Akupunktura w migrenie skuteczna jak leki

Taki wniosek co do skuteczności akupunktury w zwalczaniu bólu migrenowego płynie z przeglądu "The Cochrane Library", opracowywanego przez jedną z najbardziej opiniotwórczych organizacji zajmujących się oceną skuteczności procedur medycznych. Jednak dzisiaj żadne z dużych towarzystw naukowych nie rekomenduje nakłuwania igłami jako metody eliminowania migrenowego bólu głowy.

Jak dotąd nie ma sposobu wyleczenia z migreny. - Nie mamy specyficznych leków umożliwiających wyłączenie ośrodka aktywizującego ból migrenowy. Dysponujemy jedynie preparatami, które łagodzą lub blokują odczuwanie dolegliwości — tłumaczy dr n. med. Łukasz Kmieciak, specjalista neurolog z Centrum Leczenia Bólu w Łodzi, członek Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy i American Interventional Headache Society. 

Polecane wideo:

Doraźne przerywanie ataku

Wspomniane środki stosowane doraźnie w celu zahamowania ataku to m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne i specyficzne leki przeciwmigrenowe — tryptany. Są one często nadużywane, co powoduje efekty niepożądane — od zaburzeń pracy przewodu pokarmowego (bóle żołądka, biegunki etc.) po tzw. bóle z odbicia, które są reakcją układu nerwowego na nadmiar leków. - Szczególnie duży potencjał mają pod tym względem tryptany, które według wytycznych powinny być stosowane maksymalnie 3 dni w tygodniu i nie więcej niż 8 dni w miesiącu — podkreśla dr Kmieciak. 

Do tego zarówno leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, jak i przeciwmigrenowe nie zawsze działają. Co trzecia osoba stosująca tryptany nie odpowiada na to leczenie. Ratunkiem są jeszcze leki podawane profilaktyczne przed wystąpieniem ataku migreny — przeciwpadaczkowe i pochodne ergotaminy, ale również one nie spełniają wszystkich oczekiwań. Pacjenci często rezygnują z ich zażywania, bo dają objawy uboczne, m.in. kołatanie serca, problemy z koncentracją i zaburzenia pamięci. To wszystko sprawia, że cały czas trwają poszukiwania innej, skutecznej metody pokonania migreny. 

Obiecujące zestawienia

Czy akupunktura okaże się złotym środkiem migrenologów? Najnowszy przegląd "The Cochrane Library" może budzić takie nadzieje. Jego autorzy przeanalizowali opublikowane do stycznia ubiegłego roku wyniki 22 różnych badań, w których uczestniczyło prawie 5 tys. osób z całego świata. W czterech badaniach, z udziałem ponad 2 tys. pacjentów, akupunktura dodana do standardowego leczenia skutkowała złagodzeniem bólów migrenowych.

W przeciwieństwie do wcześniejszych ustaleń, wyniki najnowszego przeglądu wskazują również, że skuteczność „prawdziwego” zabiegu akupunktury jest większa niż placebo (wkłuwanie igieł w niewłaściwe punkty na ciele lub niewnikające głębiej pod skórę). Co prawda, jak komentują autorzy, różnica ta jest niewielka, ale istotna statystycznie. Warto dodać, że efekty leczenia utrzymują się jeszcze po 6 miesiącach od jego zakończenia. 

10 sposobów na złagodzenie chronicznego bólu

Z powodu bólu nie uprawiasz sportu i koło się zamyka, ale bez ćwiczeń zanika jędrność mięśni i siła, co skutkuje wzmożonym bólem. Na szczęście, nawet proste...

  Porównywano także akupunkturę z działaniem profilaktycznych leków przeciwmigrenowych. Okazała się ona bardziej skuteczna, choć po upływie trzech miesięcy różnica była już niewielka. Warto jednak odnotować, że osoby, u których stosowano akupunkturę, rzadziej skarżyły się na działania niepożądane oraz rzadziej rezygnowały z udziału w badaniu niż poddawane farmakoterapii.

Dostępne dane wskazują, że dołączenie akupunktury do leczenia objawowego migreny zmniejsza częstość napadów bólu głowy — podsumowują autorzy — Jest ona co najmniej równie skuteczna jak terapia z użyciem leków stosowanych w profilaktyce migrenowego bólu głowy.

Z perspektywy praktyków

Wprawdzie nie pierwszy raz naukowcy analizowali skuteczność akupunktury w migrenie, ale wyniki tego przeglądu są wyjątkowe. — Jeszcze półtora roku temu słyszeliśmy jedynie, że warto rozważyć zastosowanie akupunktury u tej grupy chorych. Teraz prestiżowa organizacja jaką jest "The Cochrane Library" ją zaleca — komentuje dr Łukasz Kmieciak. Według niego, można wręcz mówić o przełomie — nie tyle w metodzie leczenia, ile w podejściu do niego. 

Jeszcze kilka, kilkanaście lat temu akupunktura była bardzo źle widziana w środowisku medycznym. Powoli to się zmienia. Jednak wciąż niewielu pacjentów, a nawet lekarzy wie, że nakłuwanie igłami jest w poradniach leczenia bólu zabiegiem refundowanym przez NFZ. Jest on również finansowany przez systemy zdrowia w innych państwach, m.in. Wielkiej Brytanii, Niemczech czy USA.

— Akupunktura jako popularny od lat i stosowany szeroko sposób leczenia bólów głowy nadal budzi wiele kontrowersji — przyznaje dr n. med. Maria Wysocka-Bąkowska, specjalista neurolog i migrenolog z Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy i European Headche Federation. Choć jak wynika z najnowszego przeglądu, metoda ta może dorównywać skutecznością leczeniu tradycyjnemu (a nie daje efektów ubocznych!), to nie jest oficjalnie rekomendowana do leczenia migreny przez żadne duże towarzystwa naukowe, jak np. International Headache Society czy te, do których należy dr Wysocka-Bąkowska.

— Uważa się bowiem, że skuteczność akupunktury jest zbliżona do placebo: daje efekty na krótki czas (1-3 miesiące), co może wynikać z poprawy nastroju i zmniejszenia napięcia mięśni. A potem stan pacjenta wraca do punktu wyjścia — tłumaczy migrenolog. Ona sama tylko w wyjątkowych przypadkach kieruje na leczenie akupunkturą. Robi to wtedy, gdy pacjent miał dobre doświadczenia z tego rodzaju terapią. A takich pacjentów prawie nie widuje. 

Zupełnie inne doświadczenia ma dr Łukasz Kmieciak, który praktykuje akupunkturę od 15 lat. Pierwszy raz zetknął się z nią w 1997 roku w szpitalu na Tajwanie, gdzie przebywał na stypendium. Potem sztuki nakłuwania igłami uczył się na uniwersytecie i w szpitalu w chińskim Tianjin. 

— Zdarza się, że akupunktura nie działa — przyznaje dr Kmieciak. — Miałem kilkanaście pacjentek z migreną, którym tą metodą nie mogłem pomóc. Ale znacznej większości przynosi ulgę: ból pojawia się rzadziej, jest mniej intensywny, chory lepiej reaguje na leki, np. jeśli do tej pory był zmuszony zażywać tryptany aż 20 dni w miesiącu, to po serii zabiegów wystarczy raz na 3 miesiące — mówi lekarz.

Jak dodaje, migrena jest chorobą genetyczną, a genów nie zmienimy. Na chwilę obecną nie możemy pozbyć się jej całkowicie, ale z pomocą akupunktury jesteśmy w stanie złagodzić jej przebieg. 

Sposób na napięcie

Dr Maria Wysocka-Bąkowska jest zdania, że akupunktura jako terapia małoinwazyjna może być pomocna u części pacjentów, „zwłaszcza tych, którzy mają migreny z aurą złożoną, cierpią jednocześnie na schorzenia naczyniowe i nie reagują na typowe leki”. Nakłuwanie igłami może być również terapią uzupełniającą w okresach nasilenia dolegliwości bólowych lub w czasie zmniejszania ilości stosowanych farmaceutyków. 

Ekspertka dodaje, że lepiej na akupunkturę mogą odpowiadać chorzy z napięciowym bólem głowy (najbardziej powszechnym, wiążącym się ze stresem i napięciem psychicznym). Choć jej zdaniem, efekt terapii jest przejściowy, utrzymuje się 1-2 miesiące.

Spostrzeżenia te częściowo potwierdza kolejny przegląd "The Cochrane Library". Tym razem była to analiza 12 badań przeprowadzonych z udziałem 2349 osób z napięciowym bólem głowy. Na tej podstawie autorzy doszli do wniosku, że leczenie akupunkturą składające się z co najmniej 6 sesji terapeutycznych może być cennym rozwiązaniem dla pacjentów z częstymi epizodami tego rodzaju bólu. 

Podobnego zdania jest dr Łukasz Kmieciak: — Po leczeniu akupunkturą głowa boli ich rzadziej, a ból nie jest tak silny i dokuczliwy. Poza tym chorzy potwierdzają większą odporność na stres — odczuwają większy spokój, a bywa, że nawet w ogóle nie odczuwają napięcia związanego ze znalezieniem się w sytuacji stresogennej.

W podsumowaniu przeglądu "The Cochrane Library" czytamy, że potrzeba kolejnych badań poświęconych temu problemowi, zwłaszcza porównujących akupunkturę z dostępnymi metodami leczenia napięciowego bólu głowy.  

Jak to działa. Igłami zaatakować ból 

Uważa się, że akupunktura ma działanie neuromodulujące — blokuje szlaki przewodzenia bólu. Sam zabieg trwa niewiele ponad 20 minut. Do jego wykonania stosuje się 15-30 cienkich jak włos, jednorazowych igieł ze stali chirurgicznej, które wkłuwa się w skórę głowy, ale również rąk, brzucha i innych części ciała. O ich umiejscowieniu decyduje diagnoza, stawiana zgodnie z prawidłami medycyny chińskiej. 

Przed wkłuciem igły (czasem nawet na głębokość 3 cm) skóra jest odkażona. Odpowiednie zakończenie ostrza sprawia, że nie dochodzi do przecięcia tkanek, lecz ich rozsunięcia. Dla wzmocnienia stymulacji do igieł doprowadza się prąd elektryczny o niewielkim natężeniu. Zwykle stosuje się serię 10-15 zabiegów, z czego 2-3 w pierwszym tygodniu, a kolejne co 7-10 dni. 

Efekt rozwija się jeszcze trzy tygodnie od zakończenia leczenia i może utrzymywać się nawet do roku. Skutkiem ubocznym akupunktury mogą być niewielkie zasinienia w miejscu wkłucia igły, lekka senność czy osłabienie bezpośrednio po zabiegu. Przeciwwskazaniem są choroby nowotworowe.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Żywienie
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Żywienie
Żywienie

Najgorsze potrawy, które możesz otrzymać w restauracji

Najgorsze potrawy, które możesz otrzymać w restauracji

Sałatka z kurczaka Smażone mięso, olej oraz ser sprawiają, że zamiast zdrowej sałatki otrzymujesz posiłek o wartości 1030 kalorii oraz 68 gramów tłuszczu. Zawsze wybieraj sałatki z dużą ilością warzyw, np. wegetariańskie. Tost z bekonem Jedna potrawa...

Żywienie

Produkty, których nie należy jeść na kolację

Produkty, których nie należy jeść na kolację

Czerwone mięso Czerwone mięso to doskonałe źródło białka i żelaza, dlatego warto sięgać po nie w ciągu dnia. Jedzenie go na kolację może jednak nie być najlepszym pomysłem - zwalniający w czasie snu metabolizm może nie poradzić sobie z przetrawieniem...

Żywienie

Jak rozsądnie jeść w święta?

Jak rozsądnie jeść w święta? Odtwórz wideo

Jak jeść w święta, aby wszystkiego spróbować? Nakładać duże czy małe porcje? Czy w wigilię powinniśmy ograniczać ilość spożywanych kalorii albo unikać łączenia pewnych potraw? Na te i inne pytania odpowiada Agata Ziemnicka-Łaska, dietetyk i psycholog...

Żywienie

8 owadów, które... zjadasz

8 owadów, które... zjadasz

to maleńkie, skrzydlate pasożyty, które żywią się sokami zawartymi w tkankach roślin. Można je niekiedy nieświadomie spożyć podczas jedzenia warzyw (...) . Na szczęście żywią się one głównie częścią liściastą tego warzywa...

Żywienie

Produkty z kuchni japońskiej, które podnoszą odporność

Produkty z kuchni japońskiej, które podnoszą odporność

Zainspiruj się Japonią Nie od dziś wiadomo, że Japończycy cieszą się dobrym zdrowiem i słyną z długowieczności. Ich sekret tkwi nie tylko w klimacie, ale i w posiłkach, które spożywają. Kuchnia japońska pięknie pachnie, smakuje i przede wszystkim jest...

Żywienie

Fakty na temat zespołu jelita drażliwego

Fakty na temat zespołu jelita drażliwego

Znana nieznana choroba Bóle brzucha, wzdęcia, zatwardzenie czy biegunka to tylko niektóre objawy zespołu jelita drażliwego. Jedna na dziesięć osób na całym świecie cierpi z powodu tej przypadłości. Jak ułatwić sobie życie z tą chorobą? Oto kilka ciekawostek,...

Żywienie

5 powszechnych niedoborów, które powodują przejadanie

5 powszechnych niedoborów, które powodują przejadanie

Dlaczego się przejadasz? Czy po lunchu odczuwasz nieodpartą chęć na czekoladę? Dobra wiadomość: niekoniecznie musi być za to odpowiedzialny brak silnej woli. Okazuje się, że niedobór niektórych składników odżywczych - witamin, minerałów czy antyoksydantów...

Żywienie

10 kwiatów, które możesz zjeść

10 kwiatów, które możesz zjeść

Kwiat cukinii Jasnożółte kwiaty cukinii można często spotkać w lecie. Mają one delikatny i nieco słodkawy smak. Klasycznym sposobem na podanie kwiatów cukinii jest nadziewanie ich risotto lub serem i smażenie na głębokim tłuszczu, aż będą chrupiące. Tulbagia...