Trzeba mieć zdrowie, żeby chorować – czy sytuacja polskich pacjentów onkologicznych jest naprawdę zła?

Odległe terminy, długie kolejki, błędne diagnozy, odmowa leczenia, ogromne koszty leków – to tylko niektóre z problemów, z jakimi borykają się pacjenci onkologii. Rocznie aż 140 tys. Polaków dowiaduje się, że ma raka. Postęp medycyny, leki najnowszej generacji i profesjonalne sprzęty medyczne powinny napawać spokojem, że koszmar za chwilę się skończy, a leczenie przyniesie zamierzony skutek. Czy tak jednak się dzieje?

1. Statystyki alarmują

Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że do 2030 roku zachorowalność na raka zwiększy się o 75 proc. Chociaż coraz skuteczniej możemy leczyć tę chorobę, nadal stanowi ona poważne wyzwanie medyczne. WHO szacuje, że za 15 lat na raka będzie chorowało 22,2 mln ludzi.

Według prognoz Krajowego Rejestru Nowotworów do 2025 roku zachorowalność na nowotwory w Polsce zwiększy się o 40 proc. KRN przewiduje, że w 2015 roku zostanie on wykryty u około 180 tys. Polaków. Obecnie z chorobą zmaga się 450 tys. osób. W 2025 roku ta liczba przekroczy 600 tys.

Zobacz film: "Dlaczego warto wykonywać badania profilaktyczne?"

Paradoksem jest, że największą zachorowalność na raka odnotowuje się nie w biednych, słabo rozwiniętych państwach, ale w krajach rozwijających się, gdzie postęp cywilizacyjny jest na wysokim poziomie. Dlaczego? Główną przyczyną jest niezdrowy tryb życia, ciągły stres, używki i otyłość. Ryzyko zachorowania na raka zwiększa się także wraz z wiekiem – po 60. roku życia ludzie chorują 10-krotnie częściej niż osoby w wieku 20-40 lat.

W Polsce najczęściej diagnozuje się nowotwory płuc, jelita grubego, piersi u kobiet oraz prostaty u mężczyzn. Pocieszające jest, że mimo wzrostu zachorowań udaje się uratować coraz więcej osób. U ponad 40 proc. pacjentów uzyskuje się minimum pięcioletnie przeżycie od momentu diagnozy.

Dieta vs rak – poznaj produkty, które są sprzymierzeńcami w walce z nowotworem
Dieta vs rak – poznaj produkty, które są sprzymierzeńcami w walce z nowotworem [7 zdjęć]

Czy wiesz, że istnieją produkty, które w naturalny sposób chronią przed nowotworami? Większość z nich...

zobacz galerię

2. Lepiej zapobiegać niż leczyć

Oczywiście przyczyny nowotworów bywają różne i większość z nich jest od nas niezależna. Jednak działania profilaktyczne są niezwykle istotne. Analizy pokazują, że niemal 70 proc. nowotworów powstaje w efekcie wpływu szkodliwych czynników środowiskowych i naszych złych nawyków.

Za główną przyczynę nowotworów uważa się palenie papierosów. Nikotyna zawiera ponad 40 kancerogennych substancji. Dym papierosowy ma bezpośredni związek z 90 proc. zachorowań na nowotwory płuc, a także 80-90 proc. przypadków raka krtani, gardła, przełyku i jamy ustnej. W 30 proc. jest odpowiedzialny za raka pęcherza moczowego i trzustki.

Aby uniknąć nowotworu, często wystarczy rzucić palenie. Już po dwóch latach życia bez nałogu znacznie zmniejsza się ryzyko zachorowania, a po 15 latach płuca byłego palacza narażone są na chorobę w takim samym stopniu, jak u osoby, która nigdy nie paliła.

Jeżeli nasz system odpornościowy jest w pełni sprawny, sam produkuje taką liczbę „naturalnych zabójców”, które niszczą większość komórek nowotworowych. Ale zdarza się, że zdolności systemu immunologicznego są zaburzone. Dzieje się tak np. pod wpływem nadużywania alkoholu, narażenia na promieniowanie i zanieczyszczenia środowiska, stosowania niewłaściwej diety czy nadmiernej ekspozycji na słońce.

3. Rak to nie wyrok!

Pacjent onkologiczny, ze względu na szybkie postępowanie tego typu choroby, powinien być otoczony szczególną opieką. Niestety, jak wynika z badań opublikowanych przez pismo „Lancet Oncology”, Polak ma dwukrotnie mniejszą szansę pokonania raka niż Japończyk czy Amerykanin. Przeprowadzone analizy wykazały, że Polska jest na szarym końcu europejskiej listy wyleczonych nowotworów.

Sytuacja chorych na raka nie wygląda kolorowo. Od diagnozy do rozpoczęcia leczenia często upływa zbyt wiele czasu. Dostępność nowoczesnego leczenia w Polsce jest na krytycznym poziomie. Z 30 najpopularniejszych w UE leków cytostatycznych Polacy bez ograniczeń korzystać mogą z zaledwie dwóch. Odziały i szpitale są przepełnione. 

Najważniejsze informacje dla pacjenta z nowotworem żołądka
Najważniejsze informacje dla pacjenta z nowotworem żołądka

Choroby nowotworowe stanowią w dzisiejszych czasach poważny problem. Wiele osób obawia się nowotworu,...

zobacz galerię

Lekarz ma dla pacjenta zaledwie kilka minut podczas wizyty, do tego dochodzą skomplikowane procedury NFZ, które wielu chorym uniemożliwiają leczenie – powiedziała portalowi abcZdrowie.pl Kamila Dubaniewicz z Fundacji Onkologicznej Nadzieja.

Ma to związek z nakładem finansowym na zaawansowane technologie medyczne. W naszym kraju rocznie przeznacza się 250 mln zł na zwalczanie różnych odmian raka. Ustawa z dnia 1 lipca 2005 r. o ustanowieniu 10-letniego "Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych" przewidywała dodatkowe 3 mld złotych na walkę z chorobą.

Na skuteczność leczenia wpływa zbyt późne wykrycie raka. Pacjenci przychodzą do lekarza, kiedy jest on już w zaawansowanym stadium. Na mammografię zgłasza się co trzecia kobieta w wieku 50-69 lat (mimo że są to badania bezpłatne i nie wymagają skierowania), a na cytologię co dziesiąta Polka, chociaż kobiety w wieku 25-59 lat powinny wykonywać ją co trzy lata. Wszystko bierze się ze strachu przed chorobą.

(Zdjęcie kobiet / Shutterstock)

Rak nie powinien przerażać, można go wyleczyć, a najlepiej byłoby mu zapobiegać. Strach przed rakiem paraliżuje, tymczasem jest to choroba zarówno ciała jak i umysłu, a więc ważne jest, aby chory nie załamał się i miał w sobie siłę walki.

Pacjent po diagnozie często nie wie gdzie szukać pomocy, jest pozostawiony sam na sam z trudnymi wyborami i nie wie jak odnaleźć się w nieznanym sobie środowisku onkologicznym, które bywa bardzo skomplikowane. Dlatego warto zgłaszać się do działających w całej Polsce fundacji, które na początek udzielą niezbędnych informacji, pokierują, wyjaśnią to, co niezrozumiałe – dodaje Karolina Osterczuk z Fundacji Onkologicznej Nadzieja.

4. Czy chorzy na raka otrzymają konkretną pomoc?

Od 1 stycznia 2015 roku w Polsce działa program "Szybkiej terapii onkologicznej", który ma na celu sprawne przeprowadzenie pacjenta przez kolejne stadia diagnostyki i leczenia.

W myśl art. 48 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027, z późn. zm), kuracja przeznaczona jest dla każdego pacjenta, u którego lekarze stwierdzą nowotwór złośliwy. Na jej temat porozmawialiśmy ze specjalistą chirurgii ogólnej i onkologicznej dr n.med. Michałem Kąkolem.

- Z założenia wprowadzone zmiany nakładają ułatwienie dostępu do specjalisty, skrócenie czasu rozpoznania choroby i podjęcia leczenia oraz wywierają rygor czasowy, którego przekroczenie skutkuje obniżeniem poziomu refundacji kosztów lub jego brakiem. Jednocześnie zniesiono limity roczne na wykonywanie świadczeń z zakresu onkologii, pod warunkiem działania ściśle według zasad nowego rozporządzenia.

Wszystko wskazywało na to, że w końcu pacjenci będą mogli liczyć na szybkie i właściwe diagnozy, aby móc się leczyć. Rzeczywiście większość osób mieści się w założonych ramach czasowych 9 tygodni do postawienia rozpoznania. U wielu świadczeniodawców skróciły się kolejki oczekiwania na uzyskanie świadczenia: podania chemioterapii, rozpoczęcia radioterapii, przeprowadzenie zabiegu.

Dr n.med Michał Kąkol zauważa jednak, że Pakiet Onkologiczny nie jest wolny od wad, a za największą uważa brak możliwości włączenia do ponownego leczenia pacjentów, u których nastąpił szybki nawrót choroby. Oznacza to, że w ciągu 2 lat od „wykorzystania” pakietu nie można ponownie go uruchomić.

– Dla tych przypadków niestety nie ma w praktyce możliwości postępowania według dotychczasowych zasad. Ponadto, funkcjonowanie pakietu nakłada na personel medyczny konieczność prowadzenia czasochłonnych operacji na systemie komputerowym (wydanie karty diagnostyki i leczenia onkologicznego, DILO), co może zająć nawet 30-40 min dla jednej osoby. Brakuje łatwo dostępnego wsparcia informatycznego ze strony płatnika w sytuacjach niejednoznacznych.

Po ok. 9 miesiącach funkcjonowania pakietu można stwierdzić , że u pewnej części osób zadziałał: sprawnie przeprowadzono diagnostykę, rozpoczęto leczenie. Trudno jednak wysuwać zdecydowane wnioski przed zakończeniem roku, po którym to czasie możliwe będzie oszacowanie korzyści ekonomicznych i epidemiologicznych.

Dr Michał Kąkol jest zdania, że Pakiet Onkologiczny jest dobrym pomysłem, ale w obecnej formie nie obejmuje wszystkich chorych.

– Dotyczy to okrojonej diagnostyki zmian podejrzanych oraz leczenia uzupełniajacego, prowadzonego już po wyleczeniu, np. zabiegów w obrębie piersi. W pakiecie chirurgii nie ujęto zmian podejrzanych, gdzie biopsja nie daje rezultatu, ani rekonstrukcji odroczonych po amputacji.

Szybka terapia onkologiczna ma usystematyzować proces diagnostyczno-terapeutyczny. Program przewiduje między innymi skrócenie kolejek dla pacjentów z podejrzeniem nowotworu, wprowadzenie kompleksowego leczenia i obniżenie jego kosztów dzięki wykryciu nowotworu we wczesnym stadium.

Sytuacja pacjenta onkologicznego w ostatnich latach znacznie się poprawiła. Ale ważne są nie tylko zastosowane technologie medyczne i leczenie – istotna jest wola pacjenta i chęć walki z chorobą.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat nowotworów, wejdź na nasze forum.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!