Bakalie a zdrowie

Jedni kojarzą je ze świętami Bożego Narodzenia – kompotem z suszu, inni z keksem czy też wielkanocnym mazurkiem. Dla wielu to po prostu szybka, smaczna, chrupiąca i słodka przekąska. Mówimy o bakaliach, czyli o orzechach i suszonych owocach. Zacznijmy od tych pierwszych.

Zobacz film: "Żywność light pod lupą dietetyka"

Mało kto zwraca uwagę na kaloryczność tej zdrowej przekąski, jaką są orzechy. Dopóki nie zaczyna się odchudzać… Otóż 100 g orzechów to mniej więcej 500–650 kcal, ale należy podkreślić, że są to cenne kalorie. Dostarczają one białka, a zwłaszcza tłuszczu w postaci nienasyconych kwasów tłuszczowych. Są świetnym źródłem witaminy E – zwanej witaminą młodości. Badania dowodzą, że spożywanie orzechów może chronić przed chorobą wieńcową serca. Orzechy obniżają poziom złego cholesterolu, gdyż są źródłem ubichinonu, który jako przeciwutleniacz skutecznie go zwalcza.

Bakalie w diecie
Bakalie w diecie

Bakalie powinny stanowić część racjonalnego żywienia.

zobacz galerię

1. Właściwości bakalii - orzechy włoskie

Jeden z najbardziej tłustych orzechów pochodzi z Azji Mniejszej. Jego wartość odżywcza w 100 g: energia: 645 kcal, białko: 16 g, tłuszcz: 60,3 g, węglowodany: 18 g, witamina E: 2,6 mg.

W celach leczniczych wykorzystuje się również liście orzecha włoskiego. Posiadają one silne działanie bakteriobójcze oraz działają ściągająco na błony śluzowe, przeciwkrwotocznie, grzybobójczo, przeciwzapalnie, odtruwająco, poprawiają trawienie i przyswajanie pokarmów, obniżają ciśnienie i poziom cholesterolu we krwi.

Preparaty z orzecha włoskiego (napar z suszonych liści lub nalewka z owoców) stosuje się przy nieżytach przewodu pokarmowego, biegunce bakteryjnej, zatruciach, owrzodzeniach i krwawieniach w przewodzie pokarmowym, w profilaktyce cukrzycy oraz zewnętrznie do leczenia grzybicy, trądziku, zapaleń ropnych, nadmiernej potliwości stóp, żylaków itp.

Białko orzecha włoskiego sprzyja wzrostowi mięśni i daje siłę fizyczną. Posiada szczególnie dużo kwasu linolenowego oraz zawiera głównie tłuszcze wielonienasycone, które chronią serce. Działa lekko przeczyszczająco. Mogą go spożywać także cukrzycy.

2. Właściwości bakalii - migdały

Nasiona migdałowca sprzedawane są w różnych postaciach: w całości (ze skórką lub bez niej), w postaci płatków lub słupków, a także mielone. Wszystkim chyba znany marcepan powstaje właśnie z migdałów, po zmieszaniu ich z cukrem pudrem i białkiem.

Migdały są źródłem dużej ilości witaminy E, dzięki czemu opóźniają procesy starzenia się, poprawiają odporność oraz chronią przed miażdżycą.

Tłuszcz migdałowy zawiera wiele jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, które mają właściwości obniżające poziom cholesterolu we krwi. Znany jest także wpływ migdałów na poprawę pamięci i koncentracji, dzięki zawartości potasu, witamin B1 i PP oraz magnezu. Często są wykorzystywane w kuchni wegetariańskiej ze względu na dużą zawartość białka. Dla kobiet w ciąży migdały są ratunkiem na mdłości.

3. Właściwości bakalii - pistacje

Nasiona ukryte w szarawej pestce drzewa pistacjowego są koloru zielonego. Bardzo smaczne, po uprażeniu chrupiące, często solone. Pistacje są dobrym źródłem białka i tłuszczów nienasyconych, ponadto zawierają dużo błonnika, magnezu, potasu, witaminy E oraz witamin z grupy B. Zalecane są również przy anemiach jako źródło żelaza.

4. Właściwości bakalii - orzechy laskowe

Orzechy laskowe to nasiona leszczyny. Są dobrym źródłem: wapnia, cynku i magnezu. Zalecane dla kobiet planujących ciążę oraz w pierwszym trymestrze jako źródło kwasu foliowego, który jest niezbędny do prawidłowego rozwoju płodu. Już 100 g tych orzechów pokrywa czterodniowe zapotrzebowanie organizmu na witaminę E.

5. Właściwości bakalii - arachidy

Popularne fistaszki mają pochodzenie takie jak groch, fasola, soja (należą do tej samej rodziny). Dojrzewają pod ziemią, stąd nazywamy je orzechami ziemnymi. Są źródłem największej ilości białka, gdyż w 100 g tych orzechów znajduje się 24 g protein. Mają sporo cynku, fosforu, potasu, żelaza praz witamin z grupy B. Są bogate w witaminę E i niacynę.

Ich tłuszcz zawiera dwa ważne kwasy tłuszczowe: linolenowy i arachidowy, które mają zdolność obniżania poziomu cholesterolu we krwi. Należy zwrócić uwagę, że niewłaściwie przechowywane orzeszki arachidowe mogą być źródłem rakotwórczych pleśni.

6. Właściwości bakalii - daktyle

Owoc palmy daktylowej zawiera, oprócz błonnika, żelaza i miedzi, naturalne salicylany, które działają jak aspiryna – przeciwbólowo, przeciwzapalnie i przeciwzakrzepowo. Daktyle zawierają witaminy A, C, B1, B2 i PP, potas, żelazo, fosfor i magnez.

Dzięki zawartości sporej ilości błonnika zapobiegają zaparciom, obniżają poziom cukru i cholesterolu we krwi, łagodzą objawy menopauzy. Z kolei dzięki zawartości antyoksydantów wzmacniają organizm. Zalecane są osobom chorym na nadciśnienie tętnicze ze względu na zawartość potasu.

Daktyle są bogate w cukry proste (73 g w 100 g), które nie wymagają procesu trawienia, lecz od razu zostają wchłonięte przez organizm. Są doskonałym źródłem energii dla sportowców przed treningiem i po nim.

7. Właściwości bakalii - figi

Suszone figi są największym źródłem błonnika ze wszystkich bakalii, przez co są niezawodne na zaparcia oraz ułatwiają spalanie tłuszczu. Figi pomagają na wrzody żołądka, są ponadto dobrym źródłem wapnia, żelaza i fosforu. Mają duże znaczenie lecznicze. Z owoców figi produkuje się sok, który działa wzmacniająco na serce i naczynia wieńcowe.

Figi gotowane w mleku uśmierzają ból gardła i kaszel. Z owoców można również przyrządzać nalewkę, która łagodzi duszności przy astmie. Nasiona figowca działają lekko przeczyszczająco. Suszone figi posiadają około 50% cukrów, które działają konserwująco i dlatego nadają się one do długiego przechowywania.

8. Właściwości bakalii - suszone morele

Morele to bogactwo beta-karotenu i witaminy E. Są źródłem potasu i dlatego powinni je spożywać nadciśnieniowcy. Kobiety w okresie menopauzy czy zagrożone osteoporozą (jako źródło wapnia zapobiegają tej chorobie) powinny stale jeść suszone morele.

Owoce te będąc źródłem potasu, przyspieszają wydalanie nadmiaru wody z organizmu, zmniejszając tym samym obrzęki i odciążając układ krążenia. Zawarty w morelach beta-karoten działa antynowotworowo i wspomaga układ oddechowy, toteż zaleca się je szczególnie osobom palącym. Dzięki właściwościom zasadotwórczym suszone morele są dobre po ostrym treningu oraz pomagają osobom cierpiącym na zgagę.

9. Właściwości bakalii - suszone śliwki

Śliwki suszone wielu osobom kojarzą się jako antidotum na zaparcia – i słusznie, gdyż są bogatym źródłem błonnika i świetnie radzą sobie z pozostałościami w jelitach. Są bogatym źródłem pektyn, które pęcznieją w przewodzie pokarmowym i wypełniają żołądek, dzięki czemu na długi czas zapewniają uczucie sytości.

Razem z kwasami organicznymi, winowym i jabłkowym, działają one jak miotła na przewód pokarmowy i gromadzący się w komórkach. Śliwki bogate są w witaminę E oraz A, przez co mają właściwości przeciwutleniające. Zawierają one ważne składniki mineralne, takie jak: potas, żelazo, magnez, wapń i fosfor.

Śliwki mają sporo witamin z grupy B, dlatego od wieków cieszą się opinią owoców wpływających kojąco na układ nerwowy i poprawiających samopoczucie. Działanie antyoksydacyjne wzmagają w śliwkach, szczególnie w ich ciemnych odmianach, polifenole, w tym katechiny i kwas chlorogenowy. Dzięki tym związkom dieta obfitująca w śliwki wpływa antynowotworowo oraz przeciwmiażdżycowo.

10. Właściwości bakalii - rodzynki

Najmniejsze z suszonych owoców są ususzonym na słońcu bezpestkowym gatunkiem winogron. Mamy do wyboru: duże jasne rodzynki sułtańskie, małe ciemne koryntki i największe – rodzynki królewskie. Są źródłem witaminy E i witamin z grupy B, a także potasu, fosforu i żelaza.

Rodzynki działają obniżająco na poziom złego cholesterolu, korzystnie wpływają na pracę serca, dzięki potasowi obniżają ciśnienie krwi, zapobiegają osteoporozie oraz rakowi prostaty. Są źródłem jodu potrzebnego do prawidłowej pracy tarczycy, a także boru wpływającego korzystnie na pracę mózgu. Działają dobroczynnie na rozwój korzystnej flory jelitowej, ze względu na obecność kwasu winowego oraz błonnika.

Podobnie jak winogrona, zawierają resweratrol będący przeciwutleniaczem chroniącym przed uszkodzeniami komórek.

11. Ile kalorii mają suszone owoce?

Suszone owoce, choć nie są już tak bardzo kaloryczne, bo nie są tłuste, to są skondensowaną ilością cukru. Ich średnia kaloryczność wynosi około 300 kcal na 100 g. Powinny ich unikać osoby chore na zespół jelita drażliwego i wrzody. U niektórych tyramina zawarta w rodzynkach i daktylach może powodować bóle głowy. Dla większości z nas suszone owoce są po prostu słodką i smaczną przekąską, a wielu osobom pomagają zwalczyć zaparcia (zawierają dużo błonnika).

Bakalie są dobrym pomysłem na szybką przekąskę w ciągu dnia, szczególnie dla osób zapracowanych, żyjących w biegu. Niemniej jednak należy pamiętać, że lepiej jeść je codziennie w małych ilościach – garstkę dziennie. W ten sposób na pewno nie przytyjemy, a dodatkowo wzbogacimy nasze menu w cenne składniki, które pomogą utrzymać nasz organizm w dobrej kondycji.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy