Czym jest doping?

Przed Igrzyskami Olimpijskimi temat dopingu omawiany był wiele w razy w kontekście sportowców reprezentujących Rosję. Nikt się nie spodziewał, że w czasie światowej imprezy w Rio w aferę dopingową uwikłają się Polacy.

Skandal wybuchł w poniedziałek, trzeciego dnia Igrzysk. Do informacji publicznej podano, że w próbce pobranej od Tomasza Zielińskiego jeszcze przed wylotem do Brazylii, wykryto wysokie stężenie substancji o nazwie nandrolon (12 ng/ml; przy progu decyzyjnym wynoszącym 2,5 ng/ml). Za naruszenie przepisów antydopingowych ciężarowiec został skreślony z listy reprezentantów Polski i musiał opuścić wioskę olimpijską.

Zobacz film: "Wysiłek fizyczny a endorfiny"

Lista substancji zabronionych w sporcie jest bardzo długa. Ma ona charakter bezwzględnie obowiązujący i każdego roku jest uaktualniania przez Światową Agencję Antydopingową (WADA).

Stosowanie substancji zakazanych w sporcie jest nie tylko nieuczciwe w stosunku do współzawodników, ale też nie jest obojętne dla organizmu.

Konsekwencje sięgania po doping (zwłaszcza genetyczny) ujawnić się mogą dopiero po latach, w niektórych przypadkach prowadząc do kalectwa, a nawet śmierci.

Stosowanie dopingu wydolnościowego ma na celu podniesienie wydolności fizycznej i psychicznej sportowca. W jego ramach wyróżnia się:

  • doping farmakologiczny – polega na zażyciu przez zawodnika biologicznie czynnych substancji chemicznych (w tym przypadku jednak wykrycie w badaniach przesiewowych substancji zabronionych w organizmie sportowca jest stosunkowo prsote),
  • doping fizjologiczny – jest to metoda inwazyjna, polegająca na przeszczepieniu tkanki mięśniowej i/lub ścięgien lub wymianie płynów ustrojowych sportowca,
  • doping genetyczny – jest to skrajnie niebezpieczna metoda podnoszenia wydolności fizycznej zawodnika (zmianie poddawany jest kod genetyczny sportowca).

W zależności od dyscypliny sportowej, doping może być stosowany w różnych celach. Wobec kryterium efektu, jaki chce się osiągnąć stosując substancje niedozwolone, wyróżnia się:

  • doping siłowy – dotyczy zwłaszcza kulturystów i ciężarowców; stosuje się go, by zwiększyć przyrost masy mięśniowej,
  • doping wytrzymałościowy – ma on na celu zwiększenie wydolności fizycznej i psychicznej zawodnika, który w ramach uprawianej przez siebie dyscypliny musi wykonywać intensywny i długotrwały wysiłek,
  • doping stymulujący – zawodnicy sięgający po ten rodzaj chcą podnieść swoją odporność na ból i wysiłek fizyczny, jak również zmniejszyć uczucie zmęczenia.

Jakie substancje są w sporcie zakazane?

Zgodnie z oficjalnie obowiązującymi wytycznymi, substancjami zabronionymi na zawodach i poza nimi we wszystkich dyscyplinach sportu są:

  • substancje niezatwierdzone (a więc każda substancja farmakologiczna, która nie została dopuszczona do obrotu jako produkt leczniczy u ludzi, np. zmodyfikowane narkotyki, substancje zatwierdzone do stosowania tylko w weterynarii, leki będące w fazie badań przedklinicznych),
  • środki anaboliczne (np. steroidy anaboliczno-androgenne, tj. nandrolon),
  • hormony i substancje pokrewne (nie wolno stosować żadnych czynników wzrostu, które mają wpływ na mięśnie, syntezę/degradację białka ścięgna lub więzadła, zmianę typu włókien lub zdolność regeneracyjną zawodnika; do substancji zakazanych w tej kategorii należą: agoniści receptora erytropoetyny, np. erytropoetyna (EPO), stabilizatory czynnika transkrypcyjnego indukowanego przez hipoksję (HIF), gonadotropina łożyskowa (CG) i hormon luteinizujący (LH) i czynniki je uwalniające, kortykotrofiny i czynniki je uwalniające, hormon wzrostu (GH) i czynniki go uwalniające),
  • beta 2-agoniści (w calach farmakologicznych możliwe jest stosowanie w postaci wziewnej substancji, tj. salbutamol (maksymalnie 1600 mikrogramów na dobę); formoterol (maksymalna dawka dobowa 54 mikrogramy); salmeterol (w dawkach terapeutycznych zalecanych przez producentów leków).
  • antagoniści i modulatory hormonów (tj. inhibitory aromatazy, środki modyfikujące funkcje miostatyny),
  • diuretyki i środki maskujące (np. preparaty zwiększające objętość osocza, np. glicerol).

Sportowcy regularnie poddawani są testom antydopingowym. I niestety, każdego roku niedozwolone substancje wykrywa się u sporej liczby zawodników. Media co pewien czas informują o gwiazdach sportu, które nie walczyły fair play. Kwestia dopingu dotyczy jednak nie tylko narodowych kadr.

To też problem osób stawiających pierwsze kroki w sporcie zawodowym i ludzi młodych, którzy uprawiają sport rekreacyjnie. Chęć uzyskania jak najlepszych wyników i wejście na sam szczyt sportowego podium są niezwykle kuszące. I niektórzy im ulegają. Niestety, w przypadku wykrycia niedozwolonej substancji zawodnik musi liczyć się z bolesnymi dla jego kariery konsekwencjami. Pozostaje też kwestia zdrowia, bo – i nie ma co się oszukiwać – doping nie jest obojętny dla organizmu.

Stosowanie substancji zakazanych skutkować może problemami, tj.:

  • pojawienie się lub nasilenie trądziku,
  • ujawnienie się rozstępów, które są wynikiem szybkiego przyrostu masy ciała,
  • wirylizm – grupa objawów, która wiąże się z nadmierną obecnością męskich hormonów płciowych u kobiet (nadmierne owłosienie typu męskiego, zwiększenie masy tkanki mięśniowej, zmniejszenie piersi i macicy, powiększenie łechtaczki),
  • łysienie,
  • ginekomastia (przerost sutka u mężczyzn),
  • zmiany hormonalne, tj. spadek libido, spadek siły fizycznej, złe samopoczucie,
  • zahamowanie wzrostu,
  • uszkodzenie wątroby,
  • nadciśnienie tętnicze.

Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie prowadzi program edukacyjny kierowany między innymi do młodych zawodników, którzy wiążą swoją przyszłość zawodową ze sportem, jak również do młodzieży licealnej i gimnazjalnej. Ma on na celu przybliżenie zagadnienia zjawiska dopingu w sporcie.

Komentarze (2)
~Sokular
~Sokular ponad rok temu

Raczej koszmarny wizerunek nam kształtują Polacy,którzy polecieli na olimpiadę:doping,agresja po przegranej,narzekanie i tylko "piękne polki spacerujące po plażach" osiągają tam "sukcesy"..................

Odpowiedz
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Odżywki dla sportowców - suplementy, kreatyna, napoje energetyzujące a izotoniczne
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Odżywki dla sportowców - suplementy, kreatyna, napoje energetyzujące a izotoniczne
#dzieńdobryWP

#dziejesienazywo: Czym jest ból? (WIDEO)

#dziejesienazywo: Czym jest ból? (WIDEO) Odtwórz wideo

Wbrew pozorom ból jest potrzebny człowiekowi, to dzięki niemu może uniknąć niebezpiecznych sytuacji. Dzięki bólowi człowiek może rozpoznać symptomy rozpoczynającej się choroby lub przeciążenia organizmu. Osoby nie odczuwające bólu są narażone na niebezpieczeństwo...

#dzieńdobryWP

#dziejesienazywo: Czym jest AIDS? (WIDEO)

#dziejesienazywo: Czym jest AIDS? (WIDEO) Odtwórz wideo

AIDS jeszcze do nie dawna jednoznacznie kojarzyło się z wyrokiem śmierci. Obecnie ten tok myślenia się zmienia. Leki coraz nowszych generacji pozwalają żyć przez wiele lat i nie pozbawiają chorych możliwości posiadania dzieci.