Uzależnienia Polaków – jak nie wpaść w sieć uzależnień współczesnego świata?

W czasach szybkiego rozwoju technologii, łatwego dostępu do używek i dużej presji osiągnięcia sukcesu, liczba uzależnień stale rośnie. O przyczynach i znaczeniu tego procesu rozmawiam z adiunktem Wyższej Szkoły Psychologii Społecznej oraz autorem licznych publikacji naukowych, dr. Jackiem Bucznym.

Agata Puk: Panie doktorze, dlaczego się uzależniamy ?

Zobacz film: "Depresja - przyczyny"

Dr Jacek Buczny: Mechanizm uzależnienia jest wynikiem działania wielu złożonych procesów, więc opowiem tylko o kilku. Czynniki te mają charakter biologiczny, psychologiczny i społeczny. Zasadniczym czynnikiem jest to, w jaki sposób działa ludzki mózg. Niektóre substancje i zachowania sprawiają, że człowiek odczuwa silną przyjemność, która prowadzi do wzrostu motywacji do sięgania po daną substancję lub wykonywania danej czynności.

Czynniki psychologiczne mogą budować równie skomplikowany wzorzec procesów. Badania dotyczące pracoholizmu pokazały między innymi to, że nadmierne zaangażowanie związane ze stawianiem sobie zbyt ambitnych celów wynika z niestabilnej samooceny.

Czynniki społeczne działają na dwa sposoby. Z jednej strony, sprawiają, że pewne substancje lub czynności uzależniające są bardzo łatwo dostępne lub powszechne (alkohol w Polsce, praca w Japonii), a z drugiej strony, z powodu tego, że są zakazane lub ściśle reglamentowane (marihuana i hazard w Polsce), mogą stać się wyzwalaczem zachowań oznaczających przekraczanie granic, umożliwiających wyrażenie buntu, wyzwolenie nowych doznań.

AP: Czy Polacy są podatni na jakiś rodzaj uzależnień?

Dr Jacek Buczny: Jeśli spojrzeć na to, jakie substancje są w Polsce zakazane i dostępne oraz na to, jak czynniki społeczne działają na ludzi, to obraz uzależnień jest podobny do tego, co można obserwować w wielu krajach świata. Badacze zajmujący się uzależnieniami pokazują, że mechanizm uzależnienia jest podobny niezależnie od kraju, jednakże podatność może być wyznaczona przez inne czynniki niż narodowość. Należą do nich, na przykład, czynniki genetyczne (niektóre osoby mają genetycznie uwarunkowaną większą tolerancję alkoholu) lub płeć (od hazardu częściej uzależniają się mężczyźni).

AP: Jakie są najbardziej nietypowe uzależnienia, które dotykają Polaków?

Dr Jacek Buczny: Nietypowość uzależnień może być wyznaczona przede wszystkim dostępnością danej substancji bądź rozpowszechnieniem pewnych czynności. Dekadę temu problem uzależnienia od gier komputerowych występował w Polsce rzadko. Jutro może stanowić poważne wyzwanie nie tylko dla rodziców, lecz także dla społeczeństwa. Gry stały się popularne, totalnie angażują uwagę, więc zwiększają szansę na zapomnienie o obowiązkach czy kłopotach w szkole.

AP: Jak w obecnych czasach bronić się przed uzależnieniem?

Dr Jacek Buczny: Problem obrony przed uzależnieniami jest złożony, bo uzależnianie się wynika z kilku czynników, których nie jesteśmy w stanie zmienić. Są nimi na przykład uwarunkowania genetyczne. Ważnym składnikiem tarczy obronnej do ochrony przed uzależnieniami jest między innymi rozwinięta umiejętność radzenia sobie ze stresem, polegająca na rozwiązywaniu problemu, aktywnym dążeniu do celu czy elastyczności w zachowaniu. Drugą umiejętnością jest dbanie o kondycję fizyczną i zdrowe nawyki, np. związane z odżywianiem się.

AP: Dziękuję za rozmowę.

 

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Uzależnienia
najnowsze pytania

Dyskusje na forum

Pomocni lekarze

Artykuły Uzależnienia
Uzależnienia

7 niecodziennych rodzajów uzależnień

7 niecodziennych rodzajów uzależnień

Diogenesa polegającym na kompletnym zaniedbaniu higieny osobistej. Pagofagia Takim terminem określa się uzależnienie od jedzenia kostek lodu (...) , co jest charakterystyczne dla niedokrwistości. Choć nietypowe, uzależnienie...

Uzależnienia

Uzależnienie od leków

Uzależnienie od leków określa się inaczej mianem lekomanii. Dla lekomana najbliższym „przyjacielem" stają się tabletki, kapsułki i różnego rodzaju (...) psychiatrycznych znajduje się kilka terminów-substytutów na opis tego samego zjawiska:...

Uzależnienia

Zdumiewające skutki abstynencji

Zdumiewające skutki abstynencji

Zdrowsza wątroba, spadek wagi, niższy poziom cholesterolu i znacznie mniejsze problemy z koncentracją. Oto lista skutków abstynencji, jakie zaobserwowano u osób, które zdecydowały się wziąć udział w eksperymencie przeprowadzonym przez brytyjskich naukowców. Specjaliści...

Uzależnienia

Uzależnienie od papierosów

Uzależnienie od papierosów

Uzależnienie od papierosów albo inaczej nikotynizm wydaje się być pozornie bezpieczną praktyką. Brak bezpośrednich negatywnych skutków palenia (...) . Na czym polega uzależnienie od nikotyny, jakie są skutki długotrwałego...

Uzależnienia

Szczepionka na uzależnienia

skuteczna szczepionka przeciwko uzależnieniom. Działanie szczepionki W skład szczepionki wchodzą wirusy prowadzące do przeziębienia połączone (...) szczepionka przeciwko uzależnieniom przeszła już z pozytywnymi...

Uzależnienia

Uzależnienie od telewizji

Uzależnienie od telewizji

Naukowcy z Australii wykazali, że codzienne, kilkugodzinne patrzenie w ekran pogarsza znacznie wydolność naszego organizmu, przez co staje się on słabszy i bardziej podatny na niebezpieczne, przewlekłe choroby.

Uzależnienia

Podatność na uzależnienia

Podatność na uzależnienia

Możemy nie mieć wpływu na wrodzone czynniki prowadzące do uzależnienia, jednak to, czy wybierzemy nałóg na skutek nacisku środowiska, jest jedynie w naszych rękach.

Uzależnienia

Uzależnienie chorobą mózgu!

uzależnienia. Teraz nie będzie już ono rozpatrywane jako samodestrukcyjne zachowanie, ale jako choroba mózgu, przewlekła i wymagająca długotrwałego (...) leczenia. Czym jest uzależnienie? Obowiązująca do tej pory...