Zwichnięcie kolana

Staw kolanowy jest największym i najbardziej narażonym na kontuzje stawem człowieka. Uraz kolana powstaje na wskutek eksploatowania stawów, uprawiania sportu oraz nadwagi. Do najczęstszych schorzeń kolana zaliczyć należy: uszkodzenia więzadeł krzyżowych, niestabilność kolana, uszkodzenie łąkotki, chrząstki i gonartrozę. Zwichnięcie kolana to typowa kontuzja, występująca niezwykle często u osób aktywnie uprawiających sport, m.in. u piłkarzy i narciarzy.

Spis treści:
  1. 1. Budowa stawu kolanowego
  2. 2. Uraz kolana
  3. 3. Zwichnięcie rzepki kolanowej

1. Budowa stawu kolanowego

Staw kolanowy ma szerokość około 11-12 cm – jeśli przymocujemy do nóg narty o długości 160-180 cm, to przykładamy do niego ramię siły o 15-17-krotnym przełożeniu. Kość udowa jest bardziej wypukła niż kość piszczelowa i styka się z nią tylko na niewielkiej powierzchni – dzięki temu ma nieco więcej swobody, może toczyć się po powierzchni kości piszczelowej i nieco ślizgać ku tyłowi.

Pomiędzy kośćmi znajdują się dwie płytki z twardej, ale i elastycznej chrząstki, tzw. łąkotki. Kostki te mają znaczną odporność na urazy kolana, dzięki idealnemu dopasowaniu do powierzchni stawowej i możliwości ruchu do tyłu o około 12 mm w trakcie zgięcia kolana. Dzięki nim, np. przy zeskoku, kości udowa i piszczelowa nie uderzają bezpośrednio o siebie, ale około 60% ciężaru jest przenoszona przez te elastyczne amortyzatory.

Nasze kolana są różnie używane, obciążane i starzeją się w różnym tempie. W kolanie są umieszczone dwa więzadła krzyżowe: przednie, które hamuje ruch piszczeli ku przodowi, i tylne – uniemożliwiające ślizg ku tyłowi. Dzięki więzadłom krzyżowym kolana chód jest płynny, ekonomiczny i elementy składowe kolana nie ulegają przedwczesnemu zużyciu.

2. Uraz kolana

Najczęstszym mechanizmem urazu jest tzw. mechanizm koślawiący – gdy noga odjeżdża nam do boku, a jednocześnie siadamy. W pierwszym rzędzie ulega wtedy uszkodzeniu więzadło poboczne, potem łąkotka, dopiero na końcu, i to nie zawsze, więzadła krzyżowe.
 Wraz ze zwiększaniem się liczby osób uprawiających sport, często niedostatecznie przygotowanych i wytrenowanych, nierzadko z nadwagą, wzrasta ilość urazów więzadeł stawu kolanowego.

Najczęstsze objawy urazów więzadeł stawu kolanowego:

  • poważny uraz kolana, któremu towarzyszy najczęściej słyszalne „chrupnięcie w kolanie”,
  • krwiak w stawie kolanowym, często narastający powoli, niekiedy pojawiający się następnego dnia,
  • uczucie zwichnięcia kolana.
Więzadła krzyżowe kolana nie są elementem nośnym – można na nodze stanąć, czasami sportowiec jest w stanie zejść ze stoku, nawet niekiedy z niego ostrożnie zjechać. Jeśli krwiak narasta bardzo szybko, prawdopodobnie miało miejsce uszkodzenie większej liczby struktur stawowych.

Objawami uszkodzenia łękotki mogą być:

  • bloki kolana – gdy coś w stawie przeskoczy, to nie można go od razu zgiąć czy wyprostować – niekiedy można je samodzielnie odblokować,
  • uciekanie kolana – gdy przy nieostrożnym kroku noga załamuje się, jakby mięśnie zupełnie nie trzymały.
Pierwsza pomoc powinna polegać wtedy na unieruchomieniu nogi na czas transportu od kostki do pachwiny – np. przywiązanie jej lekko zgiętej w kolanie do dwu kijków. Jeśli nie ma krwawienia na zewnątrz, urazu głowy z utratą przytomności czy innych ran, powinniśmy otrzymać zastrzyk przeciwkrzepliwy. Chory po poważnym urazie kolana powinien zostać możliwie szybko obejrzany przez chirurga lub ortopedę. U młodych, aktywnych pacjentów zawsze lepiej jest zrobić wziernikowanie kolana (tzw. artroskopię), uszkodzenia zaopatrzyć i kolano w pełni wyrehabilitować. Zagipsowane zwichnięcie rzepki bardzo często prowadzi do wygojenia troczków z wydłużeniem, a z czasem do bocznego przemieszczenia rzepki i zmian zwyrodnieniowych.

3. Zwichnięcie rzepki kolanowej

Przy urazie skrętym kolana używamy określenia „zwichnięcie kolana”. Na szczęście, jest urazem niezwykle rzadkim, uszkodzeniu ulegają wtedy oba więzadła krzyżowe, w ogromnym niebezpieczeństwie jest wtedy tętnica podkolanowa i nerwy. Zwichnięcie rzepki dość łatwo ulega nastawieniu, ale prawie zawsze towarzyszy jej uszkodzenie troczków rzepki, złamania wewnątrzstawowe itp. W takiej sytuacji należy nogę unieruchomić i natychmiast transportować chorego do szpitala. W przypadku złamania rzepki konieczne jest leczenie operacyjne i zespolenie tzw. popręgiem Webera, choć przy zachowanym mechanizmie wyprostnym złamania bez przemieszczenia można leczyć zachowawczo w opatrunku gipsowym od kostek do połowy uda (nazywa się on tutorem gipsowym).

Urazy rzepki kolanowej mogą przydarzyć się każdemu. Młodzi, sprawni ludzie, którzy używają nogi aktywnie, lub osoby, które poruszają się na zmiennym podłożu powinni szczególnie zapobiegać urazom stawów. U takich osób dobre ćwiczenie i zapewnienie elastyczności odpowiednich grup mięśni, ćwiczenie czucia głębokiego i stretching pozwalają osiągnąć bardzo dobrą, sprawną w zakresie ich oczekiwań nogę.


Porozmawiaj o tym na Forum Żywienie i fitness »
Lubię to!
1

Komentarze

Pytania do specjalistów

Zwichnięcie rzepki kolana podczas treningu

Syn 16 lat podczas treningu piłki nożnej doznał zwichnięcia rzepki lewego kolana. Karetka przewiozła go do szpitala. Nastawienie rzepki i gips. Po 2 tygodniach Punkcja, bo dużo płynu. Dwa razy kłucie i nic. Płynu brak. Usg jednak wykazało plyn. Kolejna...

Uszkodzenie kolana podczas zeskoku

witam, wczoraj wieczorem, podczas malowania pokoju, zeby nie wdepnac w wiadro z farba, zeskoczylam z malej drabiny. wyladowalam niepoprawnie i moje kolano przeszyl wielki bol, ktory po krotkim czasie przeszedl. w nocy bol wrocil i pozostal. zewnetrzna...

Artykuły Kontuzje i urazy

Kontuzje i urazy Sposoby na zakwasy

Zakwasy to dokuczliwe bóle mięśni występujące po treningu. Około 12 godzin po ćwiczeniach mogą wystąpić tępy ból mięśni, ich sztywność i nadwrażliwość na dotyk. Ból mięśni nie jest, jak się potocznie uważa, wynikiem podwyższonego...

Kontuzje i urazy Wpływ leków na tarczycę na ryzyko złamań u osób starszych

Naukowcy przeprowadzili badanie, którego wyniki wskazują, iż osoby starsze przyjmujące wysokie dawki leków na tarczycę są szczególnie narażone na złamania. Niedoczynność tarczycy u osób starszych Niedoczynność tarczycy...

Kontuzje i urazy Urazy w sporcie

Zima to czas, w którym często dochodzi do urazów. Te są mniejsze lub większe. Czasami zdarzają się tylko stłuczenia przy wchodzeniu po schodach albo spacerze po oblodzonym chodniku, a czasami poważniejsze kontuzje przy jeździe na nartach...

Kontuzje i urazy Skręcenie kolana

Skręcenie kolana to częsta kontuzja sportowa, która może przydarzyć się przy uprawianiu niemal każdego rodzaju sportu. Lekarze rozróżniają trzy rodzaje skręcenia kolana: lekkie, średnie i ciężkie. Diagnoza skręcenia jest zazwyczaj stawiana...

Kontuzje i urazy Zwichnięcie barku

Staw ramienny to jeden ze stawów najczęściej ulegających zwichnięciom i podwichnięciom (czyli częściowym zwichnięciom). Ból barku często oznacza właśnie zwichnięcie barku, a to wymaga interwencji lekarskiej, gdyż zaniedbanie zwichnięcia może doprowadzić...

Kontuzje i urazy Kolano skoczka

Ból kolana może mieć różne przyczyny. Kolano skoczka, czyli entezopatia kolana to zwyrodnienie więzadła rzepki, wywołane silnym przeciążeniem. Pojawia się zwykle z powodu podskoków, a także częstych skrętów. Ze względu na swoją...

Kontuzje i urazy Zwichnięcie łokcia

Ból łokcia może świadczyć o urazie. Może to być złamanie jednej z kości ramienia, uraz naczynia krwionośnego lub nerwu, co może prowadzić do ograniczenia ruchu kończyny i utraty czucia. Niekiedy dochodzi do zwichnięcia łokcia. W wyniku tego typu...

Kontuzje i urazy Uraz ścięgna Achillesa

Ścięgno Achillesa jest silną strukturą łączącą mięśnie łydki z piętą. Mięśnie te podczas skurczu pociągają za ścięgno, powodując podeszwowe zgięcie w stawie skokowym. Dzięki niemu możemy się wspiąć na palce, uprawiać biegi i skoki. Ścięgno Achillesa jest...

Kontuzje i urazy Skręcenie stawu skokowego

Staw skokowy należy do stawów o skomplikowanej strukturze i dużej ruchomości. Za stabilność stawu skokowego odpowiedzialnych jest wiele mięśni przebiegających od kości goleni aż do palców, dodatkowo wszystkie kości stępu, śródstopia i...

Kontuzje i urazy Naciągnięcie więzadeł

Jednym z najpowszechniejszych urazów jest naciągnięcie więzadeł i ścięgien. Najczęściej ulegają im sportowcy i aktywne fizycznie osoby. Objawy naciągnięcia więzadeł to zwykle silny ból i ograniczenie zakresu ruchu. Na szczęście, proces...

pokaż 10 następnych