Zespół wstrząsu toksycznego

Zespół wstrząsu toksycznego (TSS, ang. Toxic Shock Syndrome) powstaje głównie pod wpływem toksyny TSST-1, którą wytwarza gronkowiec złocisty. Jeśli poziom toksyny przekroczy pewien poziom, do którego organizm człowieka syntetyzuje odpowiednią liczbę przeciwciał przeciwko tej toksynie, bakteria bytuje w sposób dla nas niezauważalny. Jeśli odporność ludzka się obniży, TSST-1 może być zabójcza. Ponieważ przeciwciała przeciwko toksynie pojawiają się dopiero w wieku dorosłym (u 90% populacji), choroba przez nią spowodowana dotyka najczęściej dzieci oraz młodzież.

Spis treści

Przyczyny i objawy wstrząsu toksycznego

Model toksyny wywołującej wstrząs toksyczny

Wstrząs wywołany toksyną lub toksynami. Produkowane są przez gronkowca... »

Zespół wstrząsu toksycznego pojawia się głównie u kobiet, które stosują tampony. W trakcie miesiączki spada odporność organizmu i gronkowiec, który najprawdopodobniej zasiedlał ich drogi rodne namnaża się, wykorzystując krew w tamponie jako pożywkę. TSS pojawić się może także podczas połogu, po poronieniu septycznym, jako powikłanie po zabiegach, jako rezultat stosowania mechanicznej antykoncepcji. Pojawia się także, gdy dojdzie do uszkodzeń skóry.

Objawy wstrząsu toksycznego różnią się u poszczególnych pacjentów, ponieważ wstrząs może być spowodowany działaniem różnych czynników. Wstrząs wywołany u zupełnie zdrowych osób przez bakterie gronkowca złocistego objawia się wysoką gorączką, niskim ciśnieniem krwi, złym samopoczuciem oraz oszołomieniem, które może szybko przekształcić się w osłupienie, śpiączkę i niewydolność wielu narządów. Charakterystyczna wysypka przypomina poparzenie słoneczne i może pojawić się na dowolnej części ciała, w tym na ustach, oczach, wnętrzu dłoni i wewnętrznej stronie stóp. U pacjentów, którzy przeżyli wstrząs, wysypka złuszcza się po 10-14 dniach. Dla kontrastu, wstrząs toksyczny spowodowany bakteriami gronkowca beta-hemolizującego występuje zwykle u osób z infekcjami skóry wywołanymi tą bakterią. Ci pacjenci często odczuwają silny ból w miejscu infekcji, po czym szybko pojawiają się kolejne symptomy. Rzadziej niż w przypadku wstrząsu wywołanego gronkowcem złocistym obserwuje się wysypkę.

Główne objawy zespołu wstrząsu toksycznego są następujące:

wysoka gorączka (powyżej 39 stopni),
rozlane, plamiste zapalenie skóry (erytrodemia),
spadek ciśnienia tętniczego krwi,
objawy narządowe,
biegunka lub wymioty,
bóle mięśniowe,
objawy zapalenia błon śluzowych: gardła, nosa, spojówek, pochwy (swędzenie, pieczenie, miejscowa bolesność),
zawroty głowy, splątanie, dezorientacja,
złuszczanie naskórka – zwłaszcza z powierzchni dłoniowych (wewnętrznych) rąk i podeszew stóp, występujące w okresie 1-2 tygodni od pojawienia się pierwszych objawów.

Rozpoznanie i leczenie wstrząsu toksycznego

Diagnoza opiera się na ustalonych kryteriach oceny. Jeśli temperatura ciała pacjenta przekracza 38.9°C, ciśnienie jest niskie, na ciele widoczna jest wysypka, a objawy dotyczą trzech lub więcej narządów, dochodzi do rozpoznania wstrząsu toksycznego. Leczenie prowadzone jest w szpitalu. Oczyszcza się miejsce zakażenia, podaje płyny, stosuje się antybiotyki, czasem immunoglobuliny. W początkowym etapie leczenia antybiotykami stosuje się 3 razy dziennie klindamycynę w celu zwalczenia gronkowca. W późniejszym etapie podaje się antybiotyki zgodne z otrzymanym antybiogramem. Immunoglobuliny podawane są głównie jako czynniki walczące z toksynami gronkowca. Przebycie raz zespołu wstrząsu toksycznego nie zapewnia niestety ochrony przed kolejnym zachorowaniem.

Przypisy

Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0

Cianciara J., Juszczyk J., Choroby zakaźne i pasożytnicze, Czelej, Lublin 2007, ISBN 978-83-60608-34-0

Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0

Linki zewnętrzne

Zakażenie MRSA, gronkowcowe zapalenie złuszczające skóry oraz inne stany naglące wywołane bakteryjnymi zakażeniami skóry

Artykuły Zespół wstrząsu toksycznego

Sepsa

Wstrząs septyczny, posocznica, uogólniony zespół odczynu zapalnego, zespół układowej odpowiedzi zapalnej, zapalne zakażenie krwi i SIRS – to inne nazwy sepsy. Sepsa jest rodzajem patologicznej, ...

Zespół Otella

Zespół Otella to chorobliwa zazdrość, która najczęściej pojawia się u mężczyzn uzależnionych od alkoholu. Chorzy owładnięci urojeniami niewierności małżeńskiej są przekonani o romansach partnerki.

Trauma

Współcześnie słowo „trauma” jest nadużywane. Ludzie mają tendencję do stosowania tego terminu do określenia różnych nieprzyjemnych sytuacji. Tymczasem trauma oznacza szok i poziom ekstremalnego ...

Przykrym wspomnieniom towarzyszą nieustanne napięcie i drażliwość, najlepszym sprzymierzeńcem po doznaniu traumy jest czas.

Powikłania somatyczne cz. 1

Powikłania alkoholizmu występują u ok. 50% mężczyzn i 10% kobiet. Najczęściej jednak lekarze nie dostrzegają, że ich przyczyną jest alkohol, zwłaszcza gdy pacjentem jest kobieta. W niniejszym ...

Antykoncepcja mechaniczna

Antykoncepcja to ważna kwestia w życiu wielu osób, które nie są gotowe na bycie rodzicem. Na szczęście jest coraz więcej sposobów zapobiegania ciąży. Zabezpieczać się mogą zarówno kobiety, jak i ...

Prezerwatywa jest środkiem antykoncepcji mechanicznej, który oprócz ochrony przed ciążą może zmniejszyć ryzyko zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Dolegliwości poporodowe

Dolegliwości poporodowe wynikają ze zmian, jakie zachodzą w organizmie kobiety po porodzie . W czasie ciąży macica przystosowuje się do rozmiarów płodu, a później musi się skurczyć. Może to ...

Toksyczne związki

Toksyczny związek niszczy pozytywne uczucia, które były jego podstawą. Partnerzy zaczynają być wobec siebie podejrzliwi i nieufni. Chorobliwa zazdrość , kłamstwo, manipulacja uczuciami i ...

Lekceważenie potrzeb drugiej osoby, brak komunikacji i wzajemne oskarżenia niszczą związek. W toksycznym związku cierpią obie strony, częstym problemem w tego typu relacji jest nieumiejętność rozstania.

Kwasica ketonowa

Kwasica ketonowa to ciężki zespół zaburzeń metabolicznych, który może prowadzić do częściowej lub całkowitej utraty przytomności . Należy do ostrych powikłań cukrzycy i może wystąpić w każdym ...

Ciała ketonowe to grupa organicznych związków chemicznych, które w swej strukturze cząsteczek zawierają grupę ketonową.

Prokalcytonina

Badanie stężenia prokalcytoniny (PCT) jest badaniem krwi wykorzystywanym w diagnostyce infekcji bakteryjnych. Poziom prokalcytoniny w osoczu pozwala określić intensywność i stopień infekcji, przy ...

Zatrucie alkoholem etylowym

Zatrucia alkoholem etylowym stanowią coraz większy procent wszystkich wykrywanych zatruć. Alkohol etylowy (etanol) należy do organicznych związków chemicznych. Stanowi podstawowy składnik wódek i ...

Wymioty odgrywają ważną rolę w praktyce klinicznej, mogą mieć przyczyny w dysfunkcjach przewodu pokarmowego.

Krwawienie z przewodu pokarmowego

Krwawienie z przewodu pokarmowego jest to wynaczynienie się krwi do światła przewodu pokarmowego. Istnieje podział krwawień z przewodu pokarmowego na krwawienia z górnego odcinka, gdy źródło ...

Żylakowato poszerzonymi żyłami odbytniczymi nazywa się guzki krwawnicze, czyli po prostu hemoroidy. Czynnikami, które sprzyjają ich powstawaniu są: zaparcia czy biegunki, ale również siedzący tryb życia lub wręcz przeciwnie -  intensywny sport, np. długotrwałe bieganie. Nie bez wpływu na pojawienie się tej dolegliwości pozostaje ciąża czy po prostu skłonność dziedziczna.<br />
<br />
Objawami pojawienia się hemoroidów jest krwawienie z odbytu oraz jego bolesność. Alarmującymi symptomami dla chorego powinna być więc krew w stolcu czy na papierze toaletowym, a nawet bieliźnie. Czasami dochodzi do wypadania hemoroidów lub ich powiększenia. Groźną sytuacją jest, kiedy dochodzi do powstawania zakrzepów i zgorzeli. Dzieje się tak wtedy, gdy zmiany nie są jeszcze znacznie nasilone, a więc żylak cofa się pod uciskiem palca, później jednak żylaki więzną trwale, nie daje się ich odprowadzić. Kulistym zmianom na zewnątrz odbytu towarzyszy silny ból towarzyszący podczas takich czynników jak siadanie czy nawet chodzenie.<br />
<br />
Jakie objawy powinny zmotywować, aby pójść do lekarza?

Malaria

Do najbardziej niebezpiecznych pod tym względem rejonów należą państwa ciepłych stref klimatycznych, które bardzo często stanowią cel naszych wakacyjnych podróży. Co roku na malarię zapada ponad ...

Sporozoity wędrujące w cytoplazmie nabłonka jelitowego.

Układ pokarmowy

Dolegliwości związane z układem pokarmowym to najczęstsze przyczyny zgłoszeń pacjentów do lekarza. Mogą występować w każdym wieku, a znaczna część stanowi symptom tak zwanej niestrawności i ...

Jeśli chodzi o określenie rokowań w przebiegu nowotworów złośliwych, podaje się procent 5-letnich przeżyć chorych, którzy pokonali raka. Wskaźnik ten będzie większy przy nowotworach mało zaawansowanych, gdzie szansa na przeżycie jest znacznie większa, zaś mniejszy w przypadku nowotworu o bardziej zaawansowanej postaci. Wyleczalność raka żołądka wykrytego w pierwszym stadium wynosi 90%.<br />
<br />
Wyróżnia się 4 rodzaje zaawansowania klinicznego raka żołądka: wczesny, miejscowo zaawansowany, naciekający okoliczne narządy oraz dający przerzuty odległe.<br />
<br />
Dla każdej z wymienionych grup rokowanie jest zupełnie inne. W naszym kraju jednak często obserwuje się zjawisko polegające na tym, że do lekarza zgłaszają się pacjenci będący w 3 lub 4 stadium choroby, gdzie szansa na przeżycie wynosi około 5-30%.<br />
<br />
Jeśli chodzi o objaw,y to niepokojącym sygnałem mogą być: utrata łaknienia, smoliste stolce, bolesność i dyskomfort w nadbrzuszu oraz okresowe nudności i wymioty.<br />
<br />
Temat zachorowalności na raka żołądka porusza dr hab. n. med. Krzysztof Jeziorski, onkolog.

Objawy tocznia. Czy ja mogę chorować na toczeń rumieniowaty układowy?

Toczeń rumieniowaty układowy jest chorobą wieloobjawową, o różnym przebiegu i objawach u różnych chorych, a także zmiennym przebiegu u tego samego pacjenta. Okresy zaostrzenia choroby (aktywności) ...

Stany zapalne jelit

Stany zapalne jelit to bardzo szeroka grupa schorzeń, manifestująca się zaburzeniami trawienia i szeregiem objawów towarzyszących. Obejmować mogą jelito cienkie, grube, a często dotyczą całego ...

Choroba Leśniowskiego-Crohna dotyczy każdej części jelita.

Zawał serca

Zawał serca następuje w momencie zamknięcia naczynia krwionośnego w sercu, przez co dopływ krwi jest przerwany i do mięśnia nie dociera tlen. Powoduje to martwicę odciętego fragmentu serca. Do ...

Ciemnoczerwony kolor wskazuje na obszar najintensywniejszego bólu.

Alergia - testy diagnostyczne

Alergia (inaczej nazywana uczuleniem lub nadwrażliwością) to patologiczna, jakościowo zmieniona odpowiedź tkanek na alergen. Polega ona na reakcji immunologicznej związanej z powstaniem swoistych ...

Skórne testy alergiczne pomagają w diagnozowaniu uciążliwych alergii. W zależności od rodzaju przeprowadzanych testów można określić alergię na kurz, sierść, pyłki, pokarmy, a nawet alergię na metale.

Zator tętnicy płucnej i zawał płuca

Zator tętnicy płucnej to powikłanie, które stwarza często poważne zagrożenie dla życia. Zawał płuca jest następstwem zablokowania światła rozgałęzień tętnicy płucnej. Przyczyny zatoru tętnicy ...

U góry: płuco cżłowieka pod mikroskopem.Widać napowietrzone pęcherzyki płucne. U dołu: płuco w stanie zapalnym.

Anemia

Niedokrwistość (potocznie nazywana anemią) jest patologicznym stanem, o którym mówimy, kiedy dochodzi do zmniejszenia liczby erytrocytów (czerwonych krwinek), poziomu hemoglobiny (barwnika ...

Chora wątroba

Wątroba jest jednym z największych i najważniejszych narządów naszego ciała. Niestety, ze względu na swój udział w wielu procesach, szczególnie w metabolizmie toksyn, jest ona narażona na trwałe ...

Pytania do eksperta

Czy gwałtowne ruchy głową u dziecka to oznaka choroby?

Moja 7 miesięczna córeczka, dotychczas rozwijająca się normalnie, nagle zaczęła rzucać główką w lewo i w prawo, robi to gdy siedzi mi na kolanach albo w bujaku. Czasem gdy daję jej butelkę. Zaczęło się to jakieś 2 tyg temu. Najpierw zaczęła kręcić główką w łóżeczku. Martwię się, czy nie jest to objawem jakiejś choroby? Jest bardzo żwawa, interesuję się wszystkim dookoła. (Zdrowie)

Odpowiada: lek. Karol Kaziród-Wolski

Co znaczą bóle mięśniowo-stawowe i gorączka?

Odpowiada: lek. Joanna Gładczak

Zadaj pytanie ekspertowi

Odpowiadamy średnio od 4 do 24 godzin