jest uznawany w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 za rodzaj zaburzenia psychicznego spowodowanego użyciem alkoholu (F10.5). Jakie symptomy wskazują na obłęd alkoholowy i jak radzić sobie z partnerem, który cierpi na patologiczną zazdrość?

1. Na czym polega zespół Otella?

Zespół Otella to skrajna postać zazdrości partnerskiej, przybierająca charakter patologiczny. Inaczej zespół ten określa się jako obłęd alkoholowy (łac. paranoia alcoholica) albo obłęd zazdrości (łac. paranoia invidiva). Zespół Otella należy do grupy zaburzeń psychotycznych. Najczęściej cierpią na niego mężczyźni – nałogowi alkoholicy. Istnieją jednak przypadki zachorowania na paranoję zazdrości wśród kobiet i osób w podeszłym wieku, które cierpią na psychozę starczą w wyniku zmian neuronalnych w OUN. Zespół Otella jest bardzo zagrażający dla związku, dlatego że nakłada się dodatkowo na problemy związane z uzależnieniem od alkoholu partnera.

Istota obłędu zazdrości sprowadza się do ciągłych, nachalnych urojeń dotyczących niewierności małżeńskiej. Pacjent cierpiący na ten rodzaj psychozy urojeniowej jest przekonany o zdradzie partnera i każde zachowanie czy sytuację interpretuje jako oznakę romansu żony z kochankiem. Wśród przyczyn zachorowania na zespół Otella podaje się nie tylko upojenie etanolem czy uzależnienie od alkoholu. Wydaje się, że obłędowi zazdrości może sprzyjać osobowość paranoicznazaburzenie osobowości cechujące się podejrzliwością, tendencją do noszenia urazu, postawą ksobną, spiskowymi teoriami dziejów i nadmierną wrażliwością na porażki.

2. Objawy zespołu Otella

Mówi się, że nie ma miłości bez zazdrości, jednak zespół Otella to patologiczna zazdrość, która ma o wiele większy zasięg oddziaływania niż zazdrość, której doświadcza każdy z nas od czasu do czasu, odczuwając mniejsze zainteresowanie własną osobą ze strony partnera. Jakie symptomy znamionują wystąpienie zespołu Otella?

  • Chory jest przekonany o rzeszy kochanków partnerki.
  • Dowody potwierdzające zdradę mają charakter absurdalny, np. rachunek z pralni może świadczyć, że ma się z kimś romans.
  • Między partnerami dochodzi do bezustannych kłótni i nieporozumień, a nawet awantur na bazie domniemanej niewierności seksualnej.
  • Chory, ulegając irracjonalnym urojeniom niepoddającym się krytycznej weryfikacji, zaczyna śledzić partnerkę.
  • Powstaje rozbudowany system inwigilacji żony – zadręcza się ją bezustannymi pytaniami o wierność, kontroluje się każdy jej ruch, żąda się wyjaśnień w przypadku kilkuminutowego spóźnienia z pracy, sprawdza się bieliznę pościelową i osobistą, kontroluje się billingi telefoniczne.
  • Pozornie błahe rzeczy mogą być dowodem zdrady małżeńskiej, np. rozmowa kobiety z innymi mężczyznami, głuchy telefon, niechęć do seksu, nieudane życie seksualne, inna mina, nieco zmieniony uśmiech, inny sposób potraktowania partnera – wszystko, według paranoika, jest niezbitym dowodem na niewierność małżeńską.
  • Do urojeń zdrady dołączają urojenia prześladowcze – brak dowodów potwierdzających domniemane romanse chory poczytuje za przebiegłość niewiernej żony i jej kochanków. Ponadto chory zaczyna wierzyć, że partnerka ze swoimi kochankami może zagrażać jego życiu, planować zamach albo morderstwo.
  • Pacjent z zespołem Otella domaga się niejednokrotnie przyznania się żony do zdrady, nie ufa jej i nie wierzy w jej zapewnienia o dochowaniu wierności.
  • W związku mogą pojawić się wybuchy agresji, wynikające również z rozhamowania alkoholowego, przemoc fizyczna, agresja słowna. Pijany alkoholik nie potrafi kontrolować swoich emocji, dlatego staje się niebezpieczny dla partnerki, a niekiedy nawet dla jej rzekomych adoratorów.
  • Zachowanie i myśli chorego zostają całkowicie pochłonięte urojeniami zdrady, a aktywność zaprzęgnięta w starania udowodnienia prawdziwości swoich sądów, np. chory zaniedbuje obowiązki zawodowe, zaczyna instalować podsłuch w domu, wynajmuje detektywów, robi zdjęcia żonie, ukrywając się na drzewach, za budynkami itp.

3. Leczenie zespołu Otella

Jak radzić sobie w związku z partnerem cierpiącym na zespół Otella? Czy terapia antyalkoholowa wystarczy, by pozbyć się niedorzecznych urojeń? Przyznać się do domniemanej zdrady, mimo że to nie jest prawda? Co robić? Zespół Otella to skrajnie wyniszczający związek dwojga ludzi. Zaprzeczanie niewierności tylko utwierdza paranoika w jego chorych podejrzeniach, a przyznanie się to potwierdzenie irracjonalnych urojeń. Chory myśli: „A jednak miałem rację, nie była mi wierna” i jeszcze bardziej zaczyna kontrolować żonę. Spirala urojeń niewierności małżeńskiej rusza ze zdwojoną siłą.

Zespół Otella to przewlekła psychoza alkoholowa wymagająca leczenia psychiatrycznego. Choroba zazwyczaj rozwija się bardzo powoli, ale może trwać do końca życia, nawet mimo podjętej terapii. Leczenie zespołu Otella bazuje na farmakoterapii – podawaniu neuroleptyków – i odstawieniu alkoholu. Niestety, zespół abstynencyjny często nasila objawy obłędu zazdrości, a chory odmawia przyjęcia leków przeciwpsychotycznych. Paranoik często nie chce podjąć terapii, gdyż uważa, że jest zdrowy. Czasami leczenie wynika z nakazu sądowego, kiedy chory staje się niebezpieczny i dopuszcza się aktów przemocy na partnerce albo innych osobach. Niestety, remisja choroby skłania paranoika do odstawienia leków, co powoduje nawrót psychozy. Ponadto pacjent żyje z przekonaniem, że cały świat sprzeciwił się wobec niego.

Bibliografia

  • Bilikiewicz A., Pużyński S., Rybakowski J., Wciórka J., (red.), Psychiatria. Psychiatria kliniczna, t. 2, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2002, ISBN 83-87944-72-6.
Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Toksyczne związki - najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Artykuły Toksyczne związki
Toksyczne związki

Chorobliwa zazdrość

Zazdrość bardzo często towarzyszy miłości. Mówi się nawet, że nie ma miłości bez zazdrości. Uczucie zazdrości jest naturalne i pojawia się, gdy zaczynamy przypuszczać, że możemy stracić bliską nam osobę. Warto nauczyć się panować nad zazdrością, wtedy...

Toksyczne związki

Mizoginizm

Uprzedzenia są szkodliwe, dlatego warto z nimi walczyć. Mimo iż dyskryminacja kobiet jest niedozwolona, wiele pań odczuwa ją na własnej skórze. Niestety, nie ogranicza się ona jedynie do niższych płac. Poważnym problemem jest także niechęć do kobiet,...

Toksyczne związki

Uzależnienie od partnera

Uzależnienie od partnera

Każdy z nas, będąc w związku, w mniejszym lub większym stopniu czuje się zależny od tej drugiej, ukochanej osoby. Nie jest to jednak jeszcze w żadnym przypadku uzależnienie od partnera. Prawdziwe, chorobliwe uzależnienie od partnera oznacza utratę własnej...

Toksyczne związki

Przemoc psychiczna w małżeństwie

Przemoc psychiczna w małżeństwie

Przemoc psychiczna w małżeństwie najczęściej dotyczy kobiet. Przemoc psychiczna jest najpowszechniejszą formą przemocy, jaka występuje w rodzinie. Często osoby, wobec których jest ona stosowana, nie uważają się za ofiary. Jak zatem można im pomóc? Warto...

Toksyczne związki

Związek z psychopatą

Związek z psychopatą

Psychopata w rodzinie wydaje się tylko możliwy w filmach o tematyce kryminalnej czy thrillerach. Termin „psychopata” zwykle rezerwuje się dla osób przejawiających agresywny lub przestępczy wzorzec antyspołecznego zaburzenia osobowości. Ale...

Depresja

Zespół depresyjny

Zaburzenia depresyjne są najczęściej diagnozowanym i spotykanym problemem psychicznym. Depresja to nie tylko patologiczny smutek czy przygnębienie, to stan całego organizmu. Wyróżn

Urologia i nefrologia

Zespół nerczycowy

Zespołem nerczycowym nazywamy zespół objawów klinicznych i nieprawidłowości biochemicznych, których przyczyną jest białkomocz, powodujący utratę białka w ilości przekraczającej możliwości kompensacyjne ustroju. W przypadku osób dorosłych o zespole nerczycowym...

Bilansowanie zdrowej diety

Zespół metaboliczny

Chcesz być zdrowy? W takim razie wybieraj mądrze. Nie myśl, że jesteś niezniszczalny, że możesz pić, palić, tłusto jeść i prawie się nie ruszać bez poważnych konsekwencji. Jeśli bę

Choroby genetyczne

Zespół Retta

Choroby wieku dziecięcego nie zawsze są możliwe do wyleczenia. Niektóre zaburzenia rozwoju dzieci pojawiają się po początkowym prawidłowym okresie rozwoju dziecka. Przykładem takiego zaburzenia jest zespół Retta. Dotyczy on niemal wyłącznie dziewcząt...