Złamanie prącia

Złamanie prącia może nastąpić podczas wzwodu w trakcie stosunku płciowego. Polega ono na przerwaniu ciągłości osłonki białawej ciała jamistego na skutek urazu – uderzenia lub zgięcia prącia w czasie wzwodu. Złamanie prącia objawia się nagłym, silnym bólem penisa, słyszalny jest też charakterystyczny trzask, a wzwód ustępuje. Trzask powstaje w wyniku pękania naczyń. Pojawia się krwiak, który przechodzi dalej na mosznę, krocze, pośladki, pachwiny. Skóra prącia jest zasiniona, pojawia się obrzęk, członek jest zniekształcony. Uszkodzona może zostać także cewka moczowa.

Anatomia penisa

Prącie, inaczej penis, jest narządem kopulacyjnym, wewnątrz którego przebiega cewka moczowa stanowiąca wspólne ujście dla układu moczowo-płciowego. Początkowy odcinek cewki moczowej należy wyłącznie do układu moczowego. Na wzgórku nasiennym znajdują się ujścia przewodów wytryskowych – od tego miejsca cewka moczowa jest integralną częścią układu moczowo-płciowego. Prącie położone jest powyżej worka mosznowego. Rozmiar i kształt penisa są osobniczo zmienne. W budowie prącia wyróżnia się trzy elementy składowe.

Koniec tylny stanowi nasadę prącia, część środkowa nazywana jest trzonem prącia, zaś część dystalna to żołądź. Prącie zbudowane jest z trzech walcowatych ciał. Od strony grzbietowej prącia usytuowane są dwa symetrycznie położone ciała jamiste. Od strony brzusznej prącia zlokalizowane jest ciało gąbczaste, które otacza cewkę moczową. Ciała jamiste przechodzą od tyłu w odnogi prącia, które przytwierdzone są do dolnych gałęzi kości łonowych i pokryte są mięśniem kulszowo-jamistym. Początkowy odcinek ciał jamistych od przodu pokryty jest żołędzią.

Na wierzchu żołędzi znajduje się ujście cewki moczowej. Oba ciała jamiste otoczone są osłonką białawą. Błona biaława prącia otaczająca ciała jamiste, która normalnie ma grubość 2 mm, podczas wzwodu zmniejsza swoją grubość do 0,5-0,25 mm i traci swoją elastyczność. Dlatego w wyniku urazu łatwo może zostać rozerwana. Prącie pokryte jest skórą bez podściółki tkanki tłuszczowej. W obrębie żołędzi skóra tworzy luźny fałd zwany napletkiem. Od strony brzusznej napletek przytwierdzony jest do ciała gąbczastego wędzidełkiem.

Rodzaje i objawy złamania prącia

Złamanie penisa czy złamanie prącia są nazwami zwyczajowymi – prącie nie posiada kości, która mogłaby ulec złamaniu. Złamane prącie stanowi około 1% wszystkich urazów tego narządu. Przyczyną złamania prącia w większości przypadków jest silne zgięcie prącia w stanie wzwodu, w czasie którego dochodzi do pęknięcia osłonki białawej z uszkodzeniem ciała jamistego prącia. Złamanie prącia może obejmować jedno lub dwa ciała jamiste. Jeśli cewka została uszkodzona, może pojawić się problem nietrzymania moczu.

Wyróżnia się złamanie prącia:

• proste – uszkodzeniu ulegają jedno lub dwa ciała jamiste,  
• skomplikowane – uszkodzeniu ciała jamistego towarzyszy uszkodzenie cewki moczowej.   

Urazy prącia są bardzo bolesne. Złamanie penisa objawia się nagłym uczuciem bólu członka w czasie odbywania stosunku, któremu towarzyszy trzask. Pojawia się szybko narastający krwiak ze skrzywieniem prącia przypominającym saksofon. Charakterystyczne dla uszkodzenia osłonki białawej i ciała jamistego jest nagłe ustąpienie wzwodu.

Diagnoza i leczenie złamanego penisa

Postawienie diagnozy nie jest skomplikowane. W większości przypadków obraz złamania prącia jest charakterystyczny, co w połączeniu z typowym wywiadem lekarskim pozwala na postawienie natychmiastowego rozpoznania. W przypadku wątpliwości wykonuje się badanie prącia (USG), w którym ocenia się miejsce i rozległość uszkodzenia osłonki białawej. Obowiązkowym postępowaniem lekarskim jest operacja prącia w trybie nagłym. Przed operacją penis jest unieruchamiany, mężczyźnie podaje się antybiotyki i środki uspakajające, stosuje się również zimne okłady. Zabieg wykonywany jest z reguły w znieczuleniu miejscowym w warunkach sali operacyjnej. Skóra prącia nacinana jest tuż ponad uszkodzoną osłonką białawą albo wykonywane jest okrężne nacięcie u podstawy żołędzi. Po uwidocznieniu miejsca urazu, zakładane są szwy na ciało jamiste i osłonkę białawą. Po zakończeniu zabiegu należy założyć cewnik.