Kuchnia litewska

Kuchnia litewska – taką nazwą określa się potrawy i napoje charakterystyczne dla kultury mieszkańców Litwy. Powszechnie kuchnia litewska uznawana jest za bardzo smaczną. Ma niepowtarzalny styl, zrodziła się na pograniczu kuchni polskiej i rosyjskiej. Tradycje kulinarne na Litwie należą do jednych z najbardziej jaskrawych we Wschodniej Europie. Kuchnię litewską cechuje obfitość potraw z ziemniaków i mięsa. Do najbardziej znanych potraw litewskich należą cepeliny, chłodnik litewski, kołduny oraz bliny.

Polecane wideo:

1. Historia kuchni litewskiej

Od początku swojego istnienia, Litwa pokryta była w dużym stopniu lasami. Wraz z pojawieniem się osadników, na jej terenie rozpoczęło się rolnictwo, a we wczesnym średniowieczu popularna stała się uprawa zbóż, które wykorzystywano do tworzenia wypieków lub spożywano w postaci kaszy. Ta rolnicza nacja była jednym z największych konsumentów nabiału, który nie był tak rozpowszechniony w zachodniej części Europy. W zdrowej kuchni litewskiej pojawiły się także warzywa, owoce leśne oraz różne rodzaje grzybów.

Na obecny kształt kuchni litewskiej wpływ miała historia kraju, a w szczególności kraje sąsiedzkie oraz nacje wchodzące w skład Wielkiego Księstwa Litewskiego – Białorusini, Polacy, Tatarzy, Ukraińcy i Żydzi. Tuż po potopie szwedzkim, mającym miejsce w XVII stuleciu, redukcji uległa uprawa zboża. Tymczasem coraz większe uznanie zyskiwał ziemniak, który przywędrował tam z Ameryki.

Dzięki bliskim kontaktom handlowym z krajami Azji Środkowej, cena różnorodnych przypraw na Litwie była wielokrotnie niższa niż w innych częściach Europy. Stąd w kuchni litewskiej stało się powszechne użycie takich przypraw, jak pieprz, gałka muszkatołowa i kolendra. Do dań dodawano też lokalnie rosnące zioła, takie jak mięta czy kminek. W okresie zaborów kuchnia Litwy znalazła się pod wpływem kuchni rosyjskiej i niemieckiej.

2. Najbardziej znane potrawy z kuchni litewskiej

Oto typowe potrawy z kuchni litewskiej:

  • Czebureki – rodzaj pierogów z farszem, które smaży się na głębokim tłuszczu. Najczęściej serwowane są w towarzystwie zupy.
  • Cepeliny – ziemniaczane pyzy nadziewane najczęściej mięsem z dodatkiem cebuli i przypraw.
  • Kastinys – lekka potrawa przyrządzona na bazie masła i śmietany z przyprawami.
  • Kibinai – pieczone w piekarniku, duże pierogi z farszem.
  • Kołduny – małe pierogi (zbliżone do polskich uszek) nadziewane surowym farszem i gotowane w zupie.
  • Kugiel – babka ziemniaczana ze skwarkami, zapiekana w piekarniku.
  • Chłodnik litewski – zupa na zimno z buraków, ogórków, kwaśnego mleka, śmietany, jajek i kopru; chętnie spożywana w czasie upałów; często podawana z ugotowanymi ziemniakami posypanymi koperkiem.
  • Bliny – grube placki z ugotowanych ziemniaków, nadziewane mięsem lub grzybami.

Cepeliny (cepelinai) to pyzy lepione z ziemniaków i nadziewane farszem, najczęściej z mięsa z dodatkiem cebuli i przypraw, ale czasami również z innych składników. W północnych rejonach Polski cepeliny znane są jako kartacze. W różnych częściach Litwy potrawę przygotowuje się w rozmaity sposób, np. w Kłajpedzie z rybnym nadzieniem, a w Żemajtii ze specjalną śmietanową podlewką z grzybami.

3. Specyfika kuchni litewskiej

Podstawę litewskiej kuchni stanowią ziemniaki. Wśród kartoflanych potraw litewskich warto wymienić wspomniany już kugiel, a także szwilpikaj (ziemniaczane pałeczki) czy wiedierie (kartoflane kiełbaski). Od wieków litewskim poczęstunkiem jest chleb z żytniej mąki. Przyrządza się go w rozmaity sposób: z kminkiem, miodem, trawami, rodzynkami itd. Specjałem litewskiej kuchni jest łobas – pieczony, cienko pokrojony czarny chleb z dodatkiem nasion słonecznika, czosnku i sera.

Za produkt numer dwa na Litwie uważany jest ser. Można tu znaleźć kilkaset jego rodzajów: od tradycyjnych twardych serów począwszy, a kończąc na serach owocowych (np. słynny ser jabłkowy). Sery owocowe doskonale komponują się z piwem. Jeśli chodzi o napoje, to warto wspomnieć o żalgirisie – najmocniejszym litewskim trunku. Żalgiris nieprzygotowanego degustatora łatwo zwala z nóg. Moc żalgirisa jest trochę mniejsza niż 75%. Inne napoje godne polecenia to litewskie miody pitne oraz kwas chlebowy – orzeźwiający napój wytwarzany z czarnego żytniego chleba.

Niektórzy smakosze twierdzą, że kuchnia litewska jest zbyt prosta i mało zróżnicowana. Ich opinia w dużej mierze opiera się na smakach z wileńskich restauracji. Prawdziwą kuchnię Litwy można poznać w małych kawiarniach w niedużych miejscowościach. Kuchnia litewska, wbrew pozorom, to zdrowa kuchnia, przy tym niezwykle aromatyczna i smaczna.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Kuchnia litewska
najnowsze pytania

grupy wsparcia i fora dyskusyjne

Artykuły Kuchnia litewska
Kuchnia skandynawska

Smaki Skandynawii

Smaki Skandynawii

Kuchnia skandynawska jest niezwykle bogata w ryby. W zależności od sezonu ryby są odpowiednio przygotowywane, wędzone, konserwowane lub suszone.

Kuchnia wietnamska

Tradycyjna kuchnia wietnamska

Tradycyjna kuchnia wietnamska

Do przyrządzenia wielu potraw potrzebne są niezbędne, orientalne składniki, m.in. trawa cytrynowa, czy mong toi. Wietnamczycy nie zapominają również o świeżych ziołach i owocach morza.

Kuchnia ukraińska

Kuchnia ukraińska - zdjęcia

Kuchnia ukraińska - zdjęcia

Paska to tradycyjny wielkanocny chleb pieczony na Ukrainie w czasie Świąt Wielkanocnych. Podstawowymi składnikami paski są jaja, masło i cukier.

Kuchnia meksykańska

Kuchnia meksykańska - galeria

Kuchnia meksykańska - galeria

Tradycyjne guacamole przyrządza się z awocado, limonki i soli. Można wzbogacić sos aromatycznymi przyprawami, pomidorami, papryczką chili, cebulą oraz czosnkiem.

Kuchnia turecka

Tureckie przysmaki

Tureckie przysmaki

Popularna nie tylko w kuchni tureckiej, również ormiańskiej, bułgarskiej - baklava jest tradycyjnym deserem z ciasta francuskiego przełożona orzechami z dodatkiem miodu.

Kuchnia marokańska

Smaki Maroko

Smaki Maroko

Maroko może poszczycić się bogactwem barw i różnorodnością także w kuchni. Aromatyczne przyprawy i warzywa dojrzewające w marokańskim słońcu cieszą oko i podniebienie.

Kuchnia włoska

Regionalne włoskie przysmaki

Regionalne włoskie przysmaki

Tradycyjny sos bolognese przyrządza się z różnych rodzajów mięs, boczku i warzyw. Sekretem udanego sosu wg Włochów jest długie gotowanie potrawy (nawet do 4 godzin).