Zioła i przyprawy

Zioła i przyprawy to artykuły, które są stosowane w sztuce kulinarnej w celu nadania, urozmaicenia bądź wydobycia smaku i aromatu potraw. W kuchni polskiej najczęściej wykorzystuje się sól kuchenną, czarny pieprz, czosnek, cebulę, gałkę muszkatołową, majeranek i pietruszkę. Zioła dodajemy często do różnych potraw, nie zastanawiając się specjalnie nad ich leczniczymi właściwościami. Okazuje się jednak, że wiele ziół, takich jak: tymianek, majeranek, czosnek czy imbir, pomaga w walce z chorobami nowotworowymi, dlatego powinny być stałym składnikiem zdrowej diety.

Właściwości lecznicze ziół

Niektórzy uczeni porównują właściwości ziół do leków, w tym przeciwnowotworowych, które skutecznie blokują mechanizmy pozwalające na wzrost guzom. Leki te, przyjmowane codziennie, sprawiają, że guz przestaje być groźny i nie powiększa się. Okazuje się, że w podobny sposób działają również zioła, jak: mięta, oregano, tymianek, majeranek, rozmaryn i bazylia. Gdy często goszczą na stole jako składnik zdrowej diety, wspomagają organizm w zwalczaniu komórek nowotworowych.

Zioła mają charakterystyczny aromat. Zawdzięczają go terpenom – organicznym związkom chemicznym, wykorzystywanym w kosmetyce jako substancje zapachowe. Niedawno odkryto karnozol – terpen, który występuje w rozmarynie i ogranicza zdolność komórek nowotworowych do naciekania na sąsiednie tkanki. Badania prowadzone przez Narodowy Instytut Raka dowiodły, że ekstrakt z rozmarynu wspomaga chemioterapię w przypadku raka piersi. Podobne właściwości ma natka pietruszki, a dokładniej znajdująca się w niej apigenina. Hamuje ona proces tworzenia się naczyń krwionośnych, które mogą odżywiać rakotwórcze guzy. Ze względu na lecznicze właściwości, powinniśmy włączyć zioła do zdrowej diety.

Kurkuma w kuchni

Kurkuma, inaczej ostryż, używana jest jako przyprawa do wielu potraw. Jest też składnikiem wielu mieszanek przyprawowych, m.in. curry. Ma żółtozłocisty kolor i z tego powodu początkowo wykorzystywano ją jako barwnik, dopiero później odkryto jej zastosowanie w kuchni. W lecznictwie znana jest od XIX wieku. W Indiach kurkuma stosowana jest jako środek przyspieszający gojenie się ran i wspomagający leczenie niestrawności żołądka. Niedawno odkryto również jej właściwości przeciwwirusowe, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze. Poza tym niektórzy uczeni twierdzą, że zawarta w kurkumie kurkumina spowalnia rozwój nowotworów.

Kurkumina to związek chemiczny o właściwościach przeciwzapalnych. W badaniach laboratoryjnych dowiedziono, że hamuje on rozwój raka okrężnicy, wątroby, żołądka, jajników i krwi, zmuszając komórki nowotworowe do obumierania. Naukowcy z Centrum Badań nad Rakiem w Houston udowodnili, że ludzie spożywający ¼ łyżeczki kurkumy dziennie aż osiem razy rzadziej chorują na raka płuc, pięć razy rzadziej – na raka piersi, i dziesięć razy rzadziej – na raka nerki. Kurkumina wnika bowiem do wnętrza komórek rakowych i niszczy je.

Zioła lecznicze w czystej postaci nie wchłaniają się w przewodzie pokarmowym. Aby kurkuma była przyswojona przez organizm, musi być połączona z papryką lub czarnym pieprzem. Papryka dziesięciokrotnie zwiększa absorpcję kurkuminy. Kurkumę najlepiej kupować osobno, ponieważ w mieszankach przyprawowych jest jej tylko 20%. Należy zmieszać ¼ łyżeczki proszku z ½ łyżki oliwy i szczyptą pieprzu lub zmielonej papryki. Taki sos wspaniale nadaje się do świeżych sałatek i zup.

Czosnek i imbir

Czosnek, podobnie jak cebula czy szczypior, zawiera liczne związki siarki, które osłabiają rakotwórcze działanie substancji powstających w mięsie przygotowanym na grillu. Czosnek powinien jak najczęściej pojawiać się w zdrowej diecie, ponieważ sprzyja obumieraniu komórek raka okrężnicy, piersi, płuc, prostaty i białaczki. Poza tym czosnek obniża poziom cukru we krwi, co utrudnia rozwój komórek rakowych. Czosnek działa najskuteczniej, gdy rozdrobnimy go z cebulą  i zmieszamy z oliwą. Tak przygotowany sos nadaje się do sałatek i smażonych na patelni warzyw. 

Imbir to wonna przyprawa kuchenna, silny środek przeciwzapalny oraz antyoksydant. Imbir skutecznie wspomaga walkę z komórkami rakowymi. Ogranicza bowiem powstawanie nowych naczyń krwionośnych. Można go z powodzeniem dodawać jako przyprawę do zup i sałatek. Imbir nadaje się także jako przystawka albo dodatek do ryb – można go podawać w postaci plastrów marynowanych w soku z cytryny. Korzeń imbiru pokrojony w plastry i zalany wrzątkiem na 10-15 minut jest smacznym napojem, doskonale gaszącym pragnienie. Poza tym imbir powstrzymuje nudności i wymioty. Nie powinno go zabraknąć w zdrowej diecie.