Hormony tarczycy – rodzaje, badanie

Tarczyca jest to narząd niezbędny do prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Tarczyca jest położona w okolicach szyi. Najczęściej tarczyca składa się z dwóch płatów i cieśni, która je łączy. Głównym zadaniem tarczycy jest wydzielanie hormonów, które są rozprowadzane po całym organizmie razem z krwią i są wykorzystywane przez każdą komórkę w naszym ciele.

Zobacz film: "Za jakie problemy zdrowotne możesz obwiniać swoją tarczycę?"

spis treści

1. Hormony tarczycy – rodzaje

Hormony tarczycy to tyroksyna(T4), trójjodotyronina (T3), która jest także produkowana przez gruczoł tarczycy, ale wytwarzana jest z tkanek docelowych z T4. Jest jeszcze trzeci hormon kalcytonina, ale jest on wykorzystywany marginalnie przez organizm.

Hormony tarczycy mają bardzo duże znaczenie dla całego organizmu, ponieważ między innymi nasilają metabolizm. Hormony tarczycy związane są z nieczynnymi białkami, ponieważ stężenie tych białek może być różne najczęściej oznacza się w badaniach wolną tyroksynę i wolną trójjodotyroninę.

Tarczycę do pracy pobudza tyreotropina (TSH) jest to hormon przysadki mózgowej. W momencie, kiedy hormony tarczycy są produkowane w zbyt dużej ilości stężenie TSH znacznie maleje, natomiast, kiedy hormony tarczycy są wytwarzane w niewystarczającej ilości TSH rośnie.

Nadczynność tarczycy (prezentacja edukacyjna)
Nadczynność tarczycy (prezentacja edukacyjna) [15 zdjęć]

Czym jest nadczynność tarczycy? Nadczynność tarczycy to stan, w którym w organizmie wytwarzana jest...

zobacz galerię

Nadczynność tarczycy pojawia się w sytuacji, kiedy tarczyca produkuje hormony bez udziału tyreotropiny, a to powoduje, że poziom hormonów jest zbyt niski. Natomiast niedoczynność tarczycy jest spowodowana niedostateczną produkcją, a poziom TSH jest zbyt duży.

Hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Odpowiadają m.in. za:

  • Prawidłową pracę serca;
  • Oddychanie;
  • Kontrolę procesów metabolicznych;
  • Wzrost kości;
  • Przemianę materii;
  • Prawidłową grubość błony macicy.

2. Hormony tarczycy – badanie

Jeśli lekarz prowadzący podejrzewa, że hormony tarczycy nie funkcjonują prawidłowo powinien na początek zlecić oznaczenie stężenia TSH. Jest to najbardziej czułe badanie, ponieważ jest w stanie określić nawet bezobjawowe zaburzenia czynności tarczycy. Aby potwierdzić lub wykluczyć chorobę tarczycy lekarz zleca badanie polegające na oznaczeniu wolnego FT3 i FT4.

Niestety tego rodzaju badania nie mogą być wykonywane w krótkim odstępie czasu, ponieważ hormony tarczycy zmieniają swoje natężenie bardzo powoli, zwłaszcza, kiedy organizm jest w trakcie farmakologicznej kuracji. Bardzo często hormony tarczycy mogą mieć podprogowe oznaczenia wynikające z innych przyczyn niż tylko zaburzenia pracy tarczycy.

Zobacz także:

Badania FT3 i FT4 są bardziej czułe niż badanie TSH. Ich zaletą jest to, że wykrywają, gdy hormony tarczycy działają nieprawidłowo nawet, kiedy chodzi o odpowiedź na wprowadzone do kuracji leki. Do potwierdzenia problemów z gruczołem tarczycy wystarczy często oznaczenie tylko jednego hormonu, o jego wyborze powinien zadecydować lekarz prowadzący.

Jeśli badania wykażą, że hormony tarczycy nie mają właściwego stężenia należy badania powtórzyć w odpowiednim odstępie czasu. Jednak w przypadku podejrzenia poważniejszych schorzeń tarczycy lekarz powinien włączyć także USG tarczycy i scyntygrafię.

3. Hormony tarczycy – objawy niedoboru i nadmiaru

Podczas niedoboru hormonów tarczycy możemy zaobserwować:

  • Suchość skóry;
  • Zaparcia;
  • Kłopoty z pamięcią;
  • Ciągłe uczucie zmęczenia;
  • Zmianę głosu;
  • Spowolnienie czynności serca;
  • Wzrost masy ciała;
  • Nieregularne miesiączkowanie;
  • Łamliwość włosów;
  • Brak tolerancji zimna.

Niedoczynność tarczycy może być spowodowana niedoborem jodu w organizmie lub problemami autoimmunologicznymi. Do niedoczynności może również przyczynić się leczenie jodem radioaktywnym. Choroba może mieć także charakter wrodzony.

W przypadku nadczynności tarczycy możemy zaobserwować:

  • Nagły spadek masy ciała;
  • Przyspieszoną akcję serca;
  • Duszności;
  • Rozwolnienie;
  • Problemy ze snem;
  • Drżenie mięśni;
  • Nieregularne miesiączkowanie;
  • Brak tolerancji ciepła;
  • Nadmierne pocenie się.

Nadczynność tarczycy może wystąpić podczas poporodowego zapalenia tarczycy, nadmiernego wydzielania TSH lub w przypadku problemów autoimmunologicznych. Nadczynność mogą wywołać także nadmiernie spożywane leki na niedoczynność tarczycy.

Hormony tarczycy – rodzaje, badanie
Hormony tarczycy – rodzaje, badanie (123rf.com)

4. Jak zapobiegać chorobom tarczycy?

Niestety nie ma w pełni skutecznych metod pozwalających na zapobieganie chorobom tarczycy. Ważne jest, by spożywać produkty zawierające jod. W przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów, należy skonsultować się z lekarzem. Zwiększony obwód szyi także może świadczyć o problemach z tarczycą.

5. Tarczyca a choroba Hashimoto

Jedną z przyczyn powiększenia gruczołu tarczowego może być choroba Hashimoto. Schorzenie spowodowane jest „atakowaniem” własnych komórek przez układ immunologiczny. Przyczyny tego procesu nie są znane. Do objawów choroby Hashimoto można zaliczyć przybieranie na wadze, suchość skóry, stałe uczucie zimna lub zaburzenia miesiączkowania. Choroba wiąże się również z podwyższonym poziomem cholesterolu. Niestety choroby nie da się skutecznie wyleczyć. Możliwe jest jedynie eliminowanie jej skutków.

Następny artykuł: Normy

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy