Perswazja a manipulacja

Czym różni się manipulacja od perswazji? Oba terminy na pewno mieszczą się na gruncie psychologii społecznej i wpływu społecznego, ale nie są terminami, które można stosować zamiennie. Mechanizmy manipulacji zawsze są wykalkulowane na osobiste korzyści i mają na celu wprowadzenie w błąd drugiego człowieka. W skrajnej formie mogą przybrać charakter psychomanipulacji i „prania mózgu” – strategii wykorzystywanych w sektach destrukcyjnych. Perswazja natomiast – ta ukryta, jak i językowa – to narzędzie przekonywania do swoich racji. Sposoby perswadowania własnych idei nie muszą wcale wykorzystywać naiwności drugiego człowieka.

Zobacz film: "6 cech ludzi sukcesu"

Co to jest perswazja?

Czasami perswazja jest utożsamiana z manipulacją. Jeśli oddziaływanie perswazyjne ma potencjalnie wyrządzać krzywdę drugiej osobie, to perswazję można uznać za formę manipulacji. Częściej jednak mówi się o sztuce perswazji jako zdolności przekonywania innych do własnych racji, ale bez szkody dla osoby przekonywanej. Perswazja językowa to, obok instruowania i wysuwania sugestii, jedna z metod wychowawczych. Niejeden człowiek pamięta momenty z dzieciństwa, kiedy mama albo tata tłumaczyli, przekonywali, odwodzili od pewnych zamierzeń i przytaczali argumenty na rzecz swojego stanowiska – to właśnie przykład użycia perswazji na usługach wychowania.

Od czego zależy skuteczność perswazji? W psychologii wymienia się kilka czynników, a wśród nich m.in.:

  • zaufanie do kompetencji, wiedzy i intencji osoby, która dokonuje perswazji,
  • dotychczasową postawę i doświadczenia wychowanka wobec podsuwanych rozwiązań,
  • reakcję otoczenia na perswazję,
  • charakter użytych argumentów (emocjonalne – racjonalne),
  • klimat rozmowy (przyjazny – agresywny),
  • indywidualną podatność jednostki na perswazję,
  • uległość wobec autorytetów.

Należy pamięć, że perswazja nie polega na zmuszaniu, ale przekonywaniu. Perswazja to nie fabrykowanie kłamstw i mówienie nieprawdy, ale umiejętność argumentowania danych twierdzeń i postaw w sposób rzeczowy i kompetentny. Jeżeli perswazja przybiera charakter pseudokompetencji, może nosić znamiona manipulacji.

Co to jest manipulacja?

Manipulacja zawsze kojarzy się w sposób negatywny. Techniki manipulacyjne to rodzaj wpływu społecznego, który ma na celu skłonić innych do działania sprzecznego z własnym interesem. Zatem manipulacja zawsze będzie polegała na oszukiwaniu jednostki dla uzyskania osobistych profitów przez manipulatora. Często wokół zabiegów manipulacyjnych roztacza się wizję, że pewne zachowania są czynione dla dobra innych – wynika to z umiejętności stosowania zawoalowanych form manipulacji. Na tej bazie działają wszelkie kampanie reklamowe albo domokrążcy.

Hasła reklamowe i sposób przekonywania sprzedawców uwydatniają same zalety nabytego produktu – niby wszystko dla dobra klienta, a tak naprawdę chodzi o to, by mieć wysokie wyniki sprzedażowe i zarobić. Niestety, w dobie XXI wieku coraz częściej manipulacja, a nawet perswazja, znajdują rzesze zwolenników. Chęć szybkiego wzbogacenia się, brak zasad moralnych, brak szacunku dla drugiego człowieka, trudne warunki społeczno-gospodarcze i duża presja na sukces życiowy powodują, że ludzie stają się dla siebie wrogami i szukają coraz bardziej wysublimowanych metod, by drugiego człowieka wprowadzić w błąd i na jego niewiedzy osiągnąć osobiste korzyści.

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Wywieranie wpływu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomóżcie

~Samotna 57853 • ostatni post 3 godziny temu

5

Pomocni lekarze

Artykuły Wywieranie wpływu
Wywieranie wpływu

Perswazja językowa

ocen i wartości. Sztuka wywierania wpływu na ludzi za pomocą języka, mimiki, gestykulacji, intonacji czy samego sposobu bycia to właśnie perswazja (...) skuteczna jest ukryta perswazja, a więc taka, która nie ma ostentacyjnego,...

Wywieranie wpływu

Reguła konsekwencji

Reguły Cialdiniego to podstawa dla większości strategii wywierania wpływu. Profesor Robert Cialdini zdefiniował sześć sztandarowych zasad psychologicznych, które stanowią bazę dla skuteczności technik wpływu...

Wywieranie wpływu

Techniki manipulacji

Manipulacja psychologiczna to termin pochodzący z języka łacińskiego (łac. manipulatio) i oznacza fortel, manewr, podstęp. Polega na inicjowaniu interakcji społecznych, które mają na celu oszukać inne osoby, by skłonić je do działania sprzecznego z własnym...

Wywieranie wpływu

Psychomanipulacja

polega manipulowanie umysłem? Psychomanipulacja a wywieranie wpływu na innych Niejednokrotnie psychomanipulację określa się eufemistycznie (...) ; psychomanipulacja głęboka - ma szeroki zakres oddziaływania; chodzi...

Wywieranie wpływu

Reguła lubienia i sympatii

one psychomanipulacji. Wywieranie wpływu społecznego Człowiek to istota stadna. Żyjemy wśród innych ludzi, podlegamy wzajemnym wpływom, potrzebujemy (...) od siebie wywieranie...

Wywieranie wpływu

Psychologia wywierania wpływu

Psychologia wywierania wpływu zajmuje się takimi zjawiskami, jak wpływ społeczny, perswazja, zmiana postaw, indukowanie uległości czy konformizm. Przedmiotem badań tej subdyscypliny naukowej są także...

Wywieranie wpływu

Społeczny dowód słuszności

Społeczny dowód słuszności to jedna z sześciu reguł wpływu społecznego wyodrębnionych przez Roberta Cialdiniego. Zasada ta zwraca uwagę na fakt, że punktem odniesienia dla zachowań człowieka stają się reakcje innych ludzi. Jednostka wykazuje...

Wywieranie wpływu

Czy seks w reklamach nadal przyciąga? (WIDEO)

Znane lub mniej znane marki robią wszystko, żeby sprzedać swój produkt. Aby tak się stało przyciągają klientów różnymi sposobami. Jednym z nich jest reklama, w której wykorzystują seksualność jako zachętę do kupna i ściągnięcia uwagi potencjalnego klienta....

Wywieranie wpływu

Ukryta perswazja

Wywieranie presji to rodzaj taktyk wywierania wpływu na innych. Komunikaty perswazyjne są wszechobecne, chociażby w spotach reklamowych (...) taktyki wywierania wpływu"....

Wywieranie wpływu

"Anatomia kłamstwa" od Wydawnictwa SQN - recenzja

Podobno każdy z nas kłamie kilka razy dziennie. Oszukujemy obce osoby i swoich najbliższych, używamy "białych kłamstewek", aby nie urazić drugiej osoby, ale też poważniejszych kłamstw, by ukryć swoje błędy czy przewinienia. Z drugiej strony - sami bardzo...